«Балабақшадағы STEM білім беру» Жылкыбаева Амина Артыккалыкызы

Ақтөбе қаласы № 33 «Нұрсәт» балабақшасы

Тәрбиеші

«Естігенімді- ұмытамын, көргенімді-

есте сақтаймын, өз істегенімді- меңгеремін».

Конфуций

Қазіргі уақытта өмір сүріп жатқан әлем жаһандану, компьютерлендіру жолында үлкен қадамдар жасап жатқандығына байланысты және инженерлік-техникалық сала қоғамдағы ең үлкен тапшылық болып табылады, білім беру тізбегіндегі барлық байланыстар білім берудің инженерлік бағыттарын дамытуды алдына мақсат етіп қояды. Мектепке дейінгі тәрбиенің мақсаты - балада инженерлік ойлауды қалыптастыру. Дәлірек айтсақ, жоғары техникалық жабдықтар әлеміне бағдарлай алатын және жаңа техникалық формаларды өз бетінше жасай алатын шығармашылық ойлау қабілеті бар жеке адамды тәрбиелеу.

Қазіргі әлем білім беруді қиын міндеттермен қамтамасыз етеді:

- балалар оқуға қызығушылық танытуы керек;

- білімді балалар практикада қолдана алуы керек;

- балаларды ойын-сауық түрінде тәрбиелеу керек.

Мұның бәрі баланың болашағына жақсы нәтиже беруі керек:

- жоғары ақы төленетін жұмыс;

- өзін-өзі тану;

- жоғары интеллект.

Жасыратыны жоқ, бүгінде инженерлік университеттерді бітірушілердің көпшілігінде инженерлік ойлау қалыптаспаған. Мұның себебі кәсіби дамуда да, мектеп жасына дейінгі баланың дамуында да жіберілген кемшіліктер болуы мүмкін, атап айтқанда:

- мектепке дейінгі кезден бастап білім берудің барлық деңгейлерінде сындарлы ойлауды дамытуға жеткіліксіз назар аударылды;

- мектепке дейінгі жастағы жеке тұлғаның негізгі мәдениетін қалыптастыру кезінде негізі қаланған қиял мен шығармашылық ойлаудың төмен деңгейі;

- командада жұмыс істей алмау, көшбасшылықты қабылдаудан қорқу;

- зияткерлік жұмыс пен зияткерлік меншікке құрмет болмауы.

Бұдан шығатыны, қазіргі инженердің қалыптасуы мектепке дейінгі балалық шақта басталуы керек. Инженерлік ойлаудың алғышарттарын қалыптастырудағы ең тиімді технологиялардың бірі STEM - білім беру болаып саналады. STEM құрамына мыналар кіреді: S - ғылым (ғылым) T - texnology (дизайн) E - инженерлік (инженерлік) M - математика (математика)

Ал инженерлікойлаудегеніміз не? Бұлжаңа өңімділігіжоғарыжәнесенімдіжабдықтызерттеуге, жасауғажәнепайдалануғабағытталғантанымдықіс-әрекеттіңбіртүрі. Осылайша, баладаинженерлікойлаудықалыптастыруүшінбіз оны шығармашылықойлауқабілеті бар, жоғарытехникалықжабдықтарәлемінбағдарлайалатынжәнежаңатехникалықформалардыөзбетіншежасайалатыншығармашылтұлғаретіндетәрбиелеуімізкерекекенібелгіліболады.

Бүгінгі әлем кешегідей емес, ертең де бүгін болмайды! Адам өмірінің барлық салаларында қарқынды дамып келе жатқан технологиялар енгізілуде. Қазіргі балалардың 65%-ы бүгінде жоқ мамандықтарды игеріп өседі. Болашақ мамандар технологияның, ғылымның және техниканың әр түрлі салаларынан жан-жақты дайындық пен білімді қажет етеді. Біздің балабақшада тәрбиешілер STEM - білім беру арқылы балалардың инженерлік ойлауының негізін қалайды:

