
Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінен
аттестация өтетін мұғалімдерге
арналған тесттер

БІЛІКТІЛІК ТЕСТІЛЕУ

SEIL SERIKBOL
“Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінен аттестациядан өтетін
мұғалімдерге арналған» кітапша қазақ тілді аудиторияларда кең
таралып, біліктілік тестілеуде келіп, көбісі жақсы тапсырып,
нәтиже көрсетіп жүрген сұрақтар бойынша жазылды.
Кітапша да барлық аттестацияда келетін тесттер жиынтығы
жазылған.
Кітап көпшілікке арналған.
Автор рұқсатынсыз таратылуға жол берілмеген.
Құрастырған:
Cейіл Серікбол

ТЕСТТЕР
• М.Қабанбай «Бауыр» әңгімесіндегі Қалидің ағасы кім? Манап
• Жатыс септік тұлғасындағы есімшеден болған шартты: театрға
кешікпей
• Мағыналары бір бірінеқарам қарсы сөздер: Антоним
• Төрт түлік малға қатысты: Шақыру
• Төл сөздің баяндауышы есім сөздер…Сөйле
• Тарихи сөздер қатары. Уәзір, найза, колхоз
• Мақсат үстеуі: Жорта, Әдейі, Қасақана
• Қосымшалар арқылы байланысқан сөздер: Баламен бірге үйге қарай
• Тауғаулы салалас: Не, Немесе, Яки, Болмаса.
• Білмегенін білсем деп… Шартты бағыныңқы сабақтас
• Сөздер мен сөйлемдерді байланыстыратын үтір қойылмайтын шалау.
Мен, Бен, Пен,
• Жауап: ЖАНТАС
• Көркемдеп суреттеуде затты, құбылысты екінші бір затпен ,құбылыспен
салыстырып бейнелеу не деп аталады Теңеу
• 31 Қара сөзі үшінші айтқан… Сол нәрсенің ішінен
бірнеше қайталау.
• Жауап: Мен балаң жарық күнде сәуле қуған
• Жауап: Есімханның озбырлығы
• Жауап: Құрмаш
• Жауап: Қайталау
• Жауап: Еділ, Жайық, Маңғыстау
• Жауап: Екі тарлан бөрі едім
• Жауап: Әлуметтік жағдай
• Жауап: Әжесі
• Жауап: Әжесіне
• Жауап: Ерекше
• Жауап: Көркем
• Жауап: М.Қабанбай
• Жауап: М.Қабанбай. «Бауыр» әңгімесі
• Жауап: Эпитет
• Жауап: Қали
• Жауап: Туысқанның үйінде
• Жауап: Ұрпағы
• Есіл де менің кеңесім
Ел білгеннен Есім хан
Қолыңа болдым сүйесін
Қолтығыңа болдым демесін. Сұрақ: троптың түрі? ассонанс,аллитерация
• М. Әуезов "Көксерек" әңгімесінің басталуы Көксеректің ауылға келуі
• Ахмет Яссауи ілімін қазақ поэзиясында жалғастырған ақындар Абай,
Шәкәрім

• Ілгерінді ықпал: Мектепке. Адамға, Гүлі
• Мықты сөзінің синомимі. Қарулы
• Жинақтық сан есім. - Ау, - Еу
• Төл сөзді төлеу сөзге: Негізгі өзгеріс тұрлаулы мүшелер жатады
• Төл сөз автор сөзі төл сөз. Сызықша, Үтір
• Іс әреткеттің болу болмауын білдіреді . Ашық рай
• Қабыса байланысқаны… Мөлдір су
• Түсіндірмелі салалас. Сызықша, Қос нүкте
• Бүкіл ауыл көңілденіп… Қимыл сын бағыныңқы
• Ғылыми стиль Білімділік.
• Д.Бабатайұлы: Өлең
• Аяз би ертегісі. Ақылды адам жерде қалмайды.
• Абай…Өмірлік ісін табу
• С.Торайғыров адам болуға ұмтылу
• Өлеңдегі қабаттаса келген көркемдегіш құрал… Аллитерация,
Эпифора
• М.Әуезов «Көк серек.» Адам мен Табиғат арсындағы қайшылық
• 12 ғасыр…Диуани хикмет
• Допанбет жырындағы …Еділ
• Ахмет Игүнеки… Диуани хикмет
• М.Мағауиннің «Шақан-Шері» романының шиеленісуі.
Кек қуған шақан
• Мәтін: Бірінші абзатстағы күрделі сан есім. Жауап: 4
• Жауап: Ол Астана орталығынан 12 км қашықтықта
• Мәтіндегі біріккен сөз. Көкшетау тас жолы
• Мәтіннің стиль. Публицистикалық
• Жауап: Сабақтас құрмалас сөйлем
• Бесін сөзінің мағынасы… Күн батқанға дейін
• Авторы: Нысанбай жырау
• Әскер сөзінің синонимі: Жауап: Қол
• Жауап: Қару жарақтың аздығы
• Жауап: Ұлт азаттық көтеріліс
• Семей полигонында зардап шеккен қыз? Ләйлә
• Манаптың сүйікті спорты бокс
• Еңлік-Кебектегі тобыөты руының арасындағы дау? Жер дауы
• /Қара пима// шығармасының кейіпкерлері Әке мен бала
• Баланың сол бидайға көзі түсіп, бидайлар бейне тағзым етіп тұрды
аллитерация
• "Еңсегей бойлы ер Есім" толғауының авторы Жиембет
• "Күлдір-күлдір кісінетіп... кімдікі? Ақтамберді
• Сын-қимыл үстеуі: лажсыздан

• Дұрыс жазуға негіз болған ұстаным. Алғашқы қалпын сақтап жазу.
• Оңашаланған айқындауышты көрсет. 8-ші сынып оқушылары
• Деректі зат есім. Жолдас.
• Бастауышы мен баяндауыш… Біздің бала кезімізде отты шақпақпен.
• Әдебиет пен өнер терминдері. Сатира, Дирижер, Эпос
• Біріңғай диалекті сөздер. Сым, Нән, Шекілдеуік.
• Бастауыш пен баяндауыштың қатынасынан тұрмайтын… Атаулы
сөйлем.
• Сөздер мен сөйлемдерді байланыстратын талғаулы… Мейлі, Я болмаса.
• Шартты бағыныңқы. Театрға барғанда
• Зерттеу ныс. бол. зат не құбылыс… Ғылыми стиль
• Жауап: Бос жүруге, еріншектікке, қиналмай мал табуға
• Доспанбет. «Сарарқа бойы.»
• Абай… Ел бағу, Мал бағу, Ғылым бағу
• Автордың көтерген мәселесі: Аян… ауыл балаларынң оқуға
ұмтылысы
• Күлтегін. Кіші жазу, үлкен жазу
• Махамбет. «Нарынқұм зауалы»
• Мәтіндегі көріктеуші құрал. Жауап: Теңеу
• Бұл толғау жаңа низам. Жауап: «Үш қиян»
• М. Мөңкеұлының "Үш қиян" толғауында кездесетін жер-су атаулары
Еділ, Жайық, Сағыз
• М.Мөңкеұлы шығармасы? «Үш қиян»
• «Зар заман» дәуірі поэзиясыың өкілі М.Мөңкеұлының толғауы
«Үш қиян», «Сарыарқа»
• М.Мөңкеұлы шығармашылығы? 1843-1906 «Үш қиян»
• Жауап: Тарихи жыр
• Қу жанның… «Ес қария»
• Жауап: Арба
• Жауап: Темірқазық
• Жауап: Таразының тууы
• Жауап: Жыл мезгілдерін
• Жауап: 2,1,3
• Жауап: Немересі
• Жауап: Әңгіме
• Жауап: От жағатын көк талды жеткізу
• Жауап: егіліп жылады
• Жауап: Қазаққа малдың жақындығы
• Жеңгелері Момышқа қандай ат қойды? молда бала
• Мұнар да мұнар мұнар күн
Бұлттан шыққан шұбар күн... Айшықтау түрі? "қайталау"
• Шақан Шері эпилогындағы 3 оқиға Сібірге жер аударылуы, атылуы,
қашып шығуы
•С. Торайғыровтың Дулатов, Байтұрсынов, Бөкейхановқа баға беретін
поэмасы: "Таныстыру"

