Бөлім:

7.2 А Атомдар. Молекулалар. Заттар

Педагогтің аты-жөні:

Күн:

Сыныбы : 7

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Тақырыбы:

Ауа. Ауаның құрамы. Тыныс алудың маңызы мен типтері

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

7.3.1.1-ауаның құрамы білу.

7.3.1.2-заттардың жануы кезінде ауаның құрамына кіретін оттектің жұмсалатындығын білу

7.3.1.3-атмосфералық ауаны ластанудан қорғаудың маңызын түсіну

7.1.4.1тірі ағзалардағы тыныс алу маңызын сипаттау.

7.1.4.2анаэробты және аэробты тыныс алу типтерін ажырату

Сабақтың мақсаты:

Ауаның негізгі құрамын (азот, оттек, мұнайқышқыл газы, инертті газдар) анықтау және олардың мөлшерін анықтау білу.

Заттардың жану реакциясында ауаның сыртқы оттекті қолдану тәжірибе арқылы анықтау.

Атмосфералық ауаның ластану көздерін және оның салдарын анықтау, ауаны қорғау қорғау.

Адамның тыныс алу мүшелерінің құрылыс ерекшеліктерін танып біледі

Құндылықтар

Әділдік және жауапкершілік

•Адамның қоғамдағы құқықтары мен жауапкершілігі туралы алғашқы көзқарастың болуы

• Басқалар үшін маңызды тапсырмаларды орындаудың қажеттілігі мен маңыздылығын түсіну.

• Бастаған ісін соңына дейін жеткізе білу.

• Өзінің және басқалардың іс-әрекеттерін олардың моральдық нормаларға сәйкестігі тұрғысынан талдай білу

Сабақ барысы

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

3 мин

І. Ұйымдастыру кезеңі:

а) «Абадың батасы» жи әдісі бойынша жағымды психологиялық ахуал орнатады

в) «Әуежай» жи әдісі бойынша топқа бірігуге нұсқау береді..

Оқушылар шеңберге тұрып «Абайдың батасы» жи тәсілі арқылы сыныпта жағымды ахуал орнатады .

«Әуежай» жи әдісі бойынша топтарға бірігеді.

Кері байланыс:

Мадақтау арқылы бағаланады.

Түрлі түсті стикерлер

6 мин

ІІ Үй тапсырмасы

«Ұяшық» тәсілі арқылы сұрақ қояды, өткен тақырыптар бойынша білімдерін еске түсіреді.

«Кинометафора» тәсілі арқылы сұрақтар қою отырып жаңа сабақтың тақырыбын, мақсатын анықтайды.

Оқушылар «Ұяшық» тәсілі арқылы жауап береді., өткен тақырыптар бойынша білімдерін еске түсіреді.

«Киноматафера» тәсіліиарқылы

сұрақтарға жауап бере отырып, жаңа сабақтың тақырыбын, мақсатын анықтайды

https://youtu.be/i4wfj9f3Pgk?si=KVjvhkD8wRvMBB09

Кері байланыс:

Мадақтау арқылы бағаланады.

«Жарайсың!»

«Тамаша жауап»т .б

Экран

10 мин

ІV Жаңа сабақ

Мұғалім оқушыларға такырыпты бекіту тапсырмаларын береді.

1-топ: «Ауаның құрамы және тыныс алу үшін маңызы»

2-топ: «Тәжірибе – тыныс алудың дәлелі»

3-топ: «Ауа ластануы – тыныс алу жүйесіне әсері

Оқушылар мұғалімнің түсіндіруін тыңдап , берілген нұсқау бойынша жұмыс жасайды.

https://youtu.be/2xU0V3DQ8HQ?si=jlbs2Ey8JK1xp1f6

1-топ: «Ауаның құрамы және тыныс алу үшін маңызы»

2-топ: «Тәжірибе – тыныс алудың дәлелі»

3-топ: «Ауа ластануы – тыныс алу жүйесіне әсері

шаралары туралы ақпаратпен танысуды, топта талдап, қорғайды

Кері байланыс:

«Бутерброд» тәсілі арқылы бағалайды

А4 парағы

20

Сабақты бекіту тапсырмалары.

