ШҚО Ұлан ауданы Ұлан ауылы «С.Аманжолов атындағы орта мектеп» КММ бастауыш сынып мұғалімі Аринова Асем Фазыловна
Бағалау түрлерін жүзеге асыру жолдары
Сыныптағы бағалау тек қана техникалық тәсіл емес. Мұғалімдер жазбаша немесе ауызша түрде баға қою жолымен бағалайды. Олар қолданатын кез-келген нысанның артында тек қана объективті немесе жеткілікті дәрежеде объективті емес нормалар мен стандарттар ғана емес, сондай-ақ баланың дамуы, оқуы және уәжі туралы түсінік, сонымен қатар өзін-өзі бағалау, қабілеттілік және күш-жігер сияқты ұғымдарға қатысты құндылықтар жатады.
Александер, 2001
Мақсаты:
Бағалаудың әр түрін қолдана отырып, оқушыларға бағалаудың түрлерін қалыптастыру. Оқушылардың жұмыстарын өздеріне бағалатқызу арқылы, олардың сыни көзқарасын қалыптастыру.
Міндеттері:
1. Оқушыларды өздеріне өздерін бағалату.
2. Критерийлер арқылы бағалату.
3. Формативті бағалауларды қолдану.

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау
Қалыптастырушы бағалау - ауызша мадақтаулар, мұғалімнің қолдауы, көтермелеуі және жылы сөздер.
Жиынтық бағалау - белгілі бір табысқа, мақсатқа көзделген бағалау.
Критериалды бағалау- нақты анықталған, ұжымдасып жасалған критерийлермен оқушылардың оқудағы жетістіктерін салыстыруға негізделген және оқушылар, ата-аналар мен педагогтар үшін түсінікті, білім мазмұнына және мақсатына сәйкес процесс.
Критериалды бағалау жүйесі оқушылардың оқу жетістіктерінің деңгейін бағалауға арналған.
Критерийлер бойынша бағалау дегеніміз – бұл оқушының оқу мақсаттарына қаншалықты жақындаған дәрежесін, жетістік деңгейін анықтау.
Бағалау критерийлері – оқу мақсаттарының бағалануы және сәйкестендірілуі туралы белгі (сипаты).
Дескрипторлар- оқытудың міндеттерін жүзеге асыратын өлшемдер, оқушылар жұмыс барысында орындайтын іс – әрекеттер тізбесі.
Критериалды бағалаудың оқушы үшін пайдасы

