Бастауыш сынып оқушыларының функционалдық сауаттылығын қалыптастыру

Арман мен күшік

           Арман күш-жігерлі бала болып өсті. Барлық балалар одан қорқатын. Қорықпауға амал бар ма? Ол жолдастарын ұрып-соғып, қыздарды айыр садақпен ататын. Ақтөс атты күшігінің құйрығын басып, мысығының мұртын жұлып, кішкентай кірпіні төсек астына қуып, тіпті өзінің әжесіне дөрекі сөйлейтін. Арман ешкімнен қорықпайтын және осы қылығын өте мақтан тұтты. 

            Ұлдар Арманмен ойнамайтын болды. Ол қыздарға барып еді, бірақ олар теріс бұрылды. Арман Ақтөс атты күшігіне жақындап ойнағысы келді, күшік көшеге қарай қашып кетті. Ол енді мысығымен ойнағысы келді. Мысық Арманнан қашып, шкафтың ішіне кіріп кетті. Диванның астынан кірпіні шығаруға тырысты, ешнәрсе шықпады. Кірпі басқа үйге көшіп кеткен еді. Арман әжесіне жақындады, ол немересіне мүлдем назар аудармады. Бөлменің бір бұрышында жарма сұрыптап, көздерінен аққан жас тамшыларын сүртіп отыра берді. 

Арман үшін аспанға қара бұлт төнгендей болды. Арман жападан жалғыз қалды. 

Мейірімділік

Бір кісі жол үстінде келе жатқанда оны қатты шөл қысады. Ол айналасына қарап су іздейді. Сол маңнан құдық табады. Ол құдыққа түсіп, шөлін қандырады да, шүкіршілік етіп, жолын ары қарай жалғастырады. Жолдың бойында шөлден тілі салақтаған бір итті көзі шалады. Иттің қатты шөлдегені соншалық, ылғал топырақты жалап тұр екен. 

Оны көрген әлгі кісі: «Менің басыма түскен хал мына итке де түсіпті- ау!»- деп құдық ішіне қайта түсіп, аяқ киіміне су толтырып шығып әлгі итке су береді. 

Сүлеймен патша туралы аңыз

Таңның атысын көзбен көріп, биік таудан түсіп келе жатқан Сүлеймен патшаны етекте күтіп тұрған халқы ортаға алып, неше түрлі сұрақ қояды.

-Уа патша, сен біз үшін жақсылықтың бұлағысың. Сенің сөздерің жүрекке жылу тартады. Сенің даналығың ақылымызға сәуле құяды. Сені тыңдай бергіміз келеді.

- Айтшы бізге, осы біз кімбіз?

Сүлеймен патша күлімсіреп, былай деген екен:

-Сендер – әлемнің жарығысыңдар. Сендер – жұлдызсыңдар. Әрбіріңнің бойыңда ғалам бар. Ақылды жүрекке салып, өз жүректеріңнен сұрап, махаббаттарыңнан жауап алыңдар.

- Өмірдің мәні неде?

- Өмір деген даңғыл жол, мақсат және марапат. Өмір деген махаббат биі.

Адамның жаратылу мақсаты – гүл ашу. Дүниеге келу-әлемге жасаған ұлы сый. Сендердің өмірлерің ғаламның тарихы. Сондықтан өмір әр сөзден артық.

Өмірді мереке деп қабылдаңдар. Өмірдің құны жоқ. Өмір деген бүгін. Ал, бүгіннің маңызы бүгінмен өмір сүруде.