Мұғалім тақырып бойынша білімдерін тиянақтау үшін жеке, жұптық жұмыстар ұйымдастырады

Жұмыстың орындалуына бақылау жасайды,

ЕБҚ оқушыға қолдау көрсетеді.

Білімді тиянақтау мақсатында мұғалім оқушыларға тапсырма жазылған материалдармен жұмыс істеуді ұсынады.

Тапсырма орындау барысында бағыт бағдар беріп, қолдау көрсетеді.

БИО—ХИМ ДИКТАНТ

Тақырыбы: Ауа. Ауаның құрамы. Тыныс алудың маңызы мен типтері

Оқушылар мәтінді тыңдап, бос орындарға тиісті сөздерді жазады.

WORTWALL тасырмаларын орындауға нұсқау беріледі.

Функционалдық сауаттылыққа арналған тапсырма:

Ауа. Ауаның құрамы. Адамның тыныс алуы

әрбиелік құндылығы:

Денсаулыққа жауапкершілік: Оқушылар ауаның ластануы тыныс алу жүйесіне зиян екенін түсіну арқылы өз денсаулығын қорғау дағдыларын қалыптастырады (маска тағу, көшеде артық жүрмеу, үйде ауа тазарту).

Экологиялық тәрбие: Қоршаған ортаның тазалығына немқұрайлы қарамауды, қаладағы экологиялық жағдайды жақсартуға атсалысу қажеттігін сезінеді.

Саналы азаматтық позиция: Ауа сапасы туралы ақпаратты бақылау, қоғамдағы экологиялық мәселеге бейжай қарамау – саналы азаматтың белгісі.

Learningapps плаформасымен тапсырма орындау

Жаңа сабақты бекіту тапсырмалары «Асық» жи әдісі.

1-тапсырма Жұптық жұмыс №1 жұп:«Ауаның құрамы» (Химия бөлімі)Кестені толтырыңыз

№2 — «Тыныс алудың типтері» (Биология бөлімі) Кестені толтырыңыз

№3 жұп «Химия + Биология» интеграциясы Төмендегі кестені бірге толтырыңыз.

2-тапсырма Жеке жұмыс

Диктант мәтіні (бос орындармен):

Ауа — түрлі газдардың қоспасы. Ауаның негізгі бөлігі _________% азоттан, шамамен _________% оттектен, ал өте аз бөлігі _________% көмірқышқыл газынан тұрады. Сонымен қатар ауада инертті газдар мен __________ да кездеседі.

Тыныс алу процесінде адам ағзасы ауадағы _________ газын пайдаланып, жасушаларда энергия түзеді. Ал тыныс алу нәтижесінде ағза ___________ газын сыртқа шығарады. Өкпеде газ алмасу _____________ деп аталатын кішкентай көпіршіктерде жүреді.

Тыныс алудың екі негізгі типі бар: ________________ және ___________________ тыныс алу. Кеудемен тыныс алғанда кеуде қуысы кеңейеді, ал диафрагмалық тыныс алуда ______________ төмен түсіп, іш қуысы қозғалады.

Ауа құрамындағы оттектің азаюы адам денсаулығына қауіпті, себебі ағзаға жеткілікті энергия түзіле алмайды. Ал көмірқышқыл газының көбеюі адамды тез шаршатып, тыныс алуды қиындатады.