Жаңа бір нәрсені кездестіруді күту олардың қызығушылығы мен танымдық белсенділігін дамытады; өздері үшін қызықты мәселені анықтау қажеттілігі, әдістерді таңдау және оны шешу алгоритмін құру, нәтижелерді сыни бағалау мүмкіндігі - ойлаудың инженерлік стилін дамытады; ұжымдық іс-әрекет командада жұмыс істеу дағдыларын дамытады. Мұның бәрі баланың дамуының түбегейлі жаңа, жоғары деңгейін қамтамасыз етеді және болашақта мамандық таңдауда кең мүмкіндіктер береді, сонымен қатар оны техникалық дамыған әлемге дайындайды.

Қазіргі балалар белсенді ақпараттандыру, компьютерлендіру және робототехника дәуірінде өмір сүруде. Бүгінгі таңда мемлекет зияткерлік қабілеті жоғары жоғары білікті мамандарға зәру. Болашақ инженерлерді даярлауды университеттерде емес, мектеп жасына дейінгі балалар техникалық шығармашылыққа ерекше қызығушылық танытқан кезде бастау керек. Ойлаудың техникалық қызығушылығын, аналитикалық ойлауды және тұлғаның басқа да қасиеттерін дамыту қажет. Сондықтан біздің алдымызда балаларда дизайн, қарапайым эксперименталды зерттеу және шығармашылық белсенділік дағдыларын дамыту міндеті тұр.

Мектепке дейінгі жастағы инновацияны енгізу бойынша жұмысты қалай жоспарлау керек? Көптеген қателіктер мен кемшіліктерді болдырмауға - әдістемелік қолдау жүйесін жобалау көмектеседі. Инновациялық әдістемелік жұмыс - бұл кәсіптік басқарушылық, педагогикалық қызметтің бір бөлігі, оның ерекшелігі оқу орнын дамыту режимінде қамтамасыз ету болып табылады. Жұмыстың инновациялық формалары теориялық және практикалық болып бөлінеді, олар өз кезегінде ұжымдық және жеке болып бөлінеді.

Мұғалімдердің кәсіби шеберлігін арттыруға, олардың шығармашылық әлеуетін дамытуға, ынталандыру деңгейін арттыруға бағытталған әдістемелік жұмыстардың әр түрін қолдана отырып, біз алдымызға қойылған міндеттерді шешеміз, атап айтқанда мектепке дейінгі тәрбие сапасы мен деңгейін және балабақша бәсекеге қабілеттілігін көтереміз.

Біздің мектепке дейінгі білім беру мекемемізде «Робототехника» жобасы жүзеге асырылуда.Жобаны жүргізу үшін арнайы робототехника кабинеті жасақталып, қажетті құрал жабдықтармен қамтамасыз етілді. Оның ішінде алғашқы болып LEGO Education, «Duplo»конструктор жиынтықтары, «Тышқан робот» жиынтықтары, «Веселые шестеренки» жиынтықтары, «Алгоритм мышонка» жиынтықтары алынды.Сонымен бірге «Botley» роботы, «Robo Uaro» жиынтықтары алынды. Бұл жиынтықтар тек роботехникасы жобасында емес 5 білім беру саласында да қолданылуда.

Ұсақ моториканың жоқтығы балалардағы инженерлік ойлаудың алғышарттарын жасауға қатысты жұмысымызға кедергі келтіретінін түсіндік.

Бұлсоныменбіргебаладаматематикалықжәнеконструктивтідағдылардыдамытудықамтиды.

Қорытындылай келе, STEM - тәсіл біздің балаларымызға әлемді жүйелі түрде оқуға, айналасындағы оқиғалардың логикасын білуге, олардың қарым-қатынасын ашуға және түсінуге, жаңа, ерекше және өте қызықты жаңалықтарды табуға мүмкіндік береді деп айтқым келеді.

Әдебиет:
1. Хламова Н. А. Новикова Н. А. Растим будущих инженеров в детском саду. Молодой ученый.2018 г.

2. Шипинский В.Г. Методы инженерного творчества. 2016 г.