• Тоғыспалы ықпал. Жас жігіт
• Синоним емес сөздер. Әдемі, сұлу, реңсіз
• Салыстырмалы шырай. Ырақ, ірек
• Сөйлемдегі заттанып тұрған сын есім. Үйдің үлкені.
• Ол оң жағында түрған… Екенін
• Қыстырма сөз. Шынымды айтсам
• Атаулы сөйлем. Бөлме іші.
• Көлік жүре алмайтын… Себеп салдар.
• Шаршап кеткен соң… Себеп бағыныңқы
• Пуб. стиль. Репортаж
• Қожа кім болғысы… Жазушы
• Сөз тапқанға қолқа жоқ, таққа лайық өзіңсің… жауап жоқ
• Жауап: Хайуанмен салыстыру.
• Жауап: Астамшылық күпірлік.
• Жауап: Ассонанс, аллитерация
• Жауап: Анна Ивановна
• Жауап: Ақтамберді
• Жауап: Тәуіптің анаға берген кеңесінен
• Жауап: Нысанбай жырау
• Жауап: Арал
• Жауап: Көктем
• Жауап: Көркем әдебиет
• Жауап: Ырықсыз көсемше
• Жауап: Атамекенінде… екі есе ірі болады
• Жауап: Құнанбай
• Жауап: Иесі қатал басшы
• Жауап: Май басар
• Жауап: ынтымағы күшті
• -мыс қай шылаудың жұрнағы? демеулік шылау
• "Бұл дүниеде пір тұтар бір-ақ нәрсем бар, ол-...дейді Тортай. кітап
• Лепті белгісі қойылатын сөйлемдерді белгіле 1.Неткен айтқыш тіл
2.Ғажап құбылыс екен
• Тыныс белгілерінің принциптері интонациялық, мағыналық,
грамматикалық
• Тел өскен ұл шығармасындағы Қалиша кім? Сапардың әжесі
• Ғажайып планета шығармасының авторы Талап Сұлтанбеков
• Кірме сөздер таңбалайтын әріптер И,в,ф,һ,х,ч
• Қалидың ағасы Манап
• Пәтер іздеп жүр едік келген қонақтар Досы,қайынағасы
• Қыз Жібекті Сансызбайға қосқан кім? Шеге
•Үлкен араның түрі Шербек
• Айға жасырынбақ шығармасының жанры Фантастикалық
• Әндіген сөзінің мағынасын тап. Ыдыс түрі
• Тәмпіш қара шығармасындағы суретші бала мен ақын бала кім? суретші
бала-Ертай, тәмпіш қараның аты-Шаншатай

• Қысаң дауысты дыбыстар. Ұ,Ы
• Ауыспалы мағынасы берілген сөздер. Долы теңіз, жылы сөз, жылы
жүрек.
• Жауап: Жинақтық
• Жауап: - Төл сөз, -автор сөзі, - төл сөз
• Жауап: Әрбір адамның ойында күннің нұры бар. Тек сол нұрдың…
• Жауап:Күшім-күшім
• Жауап: Телефон арқылы сөйлесті
• Жауап: Халық санағын не биыл жылдың аяғында жүргізген.
• Жауап: Ол өзінің жұмыс істейтін жерін көрсетпек болып бүгін
цехқа…
• Жауап: Ма, Ме
• Жауап: Түбінде адам болатын бала
• Жауап: Тұлпары
• Жауап: Тәннен жан артық еді, тәнді жанға
• Жауап: Қирабаев
• Жауап: Есімхан алдындағы абыройы мен беделі
• Жауап: Көксерек
• Жауап: Ирония
• Жауап: Кеңес үкіметі қол.ж.алғ
• Жауап: Фантастикалық әңгіме
• Жауап: Дүйсенқара таныды, көп оқымаған, Әліппесі де жоқ, ленин…
• Жауап: Тапқырлығына
• Жауап: Тіршілік
• Жауап: Ауарайын болжау институтын ашқан
• Жауап: Қазақ табиғатқа етене жақын
• Жауап: Халқымыздың
• Жауап: Алқа қотан жайғасуы
• Жауап: Сайын мұратбеков жусан иісі
• Жауап: Терең құз
• Жауап: АяНның ертегілер тыңдау үшін
• Алғашқы ұстаз кімнің шығармасы Ш.Айтматов
• Қажымұқан әңгімесінде Әдіссіз көп күш - каналсыз далаға аққан қардың
суы сияқты деп айтқан кім? Мектеп басқарушы
• -Балам,мен осы шаққа дейін сенімен тіл қатысып,жылы ұшырап көріскен
жоқ ем.Бірақ барлық көрген білгенім есімде.Жақсы ағаның зор дәмесін
естіп ақтайсың деп білермін деп Абайға батасын берген кім? Байсал
айтты
• Ескі мата атауын тап? Дүрия,патсайы,шайы
• Қазақ тіліндегі сөздердің соңында кездеспейтін дыбыстар б, в, г, д, щ
• Көп мағыналы сөзге сәйкес қатар бір негізден тарайды
• Үндестік заңына бағынбайтын сөз қатары қайраткер
• Төл сөзді сөйлем «Келешек» - өткен тарихты қорғау» , - дейді Олжас
Сүлейменов.

• Мезгіл бағыныңқы: Ша, Ше тұлғалы есімшеден болады.
• Жауап: Өткір пышақ
• Назарын аудару мақсатында… Жұмыстан ертең кел…
• Түнгі мал күзетінде…Автор сөзі, төл сөздің арасында орналасады.
• Ертең жиналыс сағат бесте. … Автор
• Шартты райға жатпайтын сұрақ. Демімен еріген қар суы
• Жауап: Бала туған жеріне өз еліне
• Жауап: Көлік жүре алмайтын тар жол екен…
• Үстек мағаналық түріне жатпайды. Деректі.
• Жауап: Дәлелді, дәйекті
• Жауап: Найзадан сақтану үшін киетін тор көзді креуке
• Жауап: Аллитереция, риторикалық сұрақ
• Жауап: Адамгершілік мораль мәселелеріне арналған өсиет, толғау
• Жауап: Ешкі өлмес
• Жауап: Ноғайлы қазақ тілінен
• Жауап: Сапабек
• Қыз анадан көрмейінше. Перифраз
• Жауап: Ш.Құдайберді «Жастарға»
• Жауап: Метонимия
• Жауап: «Біз түркілерміз»
• Жауап: Ескі
• Жауап: Ойық
• Жауап: Құлақ күйі әуен сазына сәйкес, Оң және теріс
• Жауап: Күйші
• Жауап: Ішек қағыстары да
• Жауап: Қайғылы
• Жауап: Я жарылыс кесірінен
• Жауап: Жақсылықтың жақсы таңы
• Жауап: Дауыс салып көрісу
• Жауап: Қара жамылған әйелдер
• Үстеудің құрамына , мағынасына қарай түрі
Жоғары – төмен үйрек, қаз
Ұшып тұрса сымпылдап. Күрделі, мекен үстеу
• Кеңес дәуіріндегі тарихи сөздер
Қызыл отау, пионер, колхоз, совхоз
• Жалғау жалғану арқылы жасалған болжалдық сан есім қатысқан сөйлем
Есіктен жасы елулерге келген бейтаныс адам кіріп келді.
• Сөйлемдегі үстеудің түрі
Ең алдымен, әдейі шақырып дастарқаннан дәм татқызу – ата салт, қазақи
тәртіп. Мақсат үстеу
• Сен де бір кірпіш дүниеге,
Кетігін тап та бар қалан (Абай)
Үзіндідегі шылаудың түрі Ыңғайлас мәнді жалғаулық шылау
• Бұл ұрыста біз жеңеміз. (Ә.Кекілбаев). Сөйлемдегі есімдіктердің қызметі
Анықтауыш, бастауыш

• Сәби, ата, қарт : жалпы есім
• Бас пен баян арасына қойылатын сызықша:
Сондағы оқығанымын - Абайдың өлеңдері
• Атаулы сөйлем: Айсыз қараңғы түн
• Келер шақ етістігі бар: Ғалымдар еліміздің эконо/ зерт
• Төл сөзді сөйлем: «Табылған ақыл, Сәке» - деді Айқын
• Жауабы 5
• Жауабы: Асханаға екі - екіден сапқа тұрып
• Жауабы: Жоғары, ерте ілгері
• Жауабы: 6
• Жауабы: Қабысу
• Жауабы: Көпшілікке ой таст/ - тура жақ
• Жауабы: Николой Профимович
• Жауабы: «азат елдің ар - намысы - Ата
• Жауабы: «Ақ көбік», «Бөзінген»
• Жауабы: Бар бала тұрып, жұмыс істесем, кейінгіге үлгі
• Жауабы: Сиыр, бәтенке, балқаймақ
• Жауабы: Батыр Баян, Қорқыт
• Жауабы: О. Асқар
• Жауабы: Ықылас
• Жауабы: аққулар ұйық, Дариға дал
• Жауабы: Жалаң
• Жауабы: Дарынды
• Жауабы: Айтыспайды
• Жауабы: Демеулік
• Жауабы: Белгісіздік
• Жауабы: 1917
• Жауабы: Отарлық, биік жүйе
• Жауабы: Үлкенді
• Жауабы: Қазақ
• Жауабы: Кеседі
• Сұрау демеулігі Қалаға бара(ма)
• Жаңағы екпіні су сепкендей басылып, екі көзі жер сүзіп тақтаның алды-
на кібіртіктеп әрең шықты. – сөйлемдегі тұрақты тіркестің қызметі
Пысықтауыш
• Мақсатты келер шақ –мақ, -мек, -пақ, -пек
• Еліктеуіш тіркесті сөздер Сылқ-сылқ күлді
• Жекіру одағайлары Тәйт, қане, жә
• Бұрынғы өткен шақ тұлғалы етістік Маған бұл туралы айтқан.
• Есімді тіркес Орындалған арман, ыстық сезім, ақ орамал
• Аянның бар байлығы –кітап. Тәттімбеттің көкейін кесетін дауасыз арма-
ны – Сарыжайлау. Сөйлемдердегі баяндауыштың жасалу жолы. Зат есім
• Далада жаңбыр жауады.
Сөйлемге сәйкес қатар Жақты, жайылма