Критериалды бағалаудың мұғалім үшін тиімділігі


Критериалды бағалауды енгізудің мақсаты:
1. Мектепте оқыту сапасын жоғарлату
2. Мектеп бітірушілердің білімін халықаралық стандартқа сәйкестендіру
Міндеттері:
1. Сабақтың әр бөліктеріндегі оқушының дайындық деңгейін анықтау
2. Бағдарламаға сәйкес оқу мақсаттарын орындау қабілеттері
3. Жеке оқушының даму жетістігін бақылау
4. Білімнің меңгерілуі туралы оқушы мен мұғалім және ата – ана арасындағы кері байланысты қамтамасыз ету
Қалыптастырушы бағалау:
1. Күнделікті алған білімінің меңгеру деңгейін анықтайды.
2. Кері байланысты қамтамасыз етеді.
3. Ағымдағы оқу үлгерімінің көрсеткішін анықтайды.
4. Кездескен қиыншылықтарын қалыпқа келтіруге оқушыға мүмкіндік береді.
Жиынтық бағалау:
1. Жиынтық бағалау белгілі бір тақырыпты қорытындылау мақсатында орындалады.
2. Мазмұны оқылған материалды қамтуы керек.
3. Жиынтық бағалаудағы оқушының алған бағасы тоқсандық баға болып табылады.
Дәстүрлі бағалау – оқушының жеке жетістігін белгілі нормамен немесе оқушылардың көбінің нәтижелерімен салыстыру.
Ескеретін жағдай !
Бағалау:
1. Білім деңгейі белгіленген критерий бойынша бағаланады.
2. Оқушы бағалау критерийімен таныс болуы керек
3. Критерий оқушының жас ерекшелігіне сай болуы керек
4. Мұғалімнің жетекшілігімен өз жұмысын бағалай алуы
Баға қою:
1.Дәстүрлі жағдайдағы баға қою.
Бағалаудың кейбір түрлері
Топтық жұмысты бағалау
|
Бағалау критерийлері |
3 |
2 |
1 |
|
Ұйымдастырылуы |
Топтың жұмысы жоғарғы деңгейде ұйымдастырылған |
Топтың жұмысы орташа деңгейде ұйымдастырылған |
Топтың жұмысы ұйымдастырылуы жеткіліксіз |
|
Мазмұны |
Тақырып ашылған, мәлімет жан- жақты берілген |
Жан-жақты мәлімет бар, бірақ дұрыс үйлестірілмеген |
Мәлімет біржақты ғана берілген |
|
Топ мүшелерінің белсенділігі |
Топ мүшелері түгел қатысты |
Топ мүшелерінің жартысы ғана қатысты |
Топтың бірер мүшелері ғана белсенді болды |
|
Креативтілігі |
Шығармашылығы жоғарғы деңгейде |
Шығармашылығы орташа дәрежеде |
Шығармашылығы жеткіліксіз |
“Топтық, жеке жұмысты” смайликтер арқылы бағалау
-
түсіндім
-
сұрағым бар
-
түсінбедім
Топпен бағалау
|
Критерий |
Дескрипторлар |
Ұпай |
|
Пішіні сай болуы |
2 ұпай-пішіні сай (симметриялы) 1 ұпай- симметриясы онша сай емес 0ұпай-сай емес |
|
|
Боялуы |
2 ұпай-боялуы шектен тыс емес,қанық 1 ұпай-бояу сыртқа шыққан,қанық емес 0ұпай -бозғылт, қанық емес |
|
|
Әдемілігі |
2ұпай-көзге тартымды 1 ұпай-орташа 0 ұпай-әдемі емес |
|
|
Қосымша |
2 ұпай- 1 ұпай- 0 ұпай- |
|
Өзін-өзі бағалау
|
№ |
Критерийлер |
Игеру деңгейі |
||||
|
1 |
Бірін-бірі бағалаудың тиімділігін білемін. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
|
2 |
Өзін-өзі бағалай білудің пайдасын түсіндім. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
|
3 |
Критериалды бағалауды өз тәжірибемде пайдалана аламын. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
|
4 |
Оқытудың жаңа әдіс-тәсілдерін үйрендім (топтық жұмыс, психологиялық ахуал, т.б.) |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
Бағалау шкаласы:
8 ұпай – «Өте жақсы»
5-7 ұпай – «Жақсы»
3-4 ұпай -«Қанағаттанарлық»
0-2 ұпай - 0
Өзін-өзі бағалау
|
Топтық жұмыста |
Әрқашан |
Кейде |
Ешқашан |
|
Жаңа ой-пікірлер ұсындым |
|
|
|
|
Басқа топ мүшелерінің көмегін пайдаландым |
|
|
|
|
Берілген уақытты ұтымды пайдаландым |
|
|
|
|
Талдау жасап, қорытындылауға қатыстым |
|
|
|
|
Қателерін тауып, түзету енгіздім |
|
|
|
|
Топ мүшелеріне көмек көрсеттім |
|
|
|

Менің сабақтан кейінгі көңіл күйім Сабақтан алған әсерлерін стикерге жазып,қоржындарға жабыстырады


Б а ғ а л а у п а р а ғ ы
|
Оқушының аты – жөні |
Тапсырмалар |
Қорытын ды баға |
|||||
|
Сұрақ- жауап суретпен жұмыс |
Кестені толтыр 1 |
Автор мен танысу |
Мәтін мен жұмыс |
Кестені толтыр 2 |
Топтық жұмыс |
«5» - 5-6 «4» - 3-4 «3» - 2-3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Кері байланыс «Бір +, бір - »
Сабақ барысында сәтті шыққан 1 кезең, сәтсіз шыққан 1 кезеңді айту.

Өз-өзін бағалау
Бұлтқа өзіңе баға қой немесе сөзбен
Кері байланыс:
Бәрін жақсы түсіндім деген оқушы №1
Әлі де сұрақтарым бар деген оқушы №2
Ешнәрсе түсінбедім деген оқушы №3 суретті көтеру арқылы сабаққа кері байланыс жасайды.


