Абай облысы Аягөз ауданы Мәдениет ауылы

Е Рахмадиев атындағы ЖББМ

Авторлық бағдарлама

«Қызықты математика»

Құрастырған:

Жабикенова Данара Барлыкбаевна

бастауыш сынып мұғалімі

2026 жыл

Өзектілігі

Қазіргі уақытта мектепалды даярлық сыныбы тәрбиешісі бола жүріп мынадай басты міндеттерді алға қойдым:бүлдіршіндердің ой-өрісін, іс-қимылын,логикалық ойлауын, жалпы жан-жақты қабілетін дамыту. 
Негізінде баланың логикалық ойлау қабілеті - қарапайым математиканың алғашқы ұғымдарын меңгеруден басталады деп ойлаймын. Өйткені өз тәжрибемнен байқағанымдай бала сөйлей басталысымен өзінің мекен-жайын, телефон номерін жаттай бастайды.Міне сан, санау осыдан 
басталатыны анық.
Сезім тәрбиесі-түйсік пен қабылдаудың бірдей дамуы. Сәбилік шақтың 
алғашқы күндерінен бастап –ақ бала өзін қоршаған заттарының қасиетін түсінуге талпыныс жасай бастайды. Затты танып білу үшін бүлдіршіндер түр-түсіне мән бермейді, заттың құрылымына (формасына) көңіл бөледі.Сондықтан бүлдіршіндердің сенсорлық тәрбиесін шыңдау үшін олармен тәрбие жұмысын жүргізген кезде бір-біріне киілетін ойыншықтарды және геометриялық пішіндерді, құрастыру ойыншықтарын қолданамын. Мысалы: пирамидалар, бір-біріне киілетін ойыншықтар, лего, баланың логикалық ойлау қабілетін дамытуға арналған дамытушы ойындар. Бұлар, бүлдіршіндердің сенсорлық тәрбиесін сезім мүшесінің дамуына айналадағы болмысты танып түсінуіне әрекет жасап, ойлау қабілеттерін жетілдіруге үлкен үлес қосады.
Көптеген зерттеулер бойынша балалық шақ баланың жеке тұлға болып өзін-өзі сезінуінің алғашқы сатысы, демек, адамгершілік қасиеттері, ақыл-ойы, логикалық және басқа да қасиеттерін қалыптастырудың ең негізгі кезеңі болып табылады.Бүлдіршіндердің логикалық ойлау қабілеттерін дамытуда қарапайым математиканың алғашқы ұғымдарының ойын арқылы үйретудің заттарды әртүрлі геометриялық пішіндерден құрастырудың, көру арқылы салыстырудың, қиялдаудың, жұмбақтар жаттаудың маңызы өте зор.Өйкені жасырын тұрған ойдың нені меңзеп тұрғанын ойлап тұрғанын баланың ми қыртысы шыңдайды. Яғни, танымдық сезімін қалыптастырады.
5 -6 жас аралығындағы балалардың логикалық ойлау қабілетін дамытуда сұрақтардың алатын орны ерекше, сондықтан балаға қойылатын сұрақтар жүйелі, әрі түсінікті болуы керек. 
Ойын балалар үшін өзіне тән жүру барысымен , мақсатымен маңызды. Ойын барысында берілген тапсырмаларды шешуде балалардың ақыл-ойы дамиды, осыдан баланың логикалық ойлау, қиялдау қабілеті дамиды.Баланың ойлау қабілетін дамыту мәселе болып табылады.
Бүгінгі күн талабы – баланың ақыл –ойын дамыту, танымдық қабілетін жетілдіру, өзіндік іскерлік қасиеттерін қалыптастырудың құралы- ойын әрекеті, яғни ойын- баланың жетекші әрекеті. Бірақ ойын тек қана балаларды қызықтырып , уақыт өткізудің құралы болмай балаға берілетін білім мен тәрбиенің құнды негізі болуы керек,яғни оқыту-тәрбиелеу жұмысын бағдарлама талаптарына сәйкес ойын түрінде ұйымдастыра отырып, баланың логикалық ойлау қабілетін арттыруға жағдай жасау негізгі міндет.

Бала ойын барысында айнала құбылыс сырын танып сезінеді, себеп-салдарлық байланысты, тәуелдікті анықтауға тырысады. Айналадағы өмір құбылыстарын ерекшеліктерін байқай отырып білуге қызығушылығы, осы сезім оны талпыныстарға жетелейді.Ойын негізінде ойлай отырып тапсырмаларды өзінше зерттеп, орындау, өзінше шешім жасау, өз ойындағысын айту жайларына мүмкіндік туғызылса ғана бала еркін ойлы өзіне сенімді ерік–жігерлі,дүниетанымы кеңейген, сөйлеу тілі жақсы қалыптасқан, болашаққа қызығушылығы оянған дара тұлға ретінде қабілеті жоғарылап, жан-жақты дами алады.

Түсінік хат

Баланы мектепалды дайындау үздіксіз білім беру жуйесіндегі педагогика ғылымдары мен практикасының ең басты өзекті мәселелері.Қазақстан президентінің 2030-шы жылға арналған бағдарламасында барлық саланың жанаруы туралы мәселелер, оның ішінде білім саласы бағдарламасындағы жағдайлар атап көрсетілген.

Мектепалды дайындық, баланың оқу мәселесін жақсы жағдайда болуына байланысты.Бүгінгі мектеп жасына дейінгі балалардан Қазақстан келешегі байқалды.Жаңа ұлттық тәрбиелеуде,тәрбиенің мазмұны,ізгілендіру,жекелендіру және жаңа педагогикалық дамудың әлеуметтік бағытының түбегейлі өзгеруін талап етеді.

