Модуль / Пән

Физика

Бөлім / кіші бөлім

Атом ядросының физикасы

Сабақ тақырыбы

«Ауыр ядроның бөлінуі. Радиоактивті сәулелердің биологиялық әсері»

Оқытушы

Күні:

Жалпы мәліметтер

Курс 1 топ:

Сабақ түрі

Жаңа білімді игеру

Мақсаттары, міндеттері

11. 8.2.4 - ядролық реакцияны жазу кезінде массалық және зарядтық санның сақталу заңын қолдану;
11.8.2.5 - ядролық синтездің және табиғи радиоактивтіліктің табиғатын түсіну;

11. 8.2.7 - a-, b- және ϒ -сәулелерінің табиғатын, қасиеттерін және биологиялық әсерін түсіндіру

Күтілетін нәтижелер

• ядролық реакцияны жазу кезінде массалық және зарядтық санның сақталу заңын қолдана аласыңдар;

• ядролық синтездің және табиғи радиоактивті ыдырау табиғатын түсіндіре аласыңдар;

• a-, b- және ϒ -сәулелерінің табиғатын, қасиеттерін және биологиялық әсерін түсіндіре аласыңдар.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақта жоспарланған іс-шаралар

Ресурстар

Сабақтың басы

10 минут

• Білім алушылардың сабаққа қатысуын түгендеу;

• «Пазл» әдісі бойынша топқа бөлу;

• Білім алушыларда: киім нысанын, жазбаша орындалған үй тапсырмасының болуын тексеру;

• Үй тапсырмасын орындау барысында туындаған сұрақтарды талдау.

Интерактивті тақта

Пазл, Online Test Pad платформасында тестті орындау.

Презентация

Жаңа сабақ бойныша видео сілтемесі

https://youtu.be/0JwlTqBTp-4

Жалпы білім беретін мектептің 10-сыныбының ЖМБ физика оқулығы

http://www.armanpv.com/10-klass

Жалпы білім беретін мектептің 10-сыныбының ЖМБ физика оқулығы

http://www.armanpv.com/10-klass

Сабақтың ортасы

60 минут

Жаңа тақырыпты тыңдайды, жаңа ақпараттарды дәптерлеріне жаза отырады. Сұрақтарға жауап беріп, жаңа сабақты түсінеді.

• ядролық реакцияны жазу кезінде массалық және зарядтық санның сақталу заңын қолдана алады;

- ядролық синтез бен табиғи радиоактивті ыдырау табиғатын түсінеді;

- a, b және g-сәулелерінің табиғатын, қасиеттерін және биологиялық әсерін біледі;

- ядролық реакторлардың құрылысы мен жұмыс істеу принципін сипаттайды;

- ядролық энергетиканың даму кезеңдерін талқылауды біледі.

Презентациядағы анықтамалар мен формулаларды дәптерге көшіріп жазады

1-тапсырма «Ыстық орындық» әдісі

1.Қандай жағдайда ауыр ядролардың бөліну реакциясы орындалады?

2. Ядролық отын ретінде қандай ядролар қолданылады?

3. Ядролық реакциялардың шығу энергиясын есептеу әдістерін атаңдар.

4. Тізбекті реакцияның дамуын қандай шама сипаттайды?

6. Критикалық масса деп нені атайды?

Қандай сәулелену көздерін білесіңдер?

7. Жұтылған сәулелену дозасы деп нені айтады? Оны қандай бірліктермен өлшейді?

8. Cәулелену дозасының cәулеленудің эквивалентті дозасынан айырмашылығы неде?

9. Сәулеленудің эквивалентті дозасын немен өлшейді?

10. Радиациялық сәулелену адам ағзасына қалай әсер етеді?

ЕБҚ арналған тапсырма. «Бос орынды толтыр»

2-тапсырма Топтық жұмыс. «Джигсо» әдісі

Топтық жұмыс «Джигсо» әдісі

1. топ: Радиоактивті сәулелердің биологиялық әсері. Радиоактивті сәулелердің медицина саласында қолданылуы. Радиациядан қорғану

2-топ: Қазақстан Республикасындағы сынақ алаңдары. Олардың салдары.

3-топ: Ядролық энергетиканың дамуы

ЕБҚ арналған тапсырма. Бос орынға тиісті сөзді қой

1. Ра­диоак­тив­ті эле­ме­нт­тің бел­сен­ді­лі­гі – оның ядроларының ......................... жылдамдығы.

2. Жұ­тыл­ған сәу­ле­ле­ну до­за­сы – сәулеленетін дене массасының бірлігінде жұтылған .................. шығару энергиясына тең шама.

3. Та­би­ғи ра­диоак­тив­ті­лік – радиоактивті сәуле шығару арқылы бір ядролардың өздігінен ................... ядроларға айналуы.

4. Изо­топ­тар – ядросы протондардың бірдей санынан, бірақ .................. әртүрлі санынан тұратын атомдар.

5. Жар­ты­лай ыды­рау пе­ри­оды – бастапқы ................ атомдарының саны екі есе кему уақыты.

6. Тер­мояд­ро­лық реак­ция – жүздеген миллион ............. температурада жеңіл ядролардың бірігу реакциясы.

3-тапсырма Есеп шығару «Ойлан, тап» әдісі. Деңгейлік тапсырма

1. тапсырма

Деңгейлік тапсырмалар:

А-деңгейі:

,

ядролардың құрамына кіретін протондар және нейтрондар санын анықтаңдар.

В-деңгейі:

С-деңгейі:

, ядроларының байланыс энергиясын табыңыз.

ЕБҚ арналған тапсырма. «Мағынасына қарай сәйкестендір»

4–тапсырма. Топтық жұмыс. «Өрмекші» әдісі.

Ядролық реакция нәтижесінде алынған жарықшақтар массаларының ядро массасымен салыстырғанда 1,67·10–27 кг-ға азаюы 931,5 МэВ энергия бөлінуіне алып келетінін дәлелдеңдер.

5 тапсырма. «Ойлан, жұптас, бөліс» әдісі.

Сабақтың соңы

20. минут

Сабақты бекіту: LearningApps онлайн сервисінде жаңа сабақты бекіту

LearningApps онлайн сервисінде жаңа сабақты бекіту бойынша, алған білімдерін пайдалана отырып сәйкестендіру тапсырмасын орындайды.

Бағалау парағы

Рефлексия «Жетістік баспалдағы» әдісі бойынша

Студенттер сабақтың соңында өздерінің жұмыстарының жетістіктерін кезең бойынша баспалдақ жетістігінде көрсетеді. 

Үй тапсырмасы:

§ 42, 43, 44 оқу.

Хабарлама дайындаңдар. Ядролық реакцияларды зерттеудегі Жолио-Кюри, П.Савич, О.Ганн, Ф.Штрассман, О.Фриш, Л.Мейтнер ғалымдардың жетістіктері..