Түсінік хат

Мәтін - қазақ тілін оқыту барысында үлкен орын алатын оқыту нысаны. Біріншіден, тілден білім беретін материал оқыту мәтіндері түрінде болса, екіншіден, жаттығулардың тұтас мәтін түрінде берілуі де мәтінмен орындалатын жұмыстардың сараланып жүйеленуін қажет етеді. Мәтіннің қызметін таныту – оқушыға тіл бірліктерін функционалдық тұрғыдан танып-білуіне, сол арқылы логикалық ойлауы бірізді қалыптасуына мүмкіндік береді. Осыған байланысты мұғалім мәтінмен жұмысты жүйелі жүргізгенде және оқушының сауатты оқу дағдысын қалыптастыра білгенде ғана нақты нәтижеге қол жеткізе алады.

Қазақ халқының сан ғасырлар бойы жинақтаған мол тәжірибесі, танымдық мұрасы мен дүниетанымы, салт-дәстүрі, әдет-ғұрыпы, өлең-жырлары, ұлттық ойындары, музыкалық мұрасы, аспаптары баға жетпес асыл қазына. Ұлы дала кеңістігінен шыққан өркениеттік жетістіктерді ұмытпау әрі дәріптеу – келер ұрпақтың үлесінде. Сол тарихи әрі рухани байлықты сақтап, әрі қарай дамыту үшін оқу сауаттылығы бойынша «Ұлы Даланың жеті қыры» атты бағдарлама ұсынылып отыр.

Қазіргі мектептерде оқушылардың бойындағы функционалдық сауаттылық пен өмірге қажетті құзырлылықтар жиынтығын дамытуға басты назар аударыла бастады. Сондықтан әрбір ұстаз жаңа кезең талаптарына сай болу үшін педагогикалық үрдістің бірізділігін және оқу мен тәрбиенің біртұтастығын сақтай отырып, оқушының рухани өсуіне жағдай туғыза алатын, жаңалықтарды қабылдауға ынталы, өз әрекетіне өзгеріс енгізе алатын, өзгермелі өмірге оқушыны да, өзін де даярлай білетін шығармашыл тұлға болуы тиіс.

Мақсаты:

Мәтін арқылы ұлы даланың мақтаныштарын сипаттау және оқушылардың патриоттық санасын ынталандыратын ұлттық құндылықтарды жаңғырту.

Міндеттері:

• Оқу сауаттылығын арттыру барысында оқушылардың туған жеріне, еліне, деген сүйіспеншіліктерін арттыру;

• Отандастарымыздың болашаққа деген сенімін, ой - өрісін дамыту;

• Оқушылар елінің мұрасын қастерлеп, оны жалғастырушы азамат болуға тәрбиеленеді.

• Әртүрлі мәтіндермен жұмыс істей отырып, өмірлік қажеттіліктерінде коммуникативтік әрекеттер түрінде (тыңдалым, оқылым, айтылым, жазылым) сауаттылықпен қолдану дағдыларын қалыптастыру;

• Тіл бірліктерінің қарым-қатынас құралы болу, ойды білдіру, таным құралы болу, ақпаратты сақтау құралы болу қасиеттерін функционалдық-коммуникативтік бағдарда танып-біледі, соған лайықты машықтар мен дағдыларды қалыптастыру;

Оқу мақсаттары мұғалім мен білім алушыларға мәтінмен жұмыс жасаудағы болашақ қадамдары жөнінде өзара ой бөлісуге, оларды жоспарлау мен бағалауға мүмкіндік беретін бірізділік пен сабақтастықты көрсететін тыңдалым және айтылым, оқылым және айтылым әрекеттерін қамтиды.

