Бактериялар, саңырауқұлақтар, өсімдіктер мен жануарлар жасушаларының құрылымы мен қызметінің ерекшеліктері.

Сабақтың тақырыбы

Бактериялар, саңырауқұлақтар, өсімдіктер мен жануарлар жасушаларының құрылымы мен қызметінің ерекшеліктері

Жасушалардың негізгі компоненттерін анықтау. № 6 зертханалық жұмыс. "Микрофотографияны қолдана отырып, жасушалардың негізгі компоненттерін сипаттау"

Модуль /пән атауы

ОН 11.1. Ақуыздардың, майлардың, көмірсулардың құрылымын, құрамы мен қызметін сипаттау.

Педагог

Курганбаева Х

2025 жыл « »

1.Жалпы маълимет

Курс, оқу жылы, топ

Сабақ типі

Теориялық

2.Мақсаты мен міндеті

2.1.Осы сабақтары барысында білім алушылар игеретін кәсиби дағдылардың тізбесі

 Бактерия, саңырауқұлақ, өсімдік және жануар жасушаларының құрылымдық ерекшеліктерін түсіндіру.  Жасушалардың негізгі қызметтерін салыстыра білу.

Тілдік мақсаттар

Оқушылар жасай алады:

1. Жазбаша және ауызша түрде диаграммалар, сәйкес ғылыми терминлогоияны қолданып жасушаның құрылымын сипаттайды

2. Микрографтардан көрінетін және диаграммалар, сурет,PowerPoint презентацияларында бейнеленген жасуша органеллаларын Айтылым, Жазылым, Оқылым, Тыңдалым дағдыларын қолданып сипаттайды.

3. Күтілетін нәтижелер

Нәтижеде студент игеретін материалдар

 Бактерия, саңырауқұлақ, өсімдік және жануар жасушаларының құрылымдық ерекшеліктерін сипаттай алады.  Жасушалардың негізгі қызметтерін түсіндіреді (қоректену, тыныс алу, көбею).  Салыстырмалы кесте арқылы әр түрлі жасушаларды талдай алады.  Топтық жұмыс барысында өз ойларын дәлелдей алады.

4. Қажетті ресурстар

4.1 Оқу-әдістемелік құрал жабдықтар (көрнекіліктер)

Оқулықтар,карточкалар,интерактивті тақта,жұмыс парағы,постер,стикерлер

4.2 Анықтамалық әдеьиеттер

1. «Биология 10».1-бөлім. Е.А.Очкур, Ж.Ж.Курмангалиева,М.А. Нуртаева «Мектеп» баспасы 2019

2 «Биология 10». 2-бөлім.Е.А.Очкур, Ж.Ж.Курмангалиева,М.А. Нуртаева «Мектеп» баспасы 2019

3. «Биология 11».1-бөлім. А.Қалыбаева,А.Пәримбекова.Н.Абылайханова «Мектеп» баспасы 2020

4. «Биология 11». 2-бөлім. А.Қалыбаева,А.Пәримбекова.Н.Абылайханова «Мектеп» баспасы 2020

Сабақбарысы

Сабақтың жоспарланғанкезеңдері

Сабақтағыжоспарланғаніс-әрекеттер

Ресурстар

Сабақтың басы

0-5 мин

30 минут

15 мин

15 мин

15 мин

5 мин

1. Ұйымдастыру кезеңі: оқушыларды қарсы алу, сабаққа дайындығын тексеру (керек-жарақтарының болуы)  Сәлемдесу, түгендеу.  Сабақтың тақырыбы мен мақсатын айту.  Оқушыларға қызықты сұрақ қою: «Барлық тірі ағзалардың жасушасы бірдей ме?» II. Жаңа тақырыпты түсіндіру

1. Бактерия жасушасы (5 мин)

   • Құрылымы: қабықша, цитоплазма, рибосома, нуклеоид (ядро жоқ).

   • Қызметі: көбею (жылдам бөліну), қоректену, тіршілік әрекеті.

   • Ерекшелігі: прокариоттық жасуша, ядросы жоқ.

2. Саңырауқұлақ жасушасы (7 мин)

   • Құрылымы: ядро, цитоплазма, жасуша қабықшасы (хитин), митохондрия.

   • Қызметі: қоректену (гетеротроф), тыныс алу, көбею.

   • Ерекшелігі: өсімдіктерге қарағанда хлорофилл жоқ, гетеротрофты қоректену.

3. Өсімдік жасушасы (9 мин)

   • Құрылымы: ядро, цитоплазма, жасуша қабықшасы (клетчатка), хлоропласт, вакуоль, митохондрия.

   • Қызметі: фотосинтез, тыныс алу, қоректену, су мен минералдарды сақтау.

   • Ерекшелігі: хлоропласттың болуы, клетка қабығы, үлкен вакуоль.

4. Жануар жасушасы (9 мин)

   • Құрылымы: ядро, цитоплазма, митохондрия, лизосома, центриоль.

   • Қызметі: қоректену, тыныс алу, қозғалу, сезімталдық.

   • Ерекшелігі: клетка қабығы жоқ, қозғалысқа бейім.

III. Топтық жұмыс Оқушылар 4 топқа бөлінеді:

1. Бактерия

2. Саңырауқұлақ

3. Өсімдік

4. Жануар

• Әр топқа жасушаның суретін беру.

• Тапсырма:

• Құрылымын белгілеп, негізгі қызметін жазу.

• Ерекшелігін анықтау.

• Топтар өз жұмысының нәтижесін қорғап, салыстырмалы талқылау жүргізеді. және қызметтік ерекшеліктерін салыстыру. IV. Практикалық жұмыс/видео көрсету

• Микроскоп арқылы әр жасушаны қарау немесе дайын суреттер, видео.

• Тапсырма: «Қай жасушада ядро жоқ?»; «Қай жасушада хлоропласт бар?»

V. Жаңа тақырыпты бекіту «Сұрақ-жауап»әдісімен бағалау

• Сұрақ-жауап:

  1. Прокариоттық жасуша дегеніміз не?

  2. Өсімдік пен жануар жасушасының айырмашылығы неде?

  3. Саңырауқұлақ жасушасының ерекшелігі қандай?

• Кроссворд немесе шағын тест (5–6 сұрақ).

VI. Қорытынды

• Сабақ бойынша қорытынды жасау: негізгі ұғымдарды қайталау.

• «Ең қызықты нәрсе» әдісі: әр оқушы сабақтан алған әсерін айтып өтеді.

https://bilimland.kz және https://itest.kz оқу платформалары

Жұмыс парағы

Жұмыс парағы

Постерлермен жұмыс

Жұмыс парағы

VII. Үйге тапсырма

• «Жасушалар әлемі» тақырыбында кесте жасау: әр жасушаның құрылымы мен қызметін салыстыру.

• Қосымша: жасуша суретін салып, негізгі органоидтарды белгілеу.

Рефлексиялық сұрақтар

 Бүгін не үйрендің?

 Қай жасуша түрі саған қызық болды? Неліктен?

 Қай тұста қиналдың және оны қалай еңсердің?

 Келесі сабақта нені тереңірек білгің келеді?