"Балабақша мен үйдегі баланың қауіпсіздігі"

Астана қаласы

№26 «Үміт» балабақшасы МКҚК

Орынбасарова Жайнагул Аманбайкызы

Ата-аналарға кеңес беру

"Балабақша мен үйдегі баланың қауіпсіздігі"

Қазіргі әлемде қалыптасқан әлеуметтік және экологиялық жағдай бүкіл планетаның адамдарын алаңдатады. Біз оның ең қорғансыз азаматтары – кішкентай балалар үшін ерекше алаңдаушылық сезінеміз.

Тәрбиешілер мен ата-аналардың міндеті-баланы қорғау және қорғау ғана емес, сонымен қатар оны әртүрлі қиын және қауіпті өмірлік жағдайлармен кездесуге дайындау. Мінез-құлық ережелері мен қауіпсіздік шаралары адамның жағдайына тікелей байланысты екенін бәріміз білеміз.

Қазіргі заманғы қала мен ауылдық жерлер, әдеттегі үй жағдайлары әртүрлі мінез - құлық пен сақтық шараларын талап етеді.

Мектепке дейінгі жас – балалардың қауіпсіз мінез-құлық ережелері, салауатты өмір салты туралы білімдерін қалыптастырудың маңызды кезеңі. Бұл баланың айналасындағы ересектерге – ата-аналар мен тәрбиешілерге толық тәуелді болатын жеке тұлғаны дамыту кезеңі. Көбінесе көшеде және үйде әртүрлі күтпеген жағдайларда балалар шатасуы мүмкін. Баланың қауіпсіздігі мен салауатты өмір салтын қалай қамтамасыз етуге болады? Балалардың өмір қауіпсіздігі негіздері қандай?

Балабақшаның ата-аналары мен педагогтерінің басты мақсаты-дені сау, жан-жақты дамыған адамды тәрбиелеу. Маңызды:

1) балаларға жалпы қабылданған нормалар туралы қажетті білім беру

мінез-құлық;

2) баланы бір немесе басқа жолмен барабар, саналы түрде әрекет етуге үйрету

жағдайына;

3) мектеп жасына дейінгі балаға қарапайым мінез-құлық дағдыларын игеруге көмектесу

үйде, көшеде, саябақта және көлікте;

4) баланың дербестігі мен жауапкершілігін дамыту.

Қауіпсіз, салауатты өмір салтын қамтамасыз ету мәселелерін шешу ересек адамның баламен үнемі тең қарым-қатынасымен мүмкін болады. Мәселені бірге талқылай отырып, біз балалармен диалог жүргіземіз, жаңалық ашамыз және ашамыз, таңданамыз және қиын жағдайдан шығудың жолын іздейміз.

Мектеп жасына дейінгі балалар үнемі ересектердің қорғауы мен сүйіспеншілігін қажет етеді. Отбасында ата-аналар балаларда өзіне және өз мүмкіндіктеріне деген сенімділікті, қауіпті заттармен мұқият жұмыс істеу және бейтаныс адамдармен дұрыс қарым-қатынас жасау туралы білімді, құндылық бағдарлары мен дүниетанымын қалыптастырады.

Балабақшада ойын, мақсатты серуендер, әңгімелер, театрландырылған қойылымдар арқылы біз баланы көптеген тосынсыйлар еріген әлемге таныстырамыз. Біз оқушыларымызға қауіп төнген кез келген жерде: үйде, көшеде, судың жанында, орманда, жануарлармен кездескенде сақ болуға үйретеміз.

Баланың экологиялық мәдениетінің негіздерін, оның табиғатқа, адам ағзасының функцияларын білуге ұқыпты қарауын дамыта отырып, біз салауатты өмір салтының құндылықтарын қалыптастырамыз. Отбасымен бірге біз аулада, көшеде, қалалық көлікте қауіпсіз мінез-құлық проблемаларын ашамыз. Қауіпсіздік негіздерін қалыптастыру үшін біз жеке жас ерекшеліктерін ескере отырып, әртүрлі формалар мен әдістерді (өлеңдер, жұмбақтар, мақал-мәтелдер) қолданамыз. Сондай-ақ, біз балалардың белсенді ізденісі мен шығармашылық қызметіне жағдай жасаймыз, олардың тәуелсіздігі мен жауапкершілігін дамытуға ынталандырамыз. Бала қатаң түрде орындауы керек мінез-құлық ережелерін бөліп көрсету керек, өйткені олардың денсаулығы мен қауіпсіздігі осыған байланысты.

Кез-келген қауіпті болжау және болдырмау оңай екені белгілі, сондықтан бала қоршаған ортада, басқа адамдармен қарым-қатынаста қауіпті болуы мүмкін екенін түсінуі керек.

Біздің тәрбиеленушілердің тәжірибеде және нақты өмірде қолдануды үйренуі маңызды.

Бала өзі туралы ақпаратты білуі керек: аты, тегі, мекен-жайы және телефон нөмірі.

Балаға "сіздің - бейтаныс" шекарасын белгілеңіз: бейтаныс адамдарға қатысты ережелер орнатыңыз және олардың орындалуын қадағалаңыз.

Балаға түсіндіріңіз: бөтен адам – ол білмейтін кез келген адам (ол өзін қалай ұстайтынына, өзін қалай көрсететініне қарамастан).

"Өз" және "бөтен" адам кім екендігі туралы дәлірек түсінік қалыптастыру үшін бір суретте "өз" деп санайтын адамдарды (анасы, әкесі, әжесі және т.б.), ал басқа суретте бөтен адамдарды, бөгде адамдарды (сатушы, өтіп бара жатқан адам және т. б.) бейнелеуді сұраңыз. Егер бала бірінші суретте отбасы мүшелерінен басқа біреуді бейнелеген болса, мысалы: тәрбиеші, ананың досы, досы – мұндай адамдар "таныстар"деп аталатынын түсіндіріңіз. Оларды үшінші суретке салуды ұсыныңыз. Осы ережелерді игеруді тексеру үшін бірнеше оқу эксперименттерін жүргізу зиян тигізбейді. Мысалы, анасы немесе әкесі баласы жоқ досымен келісе алады

Балаларға ықтимал қауіптің көзі болып табылатын тұрмыстық заттар үш топқа бөлінеді:

- пайдалануға қатаң тыйым салынатын заттар (сіріңке, газ плиталары, розеткалар, қосылған электр аспаптары);

- балалардың жасына байланысты дұрыс жұмыс істеуді үйрену керек заттар (ине, қайшы, пышақ) ;

-ересектер балалардың қолы жетпейтін жерлерде сақтауы керек заттар (тұрмыстық химия, дәрі-дәрмектер, спирттік ішімдіктер, темекі, кесу-пышақтау құралдары).

Өрт ересектер болмаған кезде пайда болған кезде - бала мыналарды білуі керек:

- үстелдің астына, шкафқа немесе кереуеттің астына жасырынбаңыз (өрт сөндірушілер баланы бірден байқамауы мүмкін және оны құтқаруға уақыт болмауы мүмкін);

- мүмкіндігінше балконға жүгіріңіз немесе терезеге қарап, көмек сұрап айқайлаңыз.