Бағдарламаның жаңашылығы:

Мемлекетіміздің тұнғыш президенті «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласымен төл тарихымызды бір жүйеге келтіруді көздейді. Яғни, құр тарихи деректер емес, жалпақ жұрт түсінетін мәдени дүниеге айналдыру мәселесін қозғайды. Бұл орайда өскелең ұрпақтың тарихқа қанығып өсуі маңызды. Аталмыш мақала аясында мектеп қабырғасында жүйелі түрде оқу сауаттылығы арқылы оқушылар бойына ел тарихына деген қызығушылықты арттыру үшін авторлық жоба ұсынылып отыр.

Оқу мақсаттарының жүйесі

1. тыңдалым және айтылым:

• мәтін үзінділері бойынша болжам жасау, тиісті ақпаратты анықтай білу;

• мамандандырылған тар аядағы арнайы мәтіндердегі (дәріс, интервью, пікірталас, мақала, бейнебаян) мақсатты аудиторияға арналған терминдер мен ұғымдарды, тілдік оралымдарды, мәтін үзінділерін талдау;

• мәтінде көтерілген мәселені (қоғамдық –саяси) талдай отырып, негізі ойды анықтау және ғаламдық мәселелермен салыстыру;

• мәтінде көтерілген мәселеге автор мен оқырманның қарым-қатынасын ескере отырып, талқылау сұрақтарын құрастыру және сыни тұрғыда бағалау;

2. оқылым:

• әртүрлі графиктік мәтіндердегі (кесте, диаграмма, сызба, шартты белгі) мәліметтерді салыстырып талдау, негізгі үрдістерді анықтау;

• әртүрлі стильдегі мәтіндердің тақырыбын, автор көзқарасын, мақсатты аудиторияға сәйкес қызметін, құрылымын, тілдік ерекшелігін салыстыра талдау;

• мәтіндегі негізгі ойды анықтау, берілген мәліметтер мен пікірлерді өңдеу және толықтыру;

• БАҚ, энциклопедиялық, ғылыми-көпшілік, ғылыми еңбектерден деректерді ала білу, сілтеме жасау жолдарын білу, дәйексөз келтіру;

3. жазылым:

• жанрлық ерекшеліктерін ескере отырып, әртүрлі жанрда мәтіндер құрастыру (баяндама, мақала, лекция, баяндама тезистері, аннотация, түйіндеме, рецензия, мақала, репортаж, сұхбат, ақпарат, информациялық хабар, очерк, памфлет жазу;

• мәтін құрылымын сақтай отырып, әртүрлі графиктік мәтіндегі деректерді салыстырып, маңызды тұстары мен үрдістерді талдап жазу, өзіндік тұжырым жасау;

• қажетті ақпараттарды орынды қолданып, көтерілген мәселе бойынша өз ойын дәлелдеп эссе жазу («келісу, келіспеу» эссесі, дискуссивті эссе, аргументативті эссе);

• оқылым және тыңдалым материалдары бойынша түртіп жазудың (конспектілеудің) әртүрлі жолдарын меңгеру арқылы негізгі ақпаратты іріктеу