Басбармақ
Оқушылардың басбармақтарын көрсету арқылы сіз түсіндіргенді олардың ұғу деңгейін тексеріңіз.
Басбармақ жоғарыға қарай = Мен
түсінемін. ![]()
Басбармақ көлденең = Мен
түсінгендеймін. ![]()
Басбармақ төмен қарай = Мен
түсінбедім. ![]()
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
Бағалау түрлерін жүзеге асыру жолдары
ШҚО Ұлан ауданы Ұлан ауылы «С.Аманжолов атындағы орта мектеп» КММ бастауыш сынып мұғалімі Аринова Асем Фазыловна
Бағалау түрлерін жүзеге асыру жолдары
Сыныптағы бағалау тек қана техникалық тәсіл емес. Мұғалімдер жазбаша немесе ауызша түрде баға қою жолымен бағалайды. Олар қолданатын кез-келген нысанның артында тек қана объективті немесе жеткілікті дәрежеде объективті емес нормалар мен стандарттар ғана емес, сондай-ақ баланың дамуы, оқуы және уәжі туралы түсінік, сонымен қатар өзін-өзі бағалау, қабілеттілік және күш-жігер сияқты ұғымдарға қатысты құндылықтар жатады.
Александер, 2001
Мақсаты:
Бағалаудың әр түрін қолдана отырып, оқушыларға бағалаудың түрлерін қалыптастыру. Оқушылардың жұмыстарын өздеріне бағалатқызу арқылы, олардың сыни көзқарасын қалыптастыру.
Міндеттері:
1. Оқушыларды өздеріне өздерін бағалату.
2. Критерийлер арқылы бағалату.
3. Формативті бағалауларды қолдану.

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау
Қалыптастырушы бағалау - ауызша мадақтаулар, мұғалімнің қолдауы, көтермелеуі және жылы сөздер.
Жиынтық бағалау - белгілі бір табысқа, мақсатқа көзделген бағалау.
Критериалды бағалау- нақты анықталған, ұжымдасып жасалған критерийлермен оқушылардың оқудағы жетістіктерін салыстыруға негізделген және оқушылар, ата-аналар мен педагогтар үшін түсінікті, білім мазмұнына және мақсатына сәйкес процесс.
Критериалды бағалау жүйесі оқушылардың оқу жетістіктерінің деңгейін бағалауға арналған.
Критерийлер бойынша бағалау дегеніміз – бұл оқушының оқу мақсаттарына қаншалықты жақындаған дәрежесін, жетістік деңгейін анықтау.
Бағалау критерийлері – оқу мақсаттарының бағалануы және сәйкестендірілуі туралы белгі (сипаты).
Дескрипторлар- оқытудың міндеттерін жүзеге асыратын өлшемдер, оқушылар жұмыс барысында орындайтын іс – әрекеттер тізбесі.
Критериалды бағалаудың оқушы үшін пайдасы