• Кейінгі ықпал қат. Сөйлем: Жауабы: Күзде мектепке барамын
• Жауабы: Азды да, көпті де бағала
• Жауабы: қыстырма
• Жауабы: тұйық етістікке айналып, оған табыс не барыс септігі
жалғанады
• Жауабы: төл сөз
• Жауабы: сөйтіп, мен сіздерге, өз аты-жөнімді айтпақ…
• Жауабы: танымды
• Жауабы: ақылын, өзінің
• Жауабы: қалай
• Жауабы: жарғы, бағдарлама, зейнетақы
• Жауабы: қала
• Жауабы: шауыт?
• Жауабы: Көкбай, кәкітай, Мағауия, Абай, Шәкәрім
• Жауабы: соғыс зардабынан бақытсыздыққа
• Жауабы: жолбарыспен аюдай
• Жауабы: Ал Шадияр
• Жауабы: Өмірдің мәнін
• Жауабы: Қанды зия?
• Жауабы: Метафора
• Жауабы: академик Алтынай Сүлейменова
• Жауабы: жабырқау-күлімсіреу
• Жауабы: жақын
• Жауабы: 1
• Жауабы: бала үлкен
• Жауабы: сыр мінез
• Жауабы: арам ой
• Жауабы: нар идірген
• Жауабы: жастан өткен
• Жауабы: сыңар өркешті ұрғашы сүтті түйе
• Жауабы: сүйріктей
• Қожаны түбінде адам болады деп айтқан кім? Майқанова
• Б.Момышұлы әжесінің аты кім? Қазтумас
• Күйші әңгімесіндегі күйдің аты? «Наридірген»
• Дербісек Бұқаш жыры қай батырлар жырына ұқсайды? Алпамыс батыр
• «Қонақтар» әңгімесіндегі әңгімелесіп отырған кейіпкерлер? Кемпір мен
шал
• Ахмет Иассауи кітабы қандай ілімге жатады? Сопылық ілім
• Ұшқан ұя шығармасындағы ұлттық құндылықтар? Ұрпақ тәрбиесі
• Абайдың лирикалық,философиялық өлеңдері? «Әсемпаз болма әрнеге»
«Қартайдық,қайғы ойладық,ұлғайды арман»,
«Сабырсыз,арсыз,еріншек», «Жігіттер,ойын арзан,күлкі қымбат»,
«Өлсе өлер табиғат,адам өлмес»
• «Өмірзая»шығармасындағы кейіпкерлер? Аяған Қуатов, Сыздық төре
Ақсақал

• Ахмет Б.-ның пікірінше жартылай дауыссыз: Жауабы: үнді дауыстылар
СҰРАҚТАРДЫҢ ДҰРЫС ЖАУАПТАРЫ
• Қара?
• Көрікті, алғыр, аяулы
• Аружан концерттің ертеңге ауыстырылғанын айтты
• Дос достың кемшілігін кешіре білер
• Ол үйіне жетсе игі еді
• Архаизм
• Қарсылықты салалас
• Ол өзін өзі тоқтата алмай, мәуені тағыда жеуге кірісті
• Кеден, сусамыр
• Қожа
• Жоқтау
• Жетінші сөз
• Он адам көтере алмаған кеспекті көтерді
• Бәдіш
• Махамбет
• Аллитерация
• Ш. Құдайбердіұлы
• Р. Мұқанова (мәңгілік бала бейне)
• 20 балалардың обалына дұрыс емес?
• 21 сый-құрмет көрсету
• Қонақ болу үшін оның таныс болуы міндетті емес
• Құдайы
• Қонақ әңгімесі
• Жаманшылықтан жиіркену
• Қара қоғамен сауысқан
• Аяз би
• Аяз би атанады
• Аяз, әліңді біл
• Кінәлі
• «О,Ақтан жас, Ақтан жас» өлеңінің авторы Дулат Бабатайұлы
• Белоктарға құрамында азоты бар органикалық заттар жатады. Стиль
түрі Ғылыми
• Алып Ер Тұңғаның өз заманындағы мәртебесі Түркі елінің билеушісі
• Абай нәр алған үш рухани арна
Өз халқының мәдени мұрасы, шығыс әдебиеті, батыс елдерінің
рухани қазынасы
• Күлдіргі ертегілер қатары «Тоғыз тоңқылдақ, бір шіңкілдек»,
«Ұр,тоқпақ», «Қаңбақ шал» т.б.
•Күн болмағанда кім болам? – деген С.Торайғыровтың үзіндісінен өлең
құрылысы 8 буын, шалыс ұйқас

• Зат есім мағ. қарай түрлері: жалпы, жалқы
• қауын иісі
• шыңғыс
• Нұртөре Жүсіп •
• Малықбай шал •
• А. Құнанбайев адамның кейбір күндері
• Сауыншы
• Болашақ өмірге жауапты қарау
• О. Асқар
• Қадиша
• Дінәсіл
• Толықтауыш
• Кітап
• Он екі
• Есептік, реттік
• Тапқыр адам, үш жыл, ұғымшыл бала
• Дөңгелек
• Тетіктер
• Адамның бұйрығын орындайды
• Адамдар бір сарынды жұмыстан
• Босатады
• Бағдарлама мен жұмыс істейді
• «О,карғатайым-ау! Сен де кұдай жеткізсе, сол саныраукұлақ сиякты
жұрттың көзінің жауын алып, алаулап тұратын боласың», - деген сөзді айт-
кан? анасы
• Еділ, Ойыл, Жайық атты атақонысымен қоштаса жырлаған жырау
Қазтуған
• М. Мақатаевтың «Аққулар ұйықтағанда» поэмасындағы метафора аққу –
бала, өмір – дария
• Ш.Уәлихановтың «Ыстықкөл күнделігі» шығарма желісіне арқау болған
халык Қырғыз
• Қорқыт бабаның тәрбиелік мәніндегі нақыл сөзі
Қыз анадан көрмейінше үлгі алмас. Ұл атадан көрмейінше үгіт ал-
мас.
• М.Жұмабаевтың «Батыр Баян» поэмасындағы тұтқын қыз қалмақ қызы
• Бауыржан Момышұлының «Ұшқан ұя» повесінің басталуы...
Әжесі Қызтумастың «сары кемпір» атануы
• Жұманның қорлығына шыдамаған Жамалдың қашып шыққаннан кейінгі
өмірі боранда адасып, қаза тапты
• Қожа Ахмет Ясауидің еңбегі «Диуани хикмет»
• М.Мағауиннің «Шақан-Шері» романының шешімі Шақанның қолға
түсуі
• «Жастарға» өлеңінің авторы Ш.Құдайбердіұлы
• Ш.Айтматовтың шығармалары «Алғашқы ұстаз».«Ақ кеме»,
«Жәмила», «Қош бол, Гүлсары»

• М.Мақатаев «Аққулар ұйықтағанда» поэмасындағы оқиғаның өтетін
жері мен ананы оқ атуға итерген күш тәуіп шал, Жетімкөл
• Абай сүіп оқыған шығыс ақыны? Фирдауси, Науаи, Физули
• Қыпшақ Сейітқұл мекен еткен өзен? Қабырға өзені
• М.Қабанбай «Бауыр» әңгімесіндегі Қалидің ағасы кім? Манап
• «Қыз Жібек» 1894 жылы Қазанда басылып шығарылған
• Жібекті Сансызбайға қосқан кім? Төлегеннің өзі
• Алтынсариннің «Дүние қалай етсең табылады» шығармасындағы
қайыршының рөлінде кім? Антон
• Шортанбайдың балалары? Алда-берген, Аязбай, Бәйіш
• Ноғайлы дәуіріндегі ауыз әдебиет өкілдері? Кетбұға, Сыпыра,Асан
қайғы, Қазтуған, Доспамбет, Шалкиіз
• М.Әуезов «Көксерек»әңгімесін жазуға себеп болған не нәрсе? Зайыбы
Валентина сатып әкелген күнтізбе
• М.Мөңкеұлы шығармасы? «Үш қиян»
• «Абай жолы»романында кейіпкерлер саны? Эпопеяда 953 кейіпкер, 91-і
Абай өірбаянынан алынған
• Ғазиза қай шығарма кейіпкері? «Қорғансыздың күні»
• Ғазизаның інісінің аты кім? Мұқаш
• Соңында Жамалға не болды? Ғалидің бейітінің басына барады.
Тағдырына нала болған қыз сүйгенінің бейітінің басында жылап жа-
тып көз жұмады
• «Ер Тарғын»жырын басып шығарған? Ильминский,Радлов
• Талап Сұлтанбеков кім? Қазақ әдебиеті тарихында фантастикалық
жанрында алғаш қалам тартқан жазушы
• Сұрау есімдігі қатысқан сұраулы сөйлем Ол не деген сөзің
• Мезгіл бағыныңқылы сабақтас
Абай үйге кіргенде, Әбіш конверттегі бар қағазды оқып шыққан еді.
Есен далаға шықса, таң құланиектеніп атып келеді екен.
• Тыныс белгісінің принциптері интонациялық мағыналық синтак-
систік
• Толымды сөйлем
Осыған әкесінің қайсарлығы жұққан шығар
• Біз оны қару біткеннің құдайы көретінбіз. жайылма
• Толымсыз сөйлемде көбінесе түсіріліп айтылатын сөйлем мүшесі
Пысықтауыш бастауыш
• Өйткені Аянның ертегілеріндегі батырлар сілтеген көк семсерге
қызығып иланатынымыз сонша – оны қару біткеннің құдайы көретінбіз.
Сөйлемдегі есімдіктің қызметі толықтауыш
• Берілген үзіндіге қажетті тыныс белгіні қойыңыз.
Ілініп тұр тауларға,
Дамылдап тірлік қалған ба
сұрақ белгісі, леп белгісі
• Нүкте қойылғанда, жайбарақат дауыспен айтылады, бірақ шешімді
естіледі. Бар. Жақсы. Бар. Жақсы!