Бағдарламалық материалды балаларға игеру үрдісінде тәрбиеші баланы тек үстірт санауға ғана жаттықтырмай ой енбегіне бейімдеуге олардың қиялын, санасын, зейінін дамытатындай есептерді ауызша шығара білуге үйретеді.

Осы талаптарды ескере отырып, мен вариативтік бөлімде берілген 0,5 сағатты «Қызықты математика» сабағына алып мынадай жоспар құрып отырмын.

Ұсынып отырған жоспарым балалардың жас ерекшелігіне лайықталып, мектепалды даярлау бағдарламасының талаптарына сай құрастырылған.

Сабақ 20 сағатқа жоспарланған.Сабақтар дамытушы-ойын түрінде және математикалық сауықтар үлгісінде (дидактикалық ойын, шытырмандар, логикалық есептер) ұйымдастырылған

Бағдарламаның мақсаты:

Балалардың белсенділігін, логикалық шапшаң ойлау, өз ойын дәлелдеу дағыдыларын: математикалық тапсырмасы бар жұмбақтар мен жаңылтпаштар, қаламақ пен санамақтар, өтірік өлеңдер, логикалық тапсырмалар арқылы ұйымдастыра отырып баланың математикаға деген қызығушылығын айналасындағы өмірден алған әсерінен, көрген білгенін ойын арқылы танытып,күш жігерін,сезімін арттыру.

Міндеттері:

Білімділік:

• Балаларды 10 саны көлеміндегі сан мен цифр туралы ұғымдарын дамыта отырып сандарды танып және атау іскерліктерін автоматтандыру.

• 10 көлеміндегі санды тура және кері санау дағдыларын арттырып ,онға дейін сандардың құрамын білуге, жазылуын ( +, -,) амалдарын орындау дағдылырын дамыту.

• Геометриялық фигураларды атай және айыра білуге, олардың қасиеттері туралы түсініктерін арттыру.

Дамытушылық:

• Салыстырмалы әдіс бойынша әр түрлі геометриялық пішіндерден құрастыру арқылы оқушылардың шығармашылық іскерліктерін дамыту

• Кеңістікті дұрыс бағдарлай білуін, берілген бағыт бойынша қозғалуға үйрету (алға, артқа,онға,солға);

• Қағаз бетінде (ортасында, оң жақтағы жоғарғы бұрышта, сол жақтағы жоғарғы бұрышта, оң жақтағы төмен бұрыш, сол жақтағы төменгі бұрыш, төменде, жоғарыда, оң жақта, сол жақта) бағдарлай білу дағдыларын дамыту.

Тәрбиелік:

• Уақыт туралы түсініктерін кеңейту. Таңертең, күн, кеш, түн мезгілдері тәулікті құрайтыны туралы ұғымдарын қалыптастыру. Өз уақытын, күн тәртібін дұрыс ұйымдастыруға баулу.

• Өзінің жұмысына жауапкершілікпен орындауға тәрбиелеу.

Бағдарламаның мазмұны:

Бұл бағдарлама мектепалды даярлық класының балаларының бойында белсенділік, тапқырлық, ойлау қасиеттерін қалыптастырады.

Бағдарламаға қызықты тапсырмаларымен жұмыс дәптері және халық ауыз әдебиетінен санамақтар, өлеңдер,жаңылтпаш,сөз жұмбақтар еңгізілген.

Күтілетін нәтиже:

Бұл бағдарлама

• Баланың танымдық әрекеттерін қалыптастырады.

• Ой-қиялы дамып, ойлау қабілеттерін жетілдіреді.

• Үздіксіз дамуын, дүниетанымын кеңейтіп ойлау жүйесін дұрыс қалыптастырады.

• Тапсырмалардың көп деңгейлігі баланы жан-жақты тәрбиелейді.

• Геометриялық пішіндерден құрастыру арқылы оқушылардың шығармашылық іскерліктерін дамытады.

• Баланың қолының бұлшық еттері мен саусақтарын әлсіздігі дамиды.

Балалардың дағдысы мен біліміне қойылатын талаптар:

• Тапсырмалардың мазмұның түсініп, өздігінен дұрыс, шапшан орындай білуі тиіс;

• Сандарды баспа түрінде жаза білуі тиіс;

• Халық ауыз әдебиеттерді пайдалана білуі тиіс.

Күнтізбелік – тақырыптық жоспар

№	Бөлімдер	Тақырып	Сағат саны	Мерзімі
1	Мен қандаймын?	Менің бөлмем. Қағаз бетінде бағдарлану	1
2		Менің ойыншықтарым. Заттарды өлшемі бойынша салыстырамын	1
3	Мен мектепке барамын	Санап үйренемін. 1-ден 10-ға дейін санау	1
4		«Нешеу және нешінші?»	1
5		Менің оқу құралдарым 11-ден 20-дейін сандар	1
6		20-ға дейін санап үйренемін.	1
7		Артық. Кем. Сонша. Тең	1
8	Менің айналамда қандай адамдар бар?	Қатарға тұру. Алдыңғы. Кейінгі	1
9		Заттардың қасиеттері	1
10		Заттар жиыны	1
11		Сиқырлы фигуралар	1
12		Тізбек және заңдылық	1
13	Айналамда қандай заттар бар?	Уақыт. Бүгін, кеше, ертең, бүрсігүні, таңертең, күндіз, кешке, түнде	1
14		Жыл мезгілдері. Оқиғаның реті.	1
15		Айлар, апта күндері, тәулік атаулары	1
16		Ұзындықты өлшеймін, салыстырамын	1
17		Заттың салмағын анықтаймын	1
18	Вариатив	Ертегілер әлемі	1
19		Сиқырлы сандар әлеміне саяхат	1
20		Логикалық тапсырмалар	1