Тақырыптық-күнтізбелік жоспар

№	Тақырыптар	Сағат саны	Күні	Ескертпе
1.	Кіріспе. «Ұлы Даланың жеті қыры»	1
1 бөлім. Атқа міну мәдениеті
2.	Жылқы малының қазақ дәстүріндегі орны	1
3.	Жылқы — төрт түлік малдың патшасы	1
4.	Жылқыға қатысты ұлттық тағамдар	1
5.	Жылқыға қатысты ұлттық спорт ойындары	1
6.	Атқа міну үрдісі	1
2 бөлім. Ұлы даладағы ежелгі металлургия
7.	Металл өндірудің ежелгі мекеңдері	1
8.	Металл өндірудің амал-тәсілдері	1
9.	Ұлттық тұрмыстық заттары	1
10.	Ер қаруы – бес қару	1
11.	Ұлттық әшекей бұйымдарды	1
3 бөлім. Аң стилі
12.	Қазақ ұлтының аңшылық, саятшылық дәстүрінің қалыптасуы	1
13.	Аңшылық,саятшылықтың тарихы	1
14.	Аңшылық түрлері	1
15.	Аңшылық тәсілдері	1
16.	Аңшылықтың денсаулыққа пайдалы спорттық қасиеттері	1
4 бөлім. Алтын адам
17.	Есік Алтын адамы	1
18.	Алтын адамның киімі	1
19.	Екінші «Алтын адам»	1
20.	Үшінші «Алтын адам»	1
21.	Төртінші «Алтын адам»	1
5 бөлім. Түркі әлемінің бесігі
22.	«Алтай – түркі әлемінің алтын бесігі»	1
23.	Түркістан – екі дүние есігі	1
24.	Көне Отырар жері	1
25.	Қорқыт ата – түркі әлемінің ұлы ойшылы	1
26.	Ұлытау – Ұлы мекенім	1
6 бөлім. Ұлы Жібек жолы
27.	Ұлы Жібек жолының пайда болу тарихы	1
28.	Жүктеу ЖИ арқылы жасау ЖИ арқылы жасау Бөлісу 1 - айлық Материал тарифі -96% жеңілдік 00 05 00 ҚМЖ Ашық сабақ Тәрбие сағаты Презентация БЖБ, ТЖБ тесттер Көрнекіліктер Балабақшаға арнарлған құжаттар Мақала, Эссе Дидактикалық ойындар және тағы басқа 400 000 материал Барлық 400 000 материалдарды шексіз жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз 1 990 ₸ 49 000₸ 1 айға қосылу Таңдау Материалға шағымдану Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз Жариялаған: Эльдар Казболатович Кабдуалиев 27 Қырқүйек 2023 397 Шағым жылдам қаралу үшін барынша толық ақпарат жіберіңіз Шағымды қалдыру Авторлық бағдарлама Ұлы Даланың жеті қыры Тақырып бойынша 31 материал табылды Авторлық бағдарлама Ұлы Даланың жеті қыры Материал туралы қысқаша түсінік Ұлы Даланың жеті қыры бойынша құрастрылған бағдарлама мен сбақ жоспарлары Материалды жүктеу Материалдың қысқаша нұсқасы 1 «Ұлы даланың жеті қыры» авторлық бағдарламасы Түсінік хат Мәтін - қазақ тілін оқыту барысында үлкен орын алатын оқыту нысаны. Біріншіден, тілден білім беретін материал оқыту мәтіндері түрінде болса, екіншіден, жаттығулардың тұтас мәтін түрінде берілуі де мәтінмен орындалатын жұмыстардың сараланып жүйеленуін қажет етеді. Мәтіннің қызметін таныту – оқушыға тіл бірліктерін функционалдық тұрғыдан танып-білуіне, сол арқылы логикалық ойлауы бірізді қалыптасуына мүмкіндік береді. Осыған байланысты мұғалім мәтінмен жұмысты жүйелі жүргізгенде және оқушының сауатты оқу дағдысын қалыптастыра білгенде ғана нақты нәтижеге қол жеткізе алады. Қазақ халқының сан ғасырлар бойы жинақтаған мол тәжірибесі, танымдық мұрасы мен дүниетанымы, салт-дәстүрі, әдет-ғұрыпы, өлең-жырлары, ұлттық ойындары, музыкалық мұрасы, аспаптары баға жетпес асыл қазына. Ұлы дала кеңістігінен шыққан өркениеттік жетістіктерді ұмытпау әрі дәріптеу – келер ұрпақтың үлесінде. Сол тарихи әрі рухани байлықты сақтап, әрі қарай дамыту үшін оқу сауаттылығы бойынша «Ұлы Даланың жеті қыры» атты бағдарлама ұсынылып отыр. Қазіргі мектептерде оқушылардың бойындағы функционалдық сауаттылық пен өмірге қажетті құзырлылықтар жиынтығын дамытуға басты назар аударыла