• Ғылыми стильдің қолдану аясы зерттеу еңбектерде
• Атаулы сөйлемге сәйкес сөйлем қараңғы түн
• Тіл дыбыстарының түрлері дауысты, дауыссыз
• Салыстырмалы шырай қатысқан сөйлем
Асан түсі көкшілтім көлікпен қалаға кетті
• Қосарлы айқындауыш
Біз ғарышкер Тоқтардың ескеліктерін оқыдық.
• Сөйлемдегі толықтауыштың түрі
Адамда осындай мінез бен махаббат та кездесе береді екен.
жанама толықтауыш
• Енді аз ғана сабыр етсеңіз қайтер еді ә үтір, сұрақ белгісі
• Матаса байланысқан сөз тіркестері
Абай шығармашылығы, қораның шатыры
• Мылтық тарс етті – еліктеуіштің сөйлемдегі қызметі
баяндауыш
• Шартты райлы етістікке сәйкес сөз
ертерек келсем
• Халықаралық термин сөздер
климат, графика, атом
• Есімшенің –атын, -етін, -йтын, -йтін жұрнақтары арқылы жасалып,
өткен шақ немесе келер шақ мағынасында жұмсалатын шақ түрі
ауыспалы өткен шақ
• Антоним мәндес тұрақты тіркестер
ат ізін құрғатпады – ат ізін салмады
• Жатыс септік шылауымен тұлғалас шылау түрі
да, де, та, те
• Буын үсдестігі мен дыбыс үндестігінің ілгерінді ықпалына сәйкес
жалғанатын шылау да, де, та, те
• Негізгі үстеулер қатары
қазір, үнемі, тез, талай
• Салт-дәстүрге байланысты қалыптасқан архаизм сөздер
сауын айту, бастаңғы, ұрын бару
• Зат есім, сын есім, сан есім орнына жүретін сөз тобы Есімдік
• Төлеу сөздің анықтамасы
мазмұнын сақтап, өз сөзімен өзгертіліп берілетін сөз
• Қазақ тіліне тән төл дауысты дыбыстардан жасалған сөз көзілдірік
• Көрші дыбыстардың алдыңғысы соңғысына ұқсата әсер етуі
ілгерінді ықпал
• Бір ұғымды бірнеше сөзбен беру мәндес сөздер
• Ұлылықтың алтын ұясы болған қадірлі де, қасиетті орын – осы.
Сөйлемдегі тұрлаулы мүше
• бастауыш-негізгі зат есім, баяндауыш – сілтеу есімдігі
• Кітапхана құрылысына көп өзгеріс енген жоқ.
Есімшенің сөйлемдегі қызметі баяндауыш

• М.Мағауиннің «Шақан-Шері» романының шиеленісуі
кек қуған Шақан
• «Бақытсыз Жамал» романында Жамал қайтыс болды
жапан түзде, боранды түнде жантәсілім етті.
• Баққожа Мұқай шығармалары «Қош бол, менің ертегім,
«Дүние кезек», «Өмірзая»
• Ж.Сахиевтің «Айдағы жасырынбақ» әңгімесіндегі «Ойын бітті,
Сартай! Мен деңілдім! Шыға бер!» - кейіпкердің сөзі Мерген
• Арғымағын жаз жіберіп, күз мінген,
Күз жіберіп, жаз мінген,
Жазаласа – екі жылда бір мінген....
Өлең жолдарындағы көркемдегіш құрал эпифора
• Кешкісін біз Аягөзден шығып, Аягөз өзеніне құятын Тумырзаның
ағысын бойлай отырып, өзеннің оң жағалауынмен құз-жартасты
қырқаларды басып, Қапал жолының бойындағы бірініші бекет – Көне
Аягөзге келдік.
• Үзінді Шоқанның .......... шығармасынан алынған.
«Ыстықкөл күнделігі»
• Қорқыт ата «Байбөрі баласы – Бамсы Байрақ» жырында Байбөрі Бектің
ұлына берген есімі
Бозайғырлы Бамсы Байрақ
• Тәуелсізбін!
Тәуелсізбін мен бүгін.
Үзіндідегі құбылту түрі анафора
• М.Жұмабаевтың алғаш білім алған ұстазы
ауыл молдасынан
• М.Жұмабаевтың «Батыр Баян» поэмасындағы тарихи оқиғаның сурет-
телуі ХVIII ғасырдағы тарихи оқиға
• О.Бөкейдің «Тортай мінез ақбоз ат» әңгімесіндегі Тортайдың пір
тұтқан нәрсесі кітап
• Қалмақан Әбдіқадыровтың «Қажымұқан» повестіндегі саудагер
Иван Ногич
• . ....Өлеңі бар өнерлі інім, сізге,
Жалынамын, мұндай сөз айтпа бізге
Өзге түгел өзіңе пайдасы жоқ,
Есіл өнер қор болып кетер түзге (А.Құнанбаев)
Өлеңнің негізгі идеясы өнер
• «Аяз би» ертегісінде Мадан ханның құдасы
Ақша хан
• Бес нәрседен қашық бол,
Бес нәрсеге асық бол – өлең жолдарындағы көркемдеуіш құрал
анафора, эпифора
• «Аяз би» ертегісінде Жаманның аяз би аталу себебі
әділдігі

• Д.Бабатайұлы мұраларын алғаш жеткізгендердің бірі кім Байділдә
• Асан қайғы туралы аңыздардың ішіндегі ең таңдаулысы Жерұйықты
іздеуі туралы аңыз
• Қыз Жібектің неше нұсқасы бар?15
• "Ел айырылған", "Желмаяның жүрісі", әЗар" кімнің күйлері Асан
қайғы
• 1880 жылы Қазан қаласында Д.Бабатайұлының қандай шығармалар
жинағы басылып шықты Өсиетнама
• Заттың ,құбылыстың сипатын, сапасын айқындайтын суретті сөз қалай
аталады Эпитет (сын есім: қызыл алма)
• Көркемдеп суреттеуде затты, құбылысты екінші бір
затпен ,құбылыспен салыстырып бейнелеу не деп аталады Тенеу
• Алғаш рет тарихқа қатысты әңгімелерді, яғни, тарихи оқиғалар мен та-
рихи қайраткерлер туралы аңызды жеке дар бөліп алып "тарихи аңыз"
деп атаған кім Ш.Уалиханов
• "Менің атым Қожа" повесі қандай тілдерге аударылған
Латыш, молдован, орыс,украин, литва, француз
• "Қобыланды батыр " жөніндегі аңыз әңгімені алғаш рет баспа бетіне
түсірген кім В.Радлов
• Суреттелген затты немесе құбылысты шамадан тыс асырып айту тәілі
қалай аталады Гипербола
• Ноғайлы дәуіріндегі ауыз әдебиет өкілдері Кетбұға,Сыпыра
Шалкиіз,Қазтуған,Доспамбет, Асан қайғы
• 1Көркем шығармада төл сөз бен автор сөзінің қандай түрі кездеседі
Көпқұрамды түрі
• Балам,мен осы шаққа дейін сенімен тіл қатысып,жылы ұшырап
көріскен жоқ ем.Бірақ барлық көрген білгенім есімде.Жақсы ағаның
зор дәмесін естіп ақтайсың деп білермін деп Абайға батасын берген
кім Байсал
• Қобыланды батыр жырының қанша нұсқасы анықталған 29
• Ғазиза қай шығарма кейіпкері? «Қорғансыздың күні»
• «Қонақтар» әңгімесіндегі әңгімелесіп отырған кейіпкерлер? кемпір
мен шал
• Қыпшақ Сейітқұл мекен еткен өзен? Қабырға
• Ол бақшасын арықтын суарады екен. Омоним болатын сөз арықтан
• Кейінді ықпалды табыңыз мектебі, сабағы
• Одағай сөздердің тыныс белгісі дұрыс қойылған қатар Қазақтың ән-
дері, шіркін. Неткен әдемі!
• Болымсыз етістіктегі мақал-мәтелдер қатары Күніңе сенбе, адал ісіне
сен
• Бастауыштың іс-әрекетін, қимылын білдіретін сөйлем мүшесі
Баяндауыш
• Ахмет Иасауидің шәкірттерінің саны 90 мың
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
Аттесталушы ұстаздарға арналған тест кітапша

Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінен
аттестация өтетін мұғалімдерге
арналған тесттер

БІЛІКТІЛІК ТЕСТІЛЕУ

SEIL SERIKBOL
“Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінен аттестациядан өтетін
мұғалімдерге арналған» кітапша қазақ тілді аудиторияларда кең
таралып, біліктілік тестілеуде келіп, көбісі жақсы тапсырып,
нәтиже көрсетіп жүрген сұрақтар бойынша жазылды.
Кітапша да барлық аттестацияда келетін тесттер жиынтығы
жазылған.
Кітап көпшілікке арналған.
Автор рұқсатынсыз таратылуға жол берілмеген.
Құрастырған:
Cейіл Серікбол

ТЕСТТЕР
• М.Қабанбай «Бауыр» әңгімесіндегі Қалидің ағасы кім? Манап
• Жатыс септік тұлғасындағы есімшеден болған шартты: театрға
кешікпей
• Мағыналары бір бірінеқарам қарсы сөздер: Антоним
• Төрт түлік малға қатысты: Шақыру
• Төл сөздің баяндауышы есім сөздер…Сөйле
• Тарихи сөздер қатары. Уәзір, найза, колхоз
• Мақсат үстеуі: Жорта, Әдейі, Қасақана
• Қосымшалар арқылы байланысқан сөздер: Баламен бірге үйге қарай
• Тауғаулы салалас: Не, Немесе, Яки, Болмаса.
• Білмегенін білсем деп… Шартты бағыныңқы сабақтас
• Сөздер мен сөйлемдерді байланыстыратын үтір қойылмайтын шалау.
Мен, Бен, Пен,
• Жауап: ЖАНТАС
• Көркемдеп суреттеуде затты, құбылысты екінші бір затпен ,құбылыспен
салыстырып бейнелеу не деп аталады Теңеу
• 31 Қара сөзі үшінші айтқан… Сол нәрсенің ішінен
бірнеше қайталау.
• Жауап: Мен балаң жарық күнде сәуле қуған
• Жауап: Есімханның озбырлығы
• Жауап: Құрмаш
• Жауап: Қайталау
• Жауап: Еділ, Жайық, Маңғыстау
• Жауап: Екі тарлан бөрі едім
• Жауап: Әлуметтік жағдай
• Жауап: Әжесі
• Жауап: Әжесіне
• Жауап: Ерекше
• Жауап: Көркем
• Жауап: М.Қабанбай
• Жауап: М.Қабанбай. «Бауыр» әңгімесі
• Жауап: Эпитет
• Жауап: Қали
• Жауап: Туысқанның үйінде
• Жауап: Ұрпағы
• Есіл де менің кеңесім
Ел білгеннен Есім хан
Қолыңа болдым сүйесін
Қолтығыңа болдым демесін. Сұрақ: троптың түрі? ассонанс,аллитерация
• М. Әуезов "Көксерек" әңгімесінің басталуы Көксеректің ауылға келуі
• Ахмет Яссауи ілімін қазақ поэзиясында жалғастырған ақындар Абай,
Шәкәрім

• Ілгерінді ықпал: Мектепке. Адамға, Гүлі
• Мықты сөзінің синомимі. Қарулы
• Жинақтық сан есім. - Ау, - Еу
• Төл сөзді төлеу сөзге: Негізгі өзгеріс тұрлаулы мүшелер жатады
• Төл сөз автор сөзі төл сөз. Сызықша, Үтір
• Іс әреткеттің болу болмауын білдіреді . Ашық рай
• Қабыса байланысқаны… Мөлдір су
• Түсіндірмелі салалас. Сызықша, Қос нүкте
• Бүкіл ауыл көңілденіп… Қимыл сын бағыныңқы
• Ғылыми стиль Білімділік.
• Д.Бабатайұлы: Өлең
• Аяз би ертегісі. Ақылды адам жерде қалмайды.
• Абай…Өмірлік ісін табу
• С.Торайғыров адам болуға ұмтылу
• Өлеңдегі қабаттаса келген көркемдегіш құрал… Аллитерация,
Эпифора
• М.Әуезов «Көк серек.» Адам мен Табиғат арсындағы қайшылық
• 12 ғасыр…Диуани хикмет
• Допанбет жырындағы …Еділ
• Ахмет Игүнеки… Диуани хикмет
• М.Мағауиннің «Шақан-Шері» романының шиеленісуі.
Кек қуған шақан
• Мәтін: Бірінші абзатстағы күрделі сан есім. Жауап: 4
• Жауап: Ол Астана орталығынан 12 км қашықтықта
• Мәтіндегі біріккен сөз. Көкшетау тас жолы
• Мәтіннің стиль. Публицистикалық
• Жауап: Сабақтас құрмалас сөйлем
• Бесін сөзінің мағынасы… Күн батқанға дейін
• Авторы: Нысанбай жырау
• Әскер сөзінің синонимі: Жауап: Қол
• Жауап: Қару жарақтың аздығы
• Жауап: Ұлт азаттық көтеріліс
• Семей полигонында зардап шеккен қыз? Ләйлә
• Манаптың сүйікті спорты бокс
• Еңлік-Кебектегі тобыөты руының арасындағы дау? Жер дауы
• /Қара пима// шығармасының кейіпкерлері Әке мен бала
• Баланың сол бидайға көзі түсіп, бидайлар бейне тағзым етіп тұрды
аллитерация
• "Еңсегей бойлы ер Есім" толғауының авторы Жиембет
• "Күлдір-күлдір кісінетіп... кімдікі? Ақтамберді
• Сын-қимыл үстеуі: лажсыздан

• Дұрыс жазуға негіз болған ұстаным. Алғашқы қалпын сақтап жазу.
• Оңашаланған айқындауышты көрсет. 8-ші сынып оқушылары
• Деректі зат есім. Жолдас.
• Бастауышы мен баяндауыш… Біздің бала кезімізде отты шақпақпен.
• Әдебиет пен өнер терминдері. Сатира, Дирижер, Эпос
• Біріңғай диалекті сөздер. Сым, Нән, Шекілдеуік.
• Бастауыш пен баяндауыштың қатынасынан тұрмайтын… Атаулы
сөйлем.
• Сөздер мен сөйлемдерді байланыстратын талғаулы… Мейлі, Я болмаса.
• Шартты бағыныңқы. Театрға барғанда
• Зерттеу ныс. бол. зат не құбылыс… Ғылыми стиль
• Жауап: Бос жүруге, еріншектікке, қиналмай мал табуға
• Доспанбет. «Сарарқа бойы.»
• Абай… Ел бағу, Мал бағу, Ғылым бағу
• Автордың көтерген мәселесі: Аян… ауыл балаларынң оқуға
ұмтылысы
• Күлтегін. Кіші жазу, үлкен жазу
• Махамбет. «Нарынқұм зауалы»
• Мәтіндегі көріктеуші құрал. Жауап: Теңеу
• Бұл толғау жаңа низам. Жауап: «Үш қиян»
• М. Мөңкеұлының "Үш қиян" толғауында кездесетін жер-су атаулары
Еділ, Жайық, Сағыз
• М.Мөңкеұлы шығармасы? «Үш қиян»
• «Зар заман» дәуірі поэзиясыың өкілі М.Мөңкеұлының толғауы
«Үш қиян», «Сарыарқа»
• М.Мөңкеұлы шығармашылығы? 1843-1906 «Үш қиян»
• Жауап: Тарихи жыр
• Қу жанның… «Ес қария»
• Жауап: Арба
• Жауап: Темірқазық
• Жауап: Таразының тууы
• Жауап: Жыл мезгілдерін
• Жауап: 2,1,3
• Жауап: Немересі
• Жауап: Әңгіме
• Жауап: От жағатын көк талды жеткізу
• Жауап: егіліп жылады
• Жауап: Қазаққа малдың жақындығы
• Жеңгелері Момышқа қандай ат қойды? молда бала
• Мұнар да мұнар мұнар күн
Бұлттан шыққан шұбар күн... Айшықтау түрі? "қайталау"
• Шақан Шері эпилогындағы 3 оқиға Сібірге жер аударылуы, атылуы,
қашып шығуы
•С. Торайғыровтың Дулатов, Байтұрсынов, Бөкейхановқа баға беретін
поэмасы: "Таныстыру"

