Баяндама тақырыбы:

Мінез-құлқытары бейімсіз балалардың тұлғалық ерекшеліктері.

Қазіргі білім беру жүйесінде жеке тұлға тәрбиелеу мен дамыту басты міндеттердің бірі болып отыр. Алайда кейбір оқушылардың мінез-құлқында нормадан ауытқулар байқалады. Мұндай балаларды педагогикада "мінез-құлқы бейімсіз балалар" деп атайды. Бұл құбылыстың себептері күрделі әрі көп факторлы. Баяндамада осы балалардың тұлғалық ерекшеліктері, олардың мінез-құлқына әсер ететін факторлар және олармен жұмыс жүргізудің педагогикалық негіздері қарастырылады.

Мінез – құлықтары бейімсіз балалар – бұл қоғамда қабылданған ережелер мен тәртіп нормаларын жиі бұзатын, әлеуметтік ортада бейімделуі қиын балалар тобы. Олар өздерінің эмоц ияларын басқара алмай, мінез – құлықтрын реттеуде қиындықтарға тап болады. Мұндай балалар ашушаң, қырсық, сабырсыз, кейде агресивті мінез көрсетсе, кейбіреулері тұйық, тұжыраңқы және айналасына сенімсіздікпен қарайды.

Мінез-құлқы бейімсіз балалардың тұлғалық ерекшеліктері — бұл олардың әлеуметтік ортамен қарым-қатынасында, эмоциялық жағдайында және өзін-өзі тануында көрінетін ерекше сипаттар. Мұндай балалардың ерекшеліктерін түсіну — олармен тиімді жұмыс істеудің және оң әсер етудің негізі.

Мінез-құлқы бейімсіз балалар дегеніміз кімдер?

Мінез-құлқы бейімсіз балалар — бұл әлеуметтік нормалар мен ережелерді жиі бұзатын, тәртіпке бағынбайтын, эмоционалдық тұрақсыздықпен ерекшеленетін балалар. Олар мектеп өміріне бейімделуде, құрдастарымен және ересектермен қарым-қатынаста қиындықтарға тап болады.

1. Эмоциялық тұрақсыздық

Бұл балалар жиі ашуланшақ, ренжігіш, көңіл-күйлері тез өзгереді. Олар өз эмоцияларын басқаруда қиындық көреді.

2. Тұлғалық ерекшеліктері

- Өзін-өзі бағалаудың бұрмалануы: Көбінесе өзіне сенімсіз немесе керісінше – өзін өзгелерден жоғары көреді.

- Жауапкершілік сезімінің төмендігі: Міндеттерді орындауда тұрақсыздық байқалады.

- Қарым-қатынас дағдыларының жетілмегендігі: Құрдастарымен жиі жанжалдасып, тіл табысуда қиындық көреді.

- Шешім қабылдауда импульсивтік: Өз әрекетінің салдарын ойламай, тез қимылдайды.

- Танымдық қызығушылықтың төмендігі: Сабаққа ынтасы аз, тез жалығады.

3. Себептері:

- Отбасындағы қолайсыз жағдайлар (қатал тәрбие, ата-ана бақылауының болмауы);

- Мектептегі педагогикалық қатынастың дұрыс құрылмауы;

- Құрдастары арасындағы конфликт;

- Биологиялық (жүйке жүйесінің ерекшелігі) немесе психологиялық факторлар.

4. Жұмыс жасау жолдары:

- Жеке көзқарас және сенім атмосферасын құру;

- Эмоциялық қолдауды қамтамасыз ету;

- Мінез-құлықты түзетуге арналған жаттығулар мен ойындар өткізу;

- Ата-анамен және психологпен бірлескен жұмыс жүргізу;

- Жетістікке жетуді мадақтау арқылы оң мотивация қалыптастыру.

Мінез-құлқы бейімсіз балалармен жұмыс — педагог үшін үлкен жауапкершілік пен кәсіби шеберлікті талап етеді. Мұндай балалар тек тәртіп бұзушы емес, өз ішкі әлемінде күресіп жүрген жеке тұлғалар екенін ұмытпауымыз қажет. Тұлғалық ерекшеліктерін ескере отырып, жүйелі әрі кешенді жұмыс жүргізу арқылы олардың әлеуметтенуіне және тұлға ретінде қалыптасуына ықпал етуге болады.

Мұндай балалармен жұмыс жасауда жеке көзқарас, қолдау көрсету, сенімді қарым-қатынас орнату және жүйелі түрде психологиялық-педагогикалық көмек көрсету аса маңызды.

Психологпен және ата-анамен бірлесіп жұмыс жасау

- Балаға қатысты ақпарат алмасып отыру.

- Ата-аналарға да бағыт-бағдар беру: үйде қалай әрекет ету, қандай сөздерді айту, қандай жағдайдан аулақ болу.

Мұндай балалармен жұмыс ұзақ әрі жүйелі