бастады. Сондықтан әрбір ұстаз жаңа кезең талаптарына сай болу үшін педагогикалық үрдістің бірізділігін және оқу мен тәрбиенің біртұтастығын сақтай отырып, оқушының рухани өсуіне жағдай туғыза алатын, жаңалықтарды қабылдауға ынталы, өз әрекетіне өзгеріс енгізе алатын, өзгермелі өмірге оқушыны да, өзін де даярлай білетін шығармашыл тұлға болуы тиіс. Мақсаты: Мәтін арқылы ұлы даланың мақтаныштарын сипаттау және оқушылардың патриоттық санасын ынталандыратын ұлттық құндылықтарды жаңғырту. Міндеттері: Оқу сауаттылығын арттыру барысында оқушылардың туған жеріне, еліне, деген сүйіспеншіліктерін арттыру; Отандастарымыздың болашаққа деген сенімін, ой - өрісін дамыту; Оқушылар елінің мұрасын қастерлеп, оны жалғастырушы азамат болуға тәрбиеленеді. Әртүрлі мәтіндермен жұмыс істей отырып, өмірлік қажеттіліктерінде коммуникативтік әрекеттер түрінде (тыңдалым, оқылым, айтылым, жазылым) сауаттылықпен қолдану дағдыларын қалыптастыру; Тіл бірліктерінің қарым-қатынас құралы болу, ойды білдіру, таным құралы болу, ақпаратты сақтау құралы болу қасиеттерін функционалдық-коммуникативтік бағдарда танып-біледі, соған лайықты машықтар мен дағдыларды қалыптастыру; Оқу мақсаттары мұғалім мен білім алушыларға мәтінмен жұмыс жасаудағы болашақ қадамдары жөнінде өзара ой бөлісуге, оларды жоспарлау мен бағалауға мүмкіндік беретін бірізділік пен сабақтастықты көрсететін тыңдалым және айтылым, оқылым және айтылым әрекеттерін қамтиды. Бағдарламаның жаңашылығы: Мемлекетіміздің тұнғыш президенті «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласымен төл тарихымызды бір жүйеге келтіруді көздейді. Яғни, құр тарихи деректер емес, жалпақ жұрт түсінетін мәдени дүниеге айналдыру мәселесін қозғайды. Бұл орайда өскелең ұрпақтың тарихқа қанығып өсуі маңызды. Аталмыш мақала аясында мектеп қабырғасында жүйелі түрде оқу сауаттылығы арқылы оқушылар бойына ел тарихына деген қызығушылықты арттыру үшін авторлық жоба ұсынылып отыр. Оқу мақсаттарының жүйесі тыңдалым және айтылым: мәтін үзінділері бойынша болжам жасау, тиісті ақпаратты анықтай білу; мамандандырылған тар аядағы арнайы мәтіндердегі (дәріс, интервью, пікірталас, мақала, бейнебаян) мақсатты аудиторияға арналған терминдер мен ұғымдарды, тілдік оралымдарды, мәтін үзінділерін талдау; мәтінде көтерілген мәселені (қоғамдық –саяси) талдай отырып, негізі ойды анықтау және ғаламдық мәселелермен салыстыру; мәтінде көтерілген мәселеге автор мен оқырманның қарым-қатынасын ескере отырып, талқылау сұрақтарын құрастыру және сыни тұрғыда бағалау; оқылым: әртүрлі графиктік мәтіндердегі (кесте, диаграмма, сызба, шартты белгі) мәліметтерді салыстырып талдау, негізгі үрдістерді анықтау; әртүрлі стильдегі мәтіндердің тақырыбын, автор көзқарасын, мақсатты аудиторияға сәйкес қызметін, құрылымын, тілдік ерекшелігін салыстыра талдау; мәтіндегі негізгі ойды анықтау, берілген мәліметтер мен пікірлерді өңдеу және толықтыру; БАҚ, энциклопедиялық, ғылыми-көпшілік, ғылыми еңбектерден деректерді ала білу, сілтеме жасау жолдарын білу, дәйексөз келтіру; жазылым: жанрлық ерекшеліктерін ескере отырып, әртүрлі жанрда мәтіндер құрастыру (баяндама, мақала, лекция, баяндама тезистері, аннотация, түйіндеме, рецензия, мақала, репортаж, сұхбат, ақпарат, информациялық хабар, очерк, памфлет жазу; мәтін құрылымын сақтай отырып, әртүрлі