• Тоғыспалы ықпал. Жас жігіт
• Синоним емес сөздер. Әдемі, сұлу, реңсіз
• Салыстырмалы шырай. Ырақ, ірек
• Сөйлемдегі заттанып тұрған сын есім. Үйдің үлкені.
• Ол оң жағында түрған… Екенін
• Қыстырма сөз. Шынымды айтсам
• Атаулы сөйлем. Бөлме іші.
• Көлік жүре алмайтын… Себеп салдар.
• Шаршап кеткен соң… Себеп бағыныңқы
• Пуб. стиль. Репортаж
• Қожа кім болғысы… Жазушы
• Сөз тапқанға қолқа жоқ, таққа лайық өзіңсің… жауап жоқ
• Жауап: Хайуанмен салыстыру.
• Жауап: Астамшылық күпірлік.
• Жауап: Ассонанс, аллитерация
• Жауап: Анна Ивановна
• Жауап: Ақтамберді
• Жауап: Тәуіптің анаға берген кеңесінен
• Жауап: Нысанбай жырау
• Жауап: Арал
• Жауап: Көктем
• Жауап: Көркем әдебиет
• Жауап: Ырықсыз көсемше
• Жауап: Атамекенінде… екі есе ірі болады
• Жауап: Құнанбай
• Жауап: Иесі қатал басшы
• Жауап: Май басар
• Жауап: ынтымағы күшті
• -мыс қай шылаудың жұрнағы? демеулік шылау
• "Бұл дүниеде пір тұтар бір-ақ нәрсем бар, ол-...дейді Тортай. кітап
• Лепті белгісі қойылатын сөйлемдерді белгіле 1.Неткен айтқыш тіл
2.Ғажап құбылыс екен
• Тыныс белгілерінің принциптері интонациялық, мағыналық,
грамматикалық
• Тел өскен ұл шығармасындағы Қалиша кім? Сапардың әжесі
• Ғажайып планета шығармасының авторы Талап Сұлтанбеков
• Кірме сөздер таңбалайтын әріптер И,в,ф,һ,х,ч
• Қалидың ағасы Манап
• Пәтер іздеп жүр едік келген қонақтар Досы,қайынағасы
• Қыз Жібекті Сансызбайға қосқан кім? Шеге
•Үлкен араның түрі Шербек
• Айға жасырынбақ шығармасының жанры Фантастикалық
• Әндіген сөзінің мағынасын тап. Ыдыс түрі
• Тәмпіш қара шығармасындағы суретші бала мен ақын бала кім? суретші
бала-Ертай, тәмпіш қараның аты-Шаншатай

• Қысаң дауысты дыбыстар. Ұ,Ы
• Ауыспалы мағынасы берілген сөздер. Долы теңіз, жылы сөз, жылы
жүрек.
• Жауап: Жинақтық
• Жауап: - Төл сөз, -автор сөзі, - төл сөз
• Жауап: Әрбір адамның ойында күннің нұры бар. Тек сол нұрдың…
• Жауап:Күшім-күшім
• Жауап: Телефон арқылы сөйлесті
• Жауап: Халық санағын не биыл жылдың аяғында жүргізген.
• Жауап: Ол өзінің жұмыс істейтін жерін көрсетпек болып бүгін
цехқа…
• Жауап: Ма, Ме
• Жауап: Түбінде адам болатын бала
• Жауап: Тұлпары
• Жауап: Тәннен жан артық еді, тәнді жанға
• Жауап: Қирабаев
• Жауап: Есімхан алдындағы абыройы мен беделі
• Жауап: Көксерек
• Жауап: Ирония
• Жауап: Кеңес үкіметі қол.ж.алғ
• Жауап: Фантастикалық әңгіме
• Жауап: Дүйсенқара таныды, көп оқымаған, Әліппесі де жоқ, ленин…
• Жауап: Тапқырлығына
• Жауап: Тіршілік
• Жауап: Ауарайын болжау институтын ашқан
• Жауап: Қазақ табиғатқа етене жақын
• Жауап: Халқымыздың
• Жауап: Алқа қотан жайғасуы
• Жауап: Сайын мұратбеков жусан иісі
• Жауап: Терең құз
• Жауап: АяНның ертегілер тыңдау үшін
• Алғашқы ұстаз кімнің шығармасы Ш.Айтматов
• Қажымұқан әңгімесінде Әдіссіз көп күш - каналсыз далаға аққан қардың
суы сияқты деп айтқан кім? Мектеп басқарушы
• -Балам,мен осы шаққа дейін сенімен тіл қатысып,жылы ұшырап көріскен
жоқ ем.Бірақ барлық көрген білгенім есімде.Жақсы ағаның зор дәмесін
естіп ақтайсың деп білермін деп Абайға батасын берген кім? Байсал
айтты
• Ескі мата атауын тап? Дүрия,патсайы,шайы
• Қазақ тіліндегі сөздердің соңында кездеспейтін дыбыстар б, в, г, д, щ
• Көп мағыналы сөзге сәйкес қатар бір негізден тарайды
• Үндестік заңына бағынбайтын сөз қатары қайраткер
• Төл сөзді сөйлем «Келешек» - өткен тарихты қорғау» , - дейді Олжас
Сүлейменов.

• Мезгіл бағыныңқы: Ша, Ше тұлғалы есімшеден болады.
• Жауап: Өткір пышақ
• Назарын аудару мақсатында… Жұмыстан ертең кел…
• Түнгі мал күзетінде…Автор сөзі, төл сөздің арасында орналасады.
• Ертең жиналыс сағат бесте. … Автор
• Шартты райға жатпайтын сұрақ. Демімен еріген қар суы
• Жауап: Бала туған жеріне өз еліне
• Жауап: Көлік жүре алмайтын тар жол екен…
• Үстек мағаналық түріне жатпайды. Деректі.
• Жауап: Дәлелді, дәйекті
• Жауап: Найзадан сақтану үшін киетін тор көзді креуке
• Жауап: Аллитереция, риторикалық сұрақ
• Жауап: Адамгершілік мораль мәселелеріне арналған өсиет, толғау
• Жауап: Ешкі өлмес
• Жауап: Ноғайлы қазақ тілінен
• Жауап: Сапабек
• Қыз анадан көрмейінше. Перифраз
• Жауап: Ш.Құдайберді «Жастарға»
• Жауап: Метонимия
• Жауап: «Біз түркілерміз»
• Жауап: Ескі
• Жауап: Ойық
• Жауап: Құлақ күйі әуен сазына сәйкес, Оң және теріс
• Жауап: Күйші
• Жауап: Ішек қағыстары да
• Жауап: Қайғылы
• Жауап: Я жарылыс кесірінен
• Жауап: Жақсылықтың жақсы таңы
• Жауап: Дауыс салып көрісу
• Жауап: Қара жамылған әйелдер
• Үстеудің құрамына , мағынасына қарай түрі
Жоғары – төмен үйрек, қаз
Ұшып тұрса сымпылдап. Күрделі, мекен үстеу
• Кеңес дәуіріндегі тарихи сөздер
Қызыл отау, пионер, колхоз, совхоз
• Жалғау жалғану арқылы жасалған болжалдық сан есім қатысқан сөйлем
Есіктен жасы елулерге келген бейтаныс адам кіріп келді.
• Сөйлемдегі үстеудің түрі
Ең алдымен, әдейі шақырып дастарқаннан дәм татқызу – ата салт, қазақи
тәртіп. Мақсат үстеу
• Сен де бір кірпіш дүниеге,
Кетігін тап та бар қалан (Абай)
Үзіндідегі шылаудың түрі Ыңғайлас мәнді жалғаулық шылау
• Бұл ұрыста біз жеңеміз. (Ә.Кекілбаев). Сөйлемдегі есімдіктердің қызметі
Анықтауыш, бастауыш

• Сәби, ата, қарт : жалпы есім
• Бас пен баян арасына қойылатын сызықша:
Сондағы оқығанымын - Абайдың өлеңдері
• Атаулы сөйлем: Айсыз қараңғы түн
• Келер шақ етістігі бар: Ғалымдар еліміздің эконо/ зерт
• Төл сөзді сөйлем: «Табылған ақыл, Сәке» - деді Айқын
• Жауабы 5
• Жауабы: Асханаға екі - екіден сапқа тұрып
• Жауабы: Жоғары, ерте ілгері
• Жауабы: 6
• Жауабы: Қабысу
• Жауабы: Көпшілікке ой таст/ - тура жақ
• Жауабы: Николой Профимович
• Жауабы: «азат елдің ар - намысы - Ата
• Жауабы: «Ақ көбік», «Бөзінген»
• Жауабы: Бар бала тұрып, жұмыс істесем, кейінгіге үлгі
• Жауабы: Сиыр, бәтенке, балқаймақ
• Жауабы: Батыр Баян, Қорқыт
• Жауабы: О. Асқар
• Жауабы: Ықылас
• Жауабы: аққулар ұйық, Дариға дал
• Жауабы: Жалаң
• Жауабы: Дарынды
• Жауабы: Айтыспайды
• Жауабы: Демеулік
• Жауабы: Белгісіздік
• Жауабы: 1917
• Жауабы: Отарлық, биік жүйе
• Жауабы: Үлкенді
• Жауабы: Қазақ
• Жауабы: Кеседі
• Сұрау демеулігі Қалаға бара(ма)
• Жаңағы екпіні су сепкендей басылып, екі көзі жер сүзіп тақтаның алды-
на кібіртіктеп әрең шықты. – сөйлемдегі тұрақты тіркестің қызметі
Пысықтауыш
• Мақсатты келер шақ –мақ, -мек, -пақ, -пек
• Еліктеуіш тіркесті сөздер Сылқ-сылқ күлді
• Жекіру одағайлары Тәйт, қане, жә
• Бұрынғы өткен шақ тұлғалы етістік Маған бұл туралы айтқан.
• Есімді тіркес Орындалған арман, ыстық сезім, ақ орамал
• Аянның бар байлығы –кітап. Тәттімбеттің көкейін кесетін дауасыз арма-
ны – Сарыжайлау. Сөйлемдердегі баяндауыштың жасалу жолы. Зат есім
• Далада жаңбыр жауады.
Сөйлемге сәйкес қатар Жақты, жайылма