Критериалды бағалаудың мұғалім үшін тиімділігі


Критериалды бағалауды енгізудің мақсаты:
1. Мектепте оқыту сапасын жоғарлату
2. Мектеп бітірушілердің білімін халықаралық стандартқа сәйкестендіру
Міндеттері:
1. Сабақтың әр бөліктеріндегі оқушының дайындық деңгейін анықтау
2. Бағдарламаға сәйкес оқу мақсаттарын орындау қабілеттері
3. Жеке оқушының даму жетістігін бақылау
4. Білімнің меңгерілуі туралы оқушы мен мұғалім және ата – ана арасындағы кері байланысты қамтамасыз ету
Қалыптастырушы бағалау:
1. Күнделікті алған білімінің меңгеру деңгейін анықтайды.
2. Кері байланысты қамтамасыз етеді.
3. Ағымдағы оқу үлгерімінің көрсеткішін анықтайды.
4. Кездескен қиыншылықтарын қалыпқа келтіруге оқушыға мүмкіндік береді.
Жиынтық бағалау:
1. Жиынтық бағалау белгілі бір тақырыпты қорытындылау мақсатында орындалады.
2. Мазмұны оқылған материалды қамтуы керек.
3. Жиынтық бағалаудағы оқушының алған бағасы тоқсандық баға болып табылады.
Дәстүрлі бағалау – оқушының жеке жетістігін белгілі нормамен немесе оқушылардың көбінің нәтижелерімен салыстыру.
Ескеретін жағдай !
Бағалау:
1. Білім деңгейі белгіленген критерий бойынша бағаланады.
2. Оқушы бағалау критерийімен таныс болуы керек
3. Критерий оқушының жас ерекшелігіне сай болуы керек
4. Мұғалімнің жетекшілігімен өз жұмысын бағалай алуы
Баға қою:
1.Дәстүрлі жағдайдағы баға қою.
Бағалаудың кейбір түрлері
Топтық жұмысты бағалау
|
Бағалау критерийлері |
3 |
2 |
1 |
|
Ұйымдастырылуы |
Топтың жұмысы жоғарғы деңгейде ұйымдастырылған |
Топтың жұмысы орташа деңгейде ұйымдастырылған |
Топтың жұмысы ұйымдастырылуы жеткіліксіз |
|
Мазмұны |
Тақырып ашылған, мәлімет жан- жақты берілген |
Жан-жақты мәлімет бар, бірақ дұрыс үйлестірілмеген |
Мәлімет біржақты ғана берілген |
|
Топ мүшелерінің белсенділігі |
Топ мүшелері түгел қатысты |
Топ мүшелерінің жартысы ғана қатысты |
Топтың бірер мүшелері ғана белсенді болды |
|
Креативтілігі |
Шығармашылығы жоғарғы деңгейде |
Шығармашылығы орташа дәрежеде |
Шығармашылығы жеткіліксіз |
“Топтық, жеке жұмысты” смайликтер арқылы бағалау
-
түсіндім
-
сұрағым бар
-
түсінбедім
Топпен бағалау
|
Критерий |
Дескрипторлар |
Ұпай |
|
Пішіні сай болуы |
2 ұпай-пішіні сай (симметриялы) 1 ұпай- симметриясы онша сай емес 0ұпай-сай емес |
|
|
Боялуы |
2 ұпай-боялуы шектен тыс емес,қанық 1 ұпай-бояу сыртқа шыққан,қанық емес 0ұпай -бозғылт, қанық емес |
|
|
Әдемілігі |
2ұпай-көзге тартымды 1 ұпай-орташа 0 ұпай-әдемі емес |
|
|
Қосымша |
2 ұпай- 1 ұпай- 0 ұпай- |
|
Өзін-өзі бағалау
|
№ |
Критерийлер |
Игеру деңгейі |
||||
|
1 |
Бірін-бірі бағалаудың тиімділігін білемін. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
|
2 |
Өзін-өзі бағалай білудің пайдасын түсіндім. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
|
3 |
Критериалды бағалауды өз тәжірибемде пайдалана аламын. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
|
4 |
Оқытудың жаңа әдіс-тәсілдерін үйрендім (топтық жұмыс, психологиялық ахуал, т.б.) |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
Бағалау шкаласы:
8 ұпай – «Өте жақсы»
5-7 ұпай – «Жақсы»
3-4 ұпай -«Қанағаттанарлық»
0-2 ұпай - 0
Өзін-өзі бағалау
|
Топтық жұмыста |
Әрқашан |
Кейде |
Ешқашан |
|
Жаңа ой-пікірлер ұсындым |
|
|
|
|
Басқа топ мүшелерінің көмегін пайдаландым |
|
|
|
|
Берілген уақытты ұтымды пайдаландым |
|
|
|
|
Талдау жасап, қорытындылауға қатыстым |
|
|
|
|
Қателерін тауып, түзету енгіздім |
|
|
|
|
Топ мүшелеріне көмек көрсеттім |
|
|
|

Менің сабақтан кейінгі көңіл күйім Сабақтан алған әсерлерін стикерге жазып,қоржындарға жабыстырады


Б а ғ а л а у п а р а ғ ы
|
Оқушының аты – жөні |
Тапсырмалар |
Қорытын ды баға |
|||||
|
Сұрақ- жауап суретпен жұмыс |
Кестені толтыр 1 |
Автор мен танысу |
Мәтін мен жұмыс |
Кестені толтыр 2 |
Топтық жұмыс |
«5» - 5-6 «4» - 3-4 «3» - 2-3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Кері байланыс «Бір +, бір - »
Сабақ барысында сәтті шыққан 1 кезең, сәтсіз шыққан 1 кезеңді айту.

Өз-өзін бағалау
Бұлтқа өзіңе баға қой немесе сөзбен
Кері байланыс:
Бәрін жақсы түсіндім деген оқушы №1
Әлі де сұрақтарым бар деген оқушы №2
Ешнәрсе түсінбедім деген оқушы №3 суретті көтеру арқылы сабаққа кері байланыс жасайды.


Басбармақ
Оқушылардың басбармақтарын көрсету арқылы сіз түсіндіргенді олардың ұғу деңгейін тексеріңіз.
Басбармақ жоғарыға қарай = Мен
түсінемін. ![]()
Басбармақ көлденең = Мен
түсінгендеймін. ![]()
Басбармақ төмен қарай = Мен
түсінбедім. ![]()
шағым қалдыра аласыз













