9 класс. Физика пәні мұғалімі: Алиев Олжас Маматалиевич

«Атом ядросы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

Оқу мақсаттары 9.6.1.8 ядролық күштердің қасиеттерін сипаттау;

9.6.1.9 атом ядросының масса ақауын анықтау; 

9.6.1.10 атом ядросының байланыс энергиясы формуласын есептер

шығаруда қолдану

9.6.2.3 радиоактивті ыдырау заңын есеп шығаруда қолдану;

9.6.2.6 ядролық ыдырау мен ядролық синтезді салыстыру;

9.6.2.8 радиациядан қорғану әдістерін сипаттау;

Бағалау критерийі Білім алушы:

• ядролық күштердің қасиеттерін сипаттай алады

• атом ядросының масса ақауын анықтай алады

• атом ядросының байланыс энергиясы формуласын есептер шығаруда қолдана алады

• радиоактивті ыдырау заңын есеп шығаруда қолданады

• ядролық ыдырау мен ядролық синтезді салыстыра алады

• радиациядан қорғану әдістерін сипаттай алады

Ойлау дағдыларының Білу, түсіну, қолдану

деңгейлері

Орындау уақыты 25 минут

Тапсырмалар

1

Атомдар электрондардан, протондардан, нейтроннан тұрады

Ш Ж

Протонның массасы нейтронның массасынан үлкен

Ш Ж

б) [1]

Электрондар оң зарядталған, пратондар теріс, ал нейтрон бейтарап

Ш Ж

с)

Ш Ж

Электронның массасы 1 м.а.б

2. Ядродағы нуклондарды ыдырап кетуден сақтап, берік байланысын қамтамасыз ететін күшті анықтаңыз;

А) Гравитациялық күштер; В) Ядролық күштер; С) Магниттік күштер;

[1]

3. а) Масса ақауы деп ____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

[1]

б) Масса ақауын есептеу формуласын жазыңыз _________________________

[1]

4. а) Суретте меншікті байланыс энергиясының ядродағы нуклондар санына тәуелділік графигі көрсетілген.

Сілтеме:

https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BD%D1%83%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D1%8D%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B

Графикті пайдаланып 80 нуклоннан және 200 нуклоннан тұратын ядролардың байланыс энергияларын анықтаңыз;

[2]

б) е гелий ядросының байланыс энергиясын табыңыз [1]

5. → ыдырауның реакциясын жазыңыз _________________________ [1]

6. а) → ? + жетімсіз өнімді анықтаңыз ____ [1]

б) Радиоактивті үлгінің анализі ондағы Х элементінің 4 тәулікті 0,4-г нан 0,1 г дейін

азайғандығын көрсетті Х элементінің жартылай ыдырау периодын анықтаңыз; [1]

7. а)   → е + ? Термоядролық синтез реакциясында пайда болатын екінші

бөлшекті жазыңыз ______ [1]

б) Неліктен жұлдыздарда термоядролық реакциялар жүреді, түсіндіріңіз

______________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________

[1]

8. γ – сәуленнің өтімділік қабілеті аса күшті. Сондықтан одан қорғану жолдарына мысал келтіріңіз:

______________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________

[1]

Балл қою кестесі