Тапсырма №3 Жұптық жұмыс

Wortwall плотформасында тапсырмаларды оқушылар орындайды

1 жұп тапсырмасы: https://wordwall.net/resource/82547674

2 жұп тапсырмасы:

https://wordwall.net/resource/65165993

3 жұп тапсырмасы:

https://wordwall.net/ru/resource/82853524

4 жұп тапсырмасы:

https://wordwall.net/ru/resource/72318019

Сұрақтар

Күнделікті өмірмен байланысты жағдай

Жағдай: Қаланың орталығында ауа сапасы төмендеген күндері көшеде тұман тәрізді түтін байқалады. Ауа сапасын өлшейтін құрылғы PM2.5 мәнінің жоғарылағанын көрсетеді.

Сұрақтар:

Бұл құбылыс адамның тыныс алу жүйесіне қалай әсер етеді?

Ауа құрамындағы қай зиянды заттар тыныс жолдарын зақымдайды?

Мұндай күндері өз денсаулығыңды қорғау үшін қандай үш әрекет жасауға болады? Ауаның құрамын талдау Кесте берілген:

Сұрақ:
Осы деректерді пайдаланып, адамның тыныс алуы неге дәл осы құрамдағы ауаны қажет ететінін түсіндір.

Серуен кезіндегі жағдай Жағдай: Орманда серуендеп жүргенде ауа жеңіл әрі таза көрінеді. Бұл жерде дем алу қаламен салыстырғанда әлдеқайда жеңіл. Сұрақ: Ормандағы ауаның «жеңіл» болу себебін ғылыми тұрғыдан түсіндір.

https://learningapps.org/722180

https://learningapps.org/2069040

Жаңа сабақты «Асық жи әдісі» арқылы бекіту

Дескриптор: Ауадағы негізгі газдарды дұрыс атайды. Газдардың химиялық формулаларын жазады (N₂, O₂, CO₂, Ar). Газдардың пайыздық мөлшерін дұрыс көрсетеді. Тыныс алудың екі типін дұрыс анықтайды.типтердің ерекшеліктерін дұрыс ажыратады Химиялық процесті дұрыс сипаттайды (O₂→CO₂ алмасуы) Биологиялық процесті түсіндіреді (газ алмасу, энергия түзу) Жалпы балл-2

Дескриптор :

Оқушы диктант мәтініндегі бос орындарды дұрыс ғылыми терминдермен, сандармен және ұғымдармен толтыра алады.

2. Оқушы ауа құрамы, тыныс алу маңызы және тыныс алу типтері туралы негізгі химиялық және биологиялық ақпаратты дұрыс қолданып, мазмұнды нақты түсінгенін көрсетеді. Жалпы балл -2

Дескриптор : Wortwall плотформасында тапсырмаларды оқушылар орындайды

Жалпы балл-2

Дескриптор : Өмірлік жағдаятты түсіндіре алады

– Күнделікті өмірде кездесетін экологиялық құбылыстардың (түтін, PM2.5, ластану) тыныс алу жүйесіне әсерін ғылыми тұрғыда түсіндіреді.

Ауаның құрамын дұрыс сипаттайды

– Ауадағы негізгі газдарды (азот, оттек, инертті газдар, көмірқышқыл газы) және олардың мөлшерін нақты ажыратады, кестемен жұмыс істей алады.

Ғылыми түсінік қолданады

– Оттектің ағза үшін маңызын, көмірқышқыл газының артық мөлшерінің зиянын түсіндіреді.

– Ормандағы ауаның «жеңіл» болу себебін фотосинтезбен және ауаның тазалығымен байланыстыра дәлелдейді.

Жалпы балл-2

Дескриптор :

Оқушылар асыққа жасырылған сұрақтарға жауап береді Жалпы балл-2

бөлшектің атын атайды;

Сабақтың соңы

5 мин

Кері байланыс

«Білімгер» рефлекция

Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, кері байланысын тыңдайды.

Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.

Тиімділігі: Тақырып бойынша оқушылардың пікірін анықтайды. Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды.

Кері байланыс

«Білімгер» рефлекция

Бағалау «Бүркіт» әдісі арқылы.

1 мин

Үй тапсырмасы

Ауа. Ауаның құрамы. Адамның тыныс алуына эссе жазу