Кіріспе

Бастауыш сынып оқушыларының оқу сауаттылығын дамыту – білім беру жүйесінің басты міндеттерінің бірі. Халықаралық PIRLS зерттеуінің талаптарына сәйкес оқушы тек мәтінді оқып қана қоймай, оны түсіну, ақпаратты табу, талдау, салыстыру және бағалау дағдыларын меңгеруі тиіс. Осыған байланысты бастауыш мектепте оқу сауаттылығын дамытуға бағытталған тапсырмаларды жүйелі қолдану өзекті болып PIRLS зерттеуі бастауыш сынып оқушыларының мәтінді түсіну, ақпаратты табу, ой қорыту, салыстыру және бағалау қабілеттерін анықтайды. Сондықтан бастауыш мектеп оқушыларының оқу сауаттылығын арттыру үшін халықаралық форматтағы тапсырмаларды бейімдеп қолдану өзекті болып отыр.

Бұл жұмыстың мақсаты – бастауыш сынып оқушыларының оқу сауаттылығын PIRLS форматындағы тапсырмалар арқылы дамыту жолдарын қарастыру. Міндеттері: теориялық негізді айқындау, тиімді әдіс-тәсілдерді таңдау, мазмұндық материалдар ұсыну және олардың нәтижелілігін бағалау.

Оқытудың формасы мен әдіс-тәсілдері

Жұмыс барысында оқытудың түрлі формалары (жеке, жұптық, топтық, фронтальды) қолданылды. Әдіс-тәсілдер ретінде сын тұрғысынан ойлауға үйрету әдістері, мәтінмен жұмыс стратегиялары, проблемалық оқыту, ойын технологиясы және жобалық әдіс пайдаланылды. Бұл тәсілдер оқушылардың белсенділігін арттырып, функционалдық сауаттылықты дамытады.

Тұрақтылық принципі

Жұмыс барысында тапсырмалар жеңілден күрделіге қарай жүйеленіп, бірізділік сақталды. Әрбір жаңа материал бұрынғы білімге сүйеніп, үздіксіз даму қамтамасыз етілді. Осылайша оқушылардың оқу сауаттылығы тұрақты түрде қалыптасып, ұзақ мерзімді нәтижеге бағытталды.

Мазмұндық бөлім

Мазмұндық бөлімде PIRLS форматындағы мәтіндер мен тапсырмалар іріктелді:

көркем және ақпараттық мәтіндер;

мәтінді түсінуге, ақпаратты табуға, ой қорытуға арналған сұрақтар;

бағалау және өз пікірін білдіру тапсырмалары;

мұғалімдерге арналған әдістемелік нұсқаулар.

Бұл тапсырмалар оқушылардың оқу сауаттылығы дағдыларын дамытуға кешенді түрде ықпал етеді.

Жұмысты бағалау критерийі

Жұмыстың тиімділігін бағалау мына критерийлерге сүйенеді:

Ғылымилық пен теориялық негіздің дұрыстығы;

Ішкі бірліктің сақталуы (мақсат – міндет – нәтиже);

Жаңашылдық дәрежесі (халықаралық тапсырмаларды бейімдеу);

Практикалық маңыздылығы (мұғалімдер мен оқушыларға қолайлылығы);

Нәтижелілік (оқу сауаттылығы деңгейінің артуы);

Қолданбалы құндылығы (әдістемелік құрал ретінде пайдалану мүмкіндігі).