Бастауыш сынып – тұлға қалыптастыратын кезең

Бастауыш сынып – баланың тұлғалық дамуының ең маңызды әрі жауапты кезеңдерінің бірі. Бұл кезеңде оқушының дүниетанымы кеңейіп, мінез-құлқы, қарым-қатынас дағдылары, оқу мен еңбекке деген көзқарасы қалыптаса бастайды. Сондықтан бастауыш білім беру тек әріп танытып, есеп үйретумен шектелмей, жан-жақты дамыған, өз ойын еркін жеткізе алатын, жауапкершілігі мол тұлға тәрбиелеуге бағытталуы тиіс.

Алғаш рет мектеп табалдырығын аттаған бала үшін мұғалім – тек білім беруші ғана емес, үлгі тұтар тұлға. Мұғалімнің әрбір сөзі, іс-әрекеті, қарым-қатынасы оқушының санасында із қалдырады. Осы кезеңде баланың өзіне деген сенімі, оқу мотивациясы, ұжыммен жұмыс істей білу қабілеті қалыптасады. Егер бала өзін мектепте қауіпсіз, еркін сезінсе, ол білім алуға ынталы болып, белсенді тұлға ретінде дамиды.

Бастауыш сыныпта оқушылардың адамгершілік қасиеттерін дамыту ерекше маңызға ие. Достық, сыйластық, адалдық, еңбекқорлық, жауапкершілік сияқты құндылықтар күнделікті оқу-тәрбие процесінде біртіндеп сіңіріледі. Сыныптағы топтық жұмыстар, ойын элементтері, шығармашылық тапсырмалар балалардың бір-бірімен қарым-қатынасын нығайтып, өзара түсіністікке үйретеді.

Сонымен қатар бұл кезеңде баланың танымдық қабілеттері қарқынды дамиды. Оқу, жазу, ойлау, салыстыру, талдау дағдыларының негізі қаланады. Мұғалімнің міндеті – әр баланың жеке ерекшелігін ескере отырып, оның қабілетін ашу, қызығушылығын қолдау. Қолдау көрген бала өз күшіне сеніп, қиындықтарды жеңуге ұмтылады.

Отбасының да бастауыш сынып кезеңіндегі рөлі зор. Ата-ана мен мұғалімнің тығыз байланысы баланың дамуына оң әсер етеді. Үйдегі қолдау мен мектептегі дұрыс бағыт бір-бірімен үйлескенде ғана нәтижелі тәрбие жүзеге асады.

Қорытындылай келе, бастауыш сынып – баланың болашақ тұлғасының іргетасы қаланатын кезең. Бұл уақытта берілген тәрбие мен білім оның бүкіл өміріне әсер етеді. Сондықтан бастауыш білім беру жүйесіне үлкен жауапкершілікпен қарап, әр баланың тұлғалық дамуына жағдай жасау – қоғам алдындағы маңызды міндет.