Басқару стилінің өлшемі мен деңгейін анықтау арқылы

психологиялық білімдерді қалыптастыру

Бүгінгі таңда басқару қоғам дамуының негізгі көрсеткіші болып табылады. Осыған байланысты, «Басқару психологиясы» пәнініңтұлға өміріндегі алатын орны айтарлықтай маңызды екені баршамызға белгілі. Өйткені, осы пәнді оқу арқылы әр түрлі жағдайда орын алатын шиеленісті оқиғаларды дұрыс шешім қабылдау арқылы шеше алуды, қызметкерлерді шабыттандырып отыруды үйрене аламыз, сондай-ақ, ұжымда өзіңді қалай ұстау керектігі және де көңіл-күйді қалай дұрыс басқару туралы құнды ақпараттар аламыз.

Осы орайда, әлемнің алдыңғы қатарлы жетекші жоғары оқу орындарының бірі, сондай-ақ еліміздің ірі білім ордасы және үздік ғылыми орталығы болып табылатын әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті«Жалпы және қолданбалы психология» кафедрасының

профессоры Жубаназарова Назираш Сулейменовнаның жетекшілігінде Филология факультеті «Шет тілі: екі шет тілі» білім беру бағдарламасының 1 курс магистранттарына «Басқару психологиясы» дәрісінде «Басқару стилінің өлшемі мен деңгейін анықтау арқылы психологиялық білімдерді қалыптастыру» тақырыбында дөңгелек үстел форматында сабақ өткізілді.

Дөңгелек үстел форматындағы сабақ барысында Жубаназарова Назираш Сулейменовна басқару стиліне қатысты ғылыми зерттеулерге шолу жасап, басқару психологиясының бағыныштылардың өздеріне жүктелген әрекеттерді орындау және белгілі бір мәселелерді шешу мақсатындағы интеллектуалдық және дене белсенділігі болып табылатыны жайлы толық мәлімет берді. Сонымен қатар, тұлға теориясымен айналысқан көрнекті психолог К. Левиннің басқару стильдерінің тұжырымдамасын әзірлеп, эксперименттік мәліметтер негізінде үш негізгі стильді төмендегідей сипаттап, баяндап берді:

Бірінші стиль – авторитарлық стиль бір басшының қолындағы билікті орталықтандырумен сипатталады. Бұл стильде басшы жеке-дара шешім қабылдайды, бағыныштылардың қызметін қатаң анықтайды, олардың бастамаларын шектейді. Ал демократиялық стильде көшбасшы шешім қабылдау кезінде ол шешімді әзірлеуге қатысуға мүмкіндік алатын бағыныштылармен кеңеседі. Кибералды стиль болса басшының бағыныштылардың қызметіне минималды араласуымен сипатталады. Көшбасшы көбінесе өз қарамағындағыларды жұмысқа қажетті ақпаратпен және материалдармен қамтамасыз ететін делдал ретінде әрекет етеді.

Осылайша, басқару стилі басқарумен байланысты тек өзіне ғана тән негізгі ережелер, элементтер, көшбасшылық стильдер жүйесіне бағытталады. Басқарудың негізгі және күрделі субъектілерінің бірінің мінез-құлқы– адам болып табылады, сонымен қатар белгілі бір іс-әрекетке, оның шындыққа деген көзқарасын анықтайтын ішкі сенімдерге негізделеді. Көшбасшының беделі мен оның жұмысының тиімділігі ғана емес, сонымен қатар ұжымдағы атмосфера және бағыныштылар мен көшбасшы арасындағы қарым-қатынас көшбасшылық стилін таңдауға байланысты.

Дөңгелек үстел форматындағы сабақ барысында магистранттар ұйымныңмүшелері жеткілікті, тиімді және біркелкі жұмыс істеген кезде, басшы алға қойған мақсаттардан басқа, қарапайым адам бақыты, өзара түсіністік және жұмысқа қанағаттану сияқты мақсаттарға қол жеткізетінін талқыға салды.Сондай-ақ, білімгерлер қазіргі заманғы маманның ұжыммен және басшылықпен белсенді қарым-қатынас жасай алуы және қажетті қарым-қатынас мәдениетіне ие болуы керектігінің маңызына тоқталды.

Магистранттар «Басқару стилінің өлшемі мен деңгейін анықтау арқылы психологиялық білімдерді қалыптастыру» тақырыбындағы сабаққа аса қызығушылық танытып, сұрақтарға ынтамен жауап беріп, аса белсенділік көрсетті.

Сөзімізді қорытындылайтын болсақ, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетібілімгерлердің заман бәсекеге қабілетті, уақыт талабына сай маман болуы үшін олардың тұлғалық қалыптасуына мүмкіндік беріп, көшбасшылық қабілеттерін шыңдауда елеулі үлесін қосып келеді.

Жубаназарова Н.С.

Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ

«Жалпы және қолданбалы психология»

кафедрасының профессоры,

психология ғылымының кандидаты

 Чакыроглу М. А.

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

«Шет тілі: екі шет тілі» білім беру бағдарламасының

1-курс магистранты