• Кейінгі ықпал қат. Сөйлем: Жауабы: Күзде мектепке барамын
• Жауабы: Азды да, көпті де бағала
• Жауабы: қыстырма
• Жауабы: тұйық етістікке айналып, оған табыс не барыс септігі
жалғанады
• Жауабы: төл сөз
• Жауабы: сөйтіп, мен сіздерге, өз аты-жөнімді айтпақ…
• Жауабы: танымды
• Жауабы: ақылын, өзінің
• Жауабы: қалай
• Жауабы: жарғы, бағдарлама, зейнетақы
• Жауабы: қала
• Жауабы: шауыт?
• Жауабы: Көкбай, кәкітай, Мағауия, Абай, Шәкәрім
• Жауабы: соғыс зардабынан бақытсыздыққа
• Жауабы: жолбарыспен аюдай
• Жауабы: Ал Шадияр
• Жауабы: Өмірдің мәнін
• Жауабы: Қанды зия?
• Жауабы: Метафора
• Жауабы: академик Алтынай Сүлейменова
• Жауабы: жабырқау-күлімсіреу
• Жауабы: жақын
• Жауабы: 1
• Жауабы: бала үлкен
• Жауабы: сыр мінез
• Жауабы: арам ой
• Жауабы: нар идірген
• Жауабы: жастан өткен
• Жауабы: сыңар өркешті ұрғашы сүтті түйе
• Жауабы: сүйріктей
• Қожаны түбінде адам болады деп айтқан кім? Майқанова
• Б.Момышұлы әжесінің аты кім? Қазтумас
• Күйші әңгімесіндегі күйдің аты? «Наридірген»
• Дербісек Бұқаш жыры қай батырлар жырына ұқсайды? Алпамыс батыр
• «Қонақтар» әңгімесіндегі әңгімелесіп отырған кейіпкерлер? Кемпір мен
шал
• Ахмет Иассауи кітабы қандай ілімге жатады? Сопылық ілім
• Ұшқан ұя шығармасындағы ұлттық құндылықтар? Ұрпақ тәрбиесі
• Абайдың лирикалық,философиялық өлеңдері? «Әсемпаз болма әрнеге»
«Қартайдық,қайғы ойладық,ұлғайды арман»,
«Сабырсыз,арсыз,еріншек», «Жігіттер,ойын арзан,күлкі қымбат»,
«Өлсе өлер табиғат,адам өлмес»
• «Өмірзая»шығармасындағы кейіпкерлер? Аяған Қуатов, Сыздық төре
Ақсақал

• Ахмет Б.-ның пікірінше жартылай дауыссыз: Жауабы: үнді дауыстылар
СҰРАҚТАРДЫҢ ДҰРЫС ЖАУАПТАРЫ
• Қара?
• Көрікті, алғыр, аяулы
• Аружан концерттің ертеңге ауыстырылғанын айтты
• Дос достың кемшілігін кешіре білер
• Ол үйіне жетсе игі еді
• Архаизм
• Қарсылықты салалас
• Ол өзін өзі тоқтата алмай, мәуені тағыда жеуге кірісті
• Кеден, сусамыр
• Қожа
• Жоқтау
• Жетінші сөз
• Он адам көтере алмаған кеспекті көтерді
• Бәдіш
• Махамбет
• Аллитерация
• Ш. Құдайбердіұлы
• Р. Мұқанова (мәңгілік бала бейне)
• 20 балалардың обалына дұрыс емес?
• 21 сый-құрмет көрсету
• Қонақ болу үшін оның таныс болуы міндетті емес
• Құдайы
• Қонақ әңгімесі
• Жаманшылықтан жиіркену
• Қара қоғамен сауысқан
• Аяз би
• Аяз би атанады
• Аяз, әліңді біл
• Кінәлі
• «О,Ақтан жас, Ақтан жас» өлеңінің авторы Дулат Бабатайұлы
• Белоктарға құрамында азоты бар органикалық заттар жатады. Стиль
түрі Ғылыми
• Алып Ер Тұңғаның өз заманындағы мәртебесі Түркі елінің билеушісі
• Абай нәр алған үш рухани арна
Өз халқының мәдени мұрасы, шығыс әдебиеті, батыс елдерінің
рухани қазынасы
• Күлдіргі ертегілер қатары «Тоғыз тоңқылдақ, бір шіңкілдек»,
«Ұр,тоқпақ», «Қаңбақ шал» т.б.
•Күн болмағанда кім болам? – деген С.Торайғыровтың үзіндісінен өлең
құрылысы 8 буын, шалыс ұйқас

• Зат есім мағ. қарай түрлері: жалпы, жалқы
• қауын иісі
• шыңғыс
• Нұртөре Жүсіп •
• Малықбай шал •
• А. Құнанбайев адамның кейбір күндері
• Сауыншы
• Болашақ өмірге жауапты қарау
• О. Асқар
• Қадиша
• Дінәсіл
• Толықтауыш
• Кітап
• Он екі
• Есептік, реттік
• Тапқыр адам, үш жыл, ұғымшыл бала
• Дөңгелек
• Тетіктер
• Адамның бұйрығын орындайды
• Адамдар бір сарынды жұмыстан
• Босатады
• Бағдарлама мен жұмыс істейді
• «О,карғатайым-ау! Сен де кұдай жеткізсе, сол саныраукұлақ сиякты
жұрттың көзінің жауын алып, алаулап тұратын боласың», - деген сөзді айт-
кан? анасы
• Еділ, Ойыл, Жайық атты атақонысымен қоштаса жырлаған жырау
Қазтуған
• М. Мақатаевтың «Аққулар ұйықтағанда» поэмасындағы метафора аққу –
бала, өмір – дария
• Ш.Уәлихановтың «Ыстықкөл күнделігі» шығарма желісіне арқау болған
халык Қырғыз
• Қорқыт бабаның тәрбиелік мәніндегі нақыл сөзі
Қыз анадан көрмейінше үлгі алмас. Ұл атадан көрмейінше үгіт ал-
мас.
• М.Жұмабаевтың «Батыр Баян» поэмасындағы тұтқын қыз қалмақ қызы
• Бауыржан Момышұлының «Ұшқан ұя» повесінің басталуы...
Әжесі Қызтумастың «сары кемпір» атануы
• Жұманның қорлығына шыдамаған Жамалдың қашып шыққаннан кейінгі
өмірі боранда адасып, қаза тапты
• Қожа Ахмет Ясауидің еңбегі «Диуани хикмет»
• М.Мағауиннің «Шақан-Шері» романының шешімі Шақанның қолға
түсуі
• «Жастарға» өлеңінің авторы Ш.Құдайбердіұлы
• Ш.Айтматовтың шығармалары «Алғашқы ұстаз».«Ақ кеме»,
«Жәмила», «Қош бол, Гүлсары»

• М.Мақатаев «Аққулар ұйықтағанда» поэмасындағы оқиғаның өтетін
жері мен ананы оқ атуға итерген күш тәуіп шал, Жетімкөл
• Абай сүіп оқыған шығыс ақыны? Фирдауси, Науаи, Физули
• Қыпшақ Сейітқұл мекен еткен өзен? Қабырға өзені
• М.Қабанбай «Бауыр» әңгімесіндегі Қалидің ағасы кім? Манап
• «Қыз Жібек» 1894 жылы Қазанда басылып шығарылған
• Жібекті Сансызбайға қосқан кім? Төлегеннің өзі
• Алтынсариннің «Дүние қалай етсең табылады» шығармасындағы
қайыршының рөлінде кім? Антон
• Шортанбайдың балалары? Алда-берген, Аязбай, Бәйіш
• Ноғайлы дәуіріндегі ауыз әдебиет өкілдері? Кетбұға, Сыпыра,Асан
қайғы, Қазтуған, Доспамбет, Шалкиіз
• М.Әуезов «Көксерек»әңгімесін жазуға себеп болған не нәрсе? Зайыбы
Валентина сатып әкелген күнтізбе
• М.Мөңкеұлы шығармасы? «Үш қиян»
• «Абай жолы»романында кейіпкерлер саны? Эпопеяда 953 кейіпкер, 91-і
Абай өірбаянынан алынған
• Ғазиза қай шығарма кейіпкері? «Қорғансыздың күні»
• Ғазизаның інісінің аты кім? Мұқаш
• Соңында Жамалға не болды? Ғалидің бейітінің басына барады.
Тағдырына нала болған қыз сүйгенінің бейітінің басында жылап жа-
тып көз жұмады
• «Ер Тарғын»жырын басып шығарған? Ильминский,Радлов
• Талап Сұлтанбеков кім? Қазақ әдебиеті тарихында фантастикалық
жанрында алғаш қалам тартқан жазушы
• Сұрау есімдігі қатысқан сұраулы сөйлем Ол не деген сөзің
• Мезгіл бағыныңқылы сабақтас
Абай үйге кіргенде, Әбіш конверттегі бар қағазды оқып шыққан еді.
Есен далаға шықса, таң құланиектеніп атып келеді екен.
• Тыныс белгісінің принциптері интонациялық мағыналық синтак-
систік
• Толымды сөйлем
Осыған әкесінің қайсарлығы жұққан шығар
• Біз оны қару біткеннің құдайы көретінбіз. жайылма
• Толымсыз сөйлемде көбінесе түсіріліп айтылатын сөйлем мүшесі
Пысықтауыш бастауыш
• Өйткені Аянның ертегілеріндегі батырлар сілтеген көк семсерге
қызығып иланатынымыз сонша – оны қару біткеннің құдайы көретінбіз.
Сөйлемдегі есімдіктің қызметі толықтауыш
• Берілген үзіндіге қажетті тыныс белгіні қойыңыз.
Ілініп тұр тауларға,
Дамылдап тірлік қалған ба
сұрақ белгісі, леп белгісі
• Нүкте қойылғанда, жайбарақат дауыспен айтылады, бірақ шешімді
естіледі. Бар. Жақсы. Бар. Жақсы!

