Балабақша – тәрбиенің алтын бесігі

Кіріспе

Бала – ұлттың болашағы, ал сол болашақтың іргетасы балабақша қабырғасынан қаланады. Өйткені баланың тұлға болып қалыптасуындағы ең алғашқы, ең маңызды әлеуметтік орта – балабақша. Халық даналығында «Ел боламын десең, бесігіңді түзе» деген терең мағыналы сөз бар. Бұл нақыл сөздің мәні – ұрпақ тәрбиесіне, әсіресе мектепке дейінгі тәрбиеге ерекше мән беру қажеттігін айқындайды. Осы тұрғыдан алғанда балабақша – тәрбиенің алтын бесігі, баланың өмірге алғашқы қадам басатын, мінез-құлқы мен дүниетанымы қалыптасатын киелі орда.

Балабақшаның бала дамуындағы рөлі

Балабақша – баланың жан-жақты дамуына жағдай жасайтын алғашқы білім беру ұйымы. Мұнда бала тек қана ойын ойнап, уақыт өткізбейді, ол қоршаған ортамен танысады, қарым-қатынас мәдениетін меңгереді, өзіндік «Менін» қалыптастырады. Балабақшада баланың тілдік қоры дамып, ойлау қабілеті, қиялы, шығармашылық мүмкіндіктері ашылады.

Мектепке дейінгі кезең – баланың психологиялық және физиологиялық дамуының ең қарқынды кезеңі. Осы уақытта алған тәрбие мен білім баланың болашақ өміріне тікелей әсер етеді. Балабақшада бала ұжымда өмір сүруді, ережені сақтауды, достықты, бір-біріне көмектесуді үйренеді. Бұл дағдылар оның мектепке бейімделуін жеңілдетіп, қоғамда өз орнын табуына көмектеседі.

Тәрбие – балабақшаның басты міндеті

Балабақшаның басты міндеті – баланы тәрбиелеу. Білім беру мен тәрбиелеу – бір-бірімен тығыз байланысты үдерістер. Тәрбие арқылы балаға адамгершілік құндылықтар, ұлттық салт-дәстүрлер, үлкенге құрмет, кішіге ізет, еңбекке баулу сияқты қасиеттер сіңіріледі.

Тәрбиеші – балабақшадағы ең басты тұлға. Ол баланың екінші анасы іспеттес. Тәрбиешінің мейірімі, сабырлылығы, кәсіби шеберлігі баланың тұлғалық дамуына зор ықпал етеді. Әр бала – жеке әлем, жеке тұлға. Тәрбиеші сол әлемнің кілтін тауып, әр баланың қабілетін аша білуі қажет.

Ұлттық тәрбие – болашаққа бағдар

Балабақшада ұлттық тәрбиеге ерекше көңіл бөлінуі тиіс. Ұлттық тәрбие – баланың өз халқының мәдениетін, тілін, дәстүрін құрметтеуге тәрбиелейді. Қазақ халқының салт-дәстүрлері, ұлттық ойындары, ауыз әдебиеті үлгілері – баланың рухани байлығын арттыратын құнды мұра.

Балабақшада өткізілетін ұлттық мерекелер, тәрбие сағаттары, ертегілер мен мақал-мәтелдер арқылы бала өз халқының тарихын, мәдениетін таниды. Бұл – болашақта елін сүйетін, отансүйгіш азамат тәрбиелеудің алғашқы қадамы. Ұлттық құндылықтарды бойына сіңіріп өскен бала өз болашағына сенімді, рухы биік тұлға болып қалыптасады.

Ойын – баланың негізгі әрекеті

Балабақшадағы тәрбиенің негізгі құралы – ойын. Ойын арқылы бала әлемді таниды, өз сезімін білдіреді, шығармашылық қабілетін дамытады. Ойын – баланың табиғи қажеттілігі. Сондықтан балабақшада ойынға негізделген оқу-тәрбие үдерісі ұйымдастырылады.

Рөлдік ойындар арқылы бала түрлі әлеуметтік рөлдерді меңгереді, қиялы дамиды, тіл байлығы артады. Қимылды ойындар баланың денсаулығын нығайтып, ептілікке, шапшаңдыққа тәрбиелейді. Ал дидактикалық ойындар баланың логикалық ойлауын, зейінін қалыптастырады.

Ата-ана мен балабақша ынтымақтастығы

Баланың толыққанды дамуы үшін балабақша мен ата-ана арасындағы тығыз байланыс өте маңызды. Тәрбие бірізді болуы керек. Егер ата-ана мен тәрбиеші бір бағытта жұмыс істесе, нәтиже де жоғары болады.

Ата-ана балабақша өміріне белсене араласып, баласының жетістіктері мен қиындықтарын тәрбиешімен бірге талқылауы тиіс. Ал балабақша ата-анамен серіктестік қарым-қатынас орнатып, кеңес беріп, қолдау көрсетуі қажет. Осындай ынтымақтастық арқылы бала өзін қауіпсіз, сүйікті сезінеді.

Қорытынды

Қорытындылай келе, балабақша – тәрбиенің алтын бесігі екені сөзсіз. Мұнда баланың тұлғалық негізі қаланып, болашаққа деген алғашқы қадамдары жасалады. Балабақшада берілген тәрбие мен білім баланың бүкіл өміріне бағыт-бағдар береді.

Сондықтан мектепке дейінгі тәрбиеге жауапкершілікпен қарап, балабақшаның материалдық-техникалық базасын нығайту, тәрбиешілердің кәсіби біліктілігін арттыру – қоғамның маңызды міндеті. Өйткені бүгінгі балабақша тәрбиеленушісі – ертеңгі ел тірегі, болашақтың иесі.