Бастауыш сынып оқушыларының логикалық ойлауын дамыту әдістемесі

Кіріспе

Бастауыш сынып – оқушының танымдық қабілеттерінің, ойлау дағдыларының қалыптасу кезеңі. Осы кезеңде логикалық ойлауын дамыту оның тек мектептегі табысына ғана емес, өмірде тиімді шешім қабылдау қабілетіне де әсер етеді. Логикалық ойлау – бұл ақпаратты сараптау, салыстыру, қорытынды жасау және проблемаларды шешу қабілеті. Сондықтан бастауыш сыныпта логикалық ойлауды дамыту әдістемесі маңызды болып табылады.

Логикалық ойлауды дамыту принциптері

1. Қызығушылық пен ойын элементтерін пайдалану. Оқушы үшін оқу қызықты болу керек. Логикалық тапсырмалар ойын арқылы ұсынылса, балалардың белсенділігі артады.

2. Қадамдық күрделендіру. Алдымен қарапайым тапсырмалардан басталып, кейін күрделі есептерге көшу қажет.

3. Көрнекілік. Суреттер, схемалар, мүсіндер, үлгілер балалардың ойлауын жеңілдетеді.

4. Сұрақ арқылы ойландыру. Мұғалім оқушыны өз бетімен шешім қабылдауға бағыттайтын сұрақтар қоюы тиіс.

Логикалық ойлауды дамыту әдістемесі

1. Сұрақ-жауап әдісі.
   Мұғалім оқушыларға «Неліктен осылай болды?» немесе «Бұл есептің шешімі қалай табылады?» деген сұрақтар қою арқылы ойлануға үйретеді.

2. Ойындар арқылы дамыту.

   • Логикалық тақта ойындары: шахмат, шашки.

   • Математикалық жұмбақтар мен ребустар.

   • «Кім жылдам?» сияқты тапсырмалар, балаларды тез ойлануға үйретеді.

3. Салыстыру және топтастыру.
   Оқушыларды заттарды белгілері бойынша топтастыру, айырмашылықтарын табу тапсырмалары ойлау қабілетін дамытады.

4. Қорытынды жасау дағдылары.
   Тапсырмаларды орындау барысында оқушыларға өз ойларын қорытындылау, бірден бір шешімге келу емес, бірнеше нұсқаны қарастыру үйретіледі.

5. Жазбаша және ауызша тапсырмалар.
   Оқушыларға шағын әңгімелерді логикалық байланысқа түсіріп айту немесе қысқаша жазу тапсырмалары беріледі.

Қорытынды

Бастауыш сыныпта логикалық ойлауды дамыту – оқушының танымдық қабілеттерін қалыптастырудағы маңызды кезең. Мұғалімнің рөлі – қызықты, көрнекі, жүйелі әдістерді пайдалана отырып оқушылардың ойлауын ынталандыру. Бұл дағды тек мектептегі табысқа ғана емес, өмір бойы ақпаратты дұрыс талдау мен дұрыс шешім қабылдауға мүмкіндік береді.

Пайдаланылған әдебиеттер

1. Жұмаділова, А. «Бастауыш сыныпта логикалық ойлауды дамыту әдістемесі», Алматы, 2018.

2. Әбдіқалықова, Г. «Балалардың танымдық қабілеттерін дамыту», Астана, 2020.

3. Нұртазина, С. «Мектепте ойлау мәдениетін қалыптастыру», Алматы, 2019.

Жазған: Сарсенбаева Г.С.