• Ғылыми стильдің қолдану аясы зерттеу еңбектерде
• Атаулы сөйлемге сәйкес сөйлем қараңғы түн
• Тіл дыбыстарының түрлері дауысты, дауыссыз
• Салыстырмалы шырай қатысқан сөйлем
Асан түсі көкшілтім көлікпен қалаға кетті
• Қосарлы айқындауыш
Біз ғарышкер Тоқтардың ескеліктерін оқыдық.
• Сөйлемдегі толықтауыштың түрі
Адамда осындай мінез бен махаббат та кездесе береді екен.
жанама толықтауыш
• Енді аз ғана сабыр етсеңіз қайтер еді ә үтір, сұрақ белгісі
• Матаса байланысқан сөз тіркестері
Абай шығармашылығы, қораның шатыры
• Мылтық тарс етті – еліктеуіштің сөйлемдегі қызметі
баяндауыш
• Шартты райлы етістікке сәйкес сөз
ертерек келсем
• Халықаралық термин сөздер
климат, графика, атом
• Есімшенің –атын, -етін, -йтын, -йтін жұрнақтары арқылы жасалып,
өткен шақ немесе келер шақ мағынасында жұмсалатын шақ түрі
ауыспалы өткен шақ
• Антоним мәндес тұрақты тіркестер
ат ізін құрғатпады – ат ізін салмады
• Жатыс септік шылауымен тұлғалас шылау түрі
да, де, та, те
• Буын үсдестігі мен дыбыс үндестігінің ілгерінді ықпалына сәйкес
жалғанатын шылау да, де, та, те
• Негізгі үстеулер қатары
қазір, үнемі, тез, талай
• Салт-дәстүрге байланысты қалыптасқан архаизм сөздер
сауын айту, бастаңғы, ұрын бару
• Зат есім, сын есім, сан есім орнына жүретін сөз тобы Есімдік
• Төлеу сөздің анықтамасы
мазмұнын сақтап, өз сөзімен өзгертіліп берілетін сөз
• Қазақ тіліне тән төл дауысты дыбыстардан жасалған сөз көзілдірік
• Көрші дыбыстардың алдыңғысы соңғысына ұқсата әсер етуі
ілгерінді ықпал
• Бір ұғымды бірнеше сөзбен беру мәндес сөздер
• Ұлылықтың алтын ұясы болған қадірлі де, қасиетті орын – осы.
Сөйлемдегі тұрлаулы мүше
• бастауыш-негізгі зат есім, баяндауыш – сілтеу есімдігі
• Кітапхана құрылысына көп өзгеріс енген жоқ.
Есімшенің сөйлемдегі қызметі баяндауыш

• М.Мағауиннің «Шақан-Шері» романының шиеленісуі
кек қуған Шақан
• «Бақытсыз Жамал» романында Жамал қайтыс болды
жапан түзде, боранды түнде жантәсілім етті.
• Баққожа Мұқай шығармалары «Қош бол, менің ертегім,
«Дүние кезек», «Өмірзая»
• Ж.Сахиевтің «Айдағы жасырынбақ» әңгімесіндегі «Ойын бітті,
Сартай! Мен деңілдім! Шыға бер!» - кейіпкердің сөзі Мерген
• Арғымағын жаз жіберіп, күз мінген,
Күз жіберіп, жаз мінген,
Жазаласа – екі жылда бір мінген....
Өлең жолдарындағы көркемдегіш құрал эпифора
• Кешкісін біз Аягөзден шығып, Аягөз өзеніне құятын Тумырзаның
ағысын бойлай отырып, өзеннің оң жағалауынмен құз-жартасты
қырқаларды басып, Қапал жолының бойындағы бірініші бекет – Көне
Аягөзге келдік.
• Үзінді Шоқанның .......... шығармасынан алынған.
«Ыстықкөл күнделігі»
• Қорқыт ата «Байбөрі баласы – Бамсы Байрақ» жырында Байбөрі Бектің
ұлына берген есімі
Бозайғырлы Бамсы Байрақ
• Тәуелсізбін!
Тәуелсізбін мен бүгін.
Үзіндідегі құбылту түрі анафора
• М.Жұмабаевтың алғаш білім алған ұстазы
ауыл молдасынан
• М.Жұмабаевтың «Батыр Баян» поэмасындағы тарихи оқиғаның сурет-
телуі ХVIII ғасырдағы тарихи оқиға
• О.Бөкейдің «Тортай мінез ақбоз ат» әңгімесіндегі Тортайдың пір
тұтқан нәрсесі кітап
• Қалмақан Әбдіқадыровтың «Қажымұқан» повестіндегі саудагер
Иван Ногич
• . ....Өлеңі бар өнерлі інім, сізге,
Жалынамын, мұндай сөз айтпа бізге
Өзге түгел өзіңе пайдасы жоқ,
Есіл өнер қор болып кетер түзге (А.Құнанбаев)
Өлеңнің негізгі идеясы өнер
• «Аяз би» ертегісінде Мадан ханның құдасы
Ақша хан
• Бес нәрседен қашық бол,
Бес нәрсеге асық бол – өлең жолдарындағы көркемдеуіш құрал
анафора, эпифора
• «Аяз би» ертегісінде Жаманның аяз би аталу себебі
әділдігі

• Д.Бабатайұлы мұраларын алғаш жеткізгендердің бірі кім Байділдә
• Асан қайғы туралы аңыздардың ішіндегі ең таңдаулысы Жерұйықты
іздеуі туралы аңыз
• Қыз Жібектің неше нұсқасы бар?15
• "Ел айырылған", "Желмаяның жүрісі", әЗар" кімнің күйлері Асан
қайғы
• 1880 жылы Қазан қаласында Д.Бабатайұлының қандай шығармалар
жинағы басылып шықты Өсиетнама
• Заттың ,құбылыстың сипатын, сапасын айқындайтын суретті сөз қалай
аталады Эпитет (сын есім: қызыл алма)
• Көркемдеп суреттеуде затты, құбылысты екінші бір
затпен ,құбылыспен салыстырып бейнелеу не деп аталады Тенеу
• Алғаш рет тарихқа қатысты әңгімелерді, яғни, тарихи оқиғалар мен та-
рихи қайраткерлер туралы аңызды жеке дар бөліп алып "тарихи аңыз"
деп атаған кім Ш.Уалиханов
• "Менің атым Қожа" повесі қандай тілдерге аударылған
Латыш, молдован, орыс,украин, литва, француз
• "Қобыланды батыр " жөніндегі аңыз әңгімені алғаш рет баспа бетіне
түсірген кім В.Радлов
• Суреттелген затты немесе құбылысты шамадан тыс асырып айту тәілі
қалай аталады Гипербола
• Ноғайлы дәуіріндегі ауыз әдебиет өкілдері Кетбұға,Сыпыра
Шалкиіз,Қазтуған,Доспамбет, Асан қайғы
• 1Көркем шығармада төл сөз бен автор сөзінің қандай түрі кездеседі
Көпқұрамды түрі
• Балам,мен осы шаққа дейін сенімен тіл қатысып,жылы ұшырап
көріскен жоқ ем.Бірақ барлық көрген білгенім есімде.Жақсы ағаның
зор дәмесін естіп ақтайсың деп білермін деп Абайға батасын берген
кім Байсал
• Қобыланды батыр жырының қанша нұсқасы анықталған 29
• Ғазиза қай шығарма кейіпкері? «Қорғансыздың күні»
• «Қонақтар» әңгімесіндегі әңгімелесіп отырған кейіпкерлер? кемпір
мен шал
• Қыпшақ Сейітқұл мекен еткен өзен? Қабырға
• Ол бақшасын арықтын суарады екен. Омоним болатын сөз арықтан
• Кейінді ықпалды табыңыз мектебі, сабағы
• Одағай сөздердің тыныс белгісі дұрыс қойылған қатар Қазақтың ән-
дері, шіркін. Неткен әдемі!
• Болымсыз етістіктегі мақал-мәтелдер қатары Күніңе сенбе, адал ісіне
сен
• Бастауыштың іс-әрекетін, қимылын білдіретін сөйлем мүшесі
Баяндауыш
• Ахмет Иасауидің шәкірттерінің саны 90 мың
шағым қалдыра аласыз