графиктік мәтіндегі деректерді салыстырып, маңызды тұстары мен үрдістерді талдап жазу, өзіндік тұжырым жасау; қажетті ақпараттарды орынды қолданып, көтерілген мәселе бойынша өз ойын дәлелдеп эссе жазу («келісу, келіспеу» эссесі, дискуссивті эссе, аргументативті эссе); оқылым және тыңдалым материалдары бойынша түртіп жазудың (конспектілеудің) әртүрлі жолдарын меңгеру арқылы негізгі ақпаратты іріктеу Тақырыптық-күнтізбелік жоспар № Тақырыптар Сағат саны Күні Ескертпе 1. Кіріспе. «Ұлы Даланың жеті қыры» 1 1 бөлім. Атқа міну мәдениеті 2. Жылқы малының қазақ дәстүріндегі орны 1 3. Жылқы — төрт түлік малдың патшасы 1 4. Жылқыға қатысты ұлттық тағамдар 1 5. Жылқыға қатысты ұлттық спорт ойындары 1 6. Атқа міну үрдісі 1 2 бөлім. Ұлы даладағы ежелгі металлургия 7. Металл өндірудің ежелгі мекеңдері 1 8. Металл өндірудің амал-тәсілдері 1 9. Ұлттық тұрмыстық заттары 1 10. Ер қаруы – бес қару 1 11. Ұлттық әшекей бұйымдарды 1 3 бөлім. Аң стилі 12. Қазақ ұлтының аңшылық, саятшылық дәстүрінің қалыптасуы 1 13. Аңшылық,саятшылықтың тарихы 1 14. Аңшылық түрлері 1 15. Аңшылық тәсілдері 1 16. Аңшылықтың денсаулыққа пайдалы спорттық қасиеттері 1 4 бөлім. Алтын адам 17. Есік Алтын адамы 1 18. Алтын адамның киімі 1 19. Екінші «Алтын адам» 1 20. Үшінші «Алтын адам» 1 21. Төртінші «Алтын адам» 1 5 бөлім. Түркі әлемінің бесігі 22. «Алтай – түркі әлемінің алтын бесігі» 1 23. Түркістан – екі дүние есігі 1 24. Көне Отырар жері 1 25. Қорқыт ата – түркі әлемінің ұлы ойшылы 1 26. Ұлытау – Ұлы мекенім 1 6 бөлім. Ұлы Жібек жолы 27. Ұлы Жібек жолының пайда болу тарихы 1 28. Материалды жүктеу Жүктеу Сақтау Бөлісу ЖИ арқылы жасау Файл форматы: docx Қазақстан тарихы Барлық материалдар Басқа 27.00.2023 397 Жүктеу Сақтау ЖИ арқылы жасау Жариялаған: Эльдар Казболатович Кабдуалиев Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз, шағым қалдыра аласыз Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз Іздеу Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз! Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі. Толығырақ Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз! Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз! Жариялау Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз! Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз! Жариялау Министірлікпен келісілген курстар тізімі Химия пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Тарих пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Биология пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Ағылшын тілі пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ География пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Информатика пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Мектепке дейінгі білім беру бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ «Қазақ тілі» жəне «Қазақ əдебиеті» бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Дене шынықтыру пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Білім алушылардың білім сапасын арттыру мақсатында сабақта цифрлық технологияларды қолдану 80/108 сағат Толығырақ Инклюзивті білім беру жүйесінде ерекше білім беру қажеттілігі бар білім алушыға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету бойынша педагогтердің кәсіби және пәндік құзыреттіліктерін дамыту 80/108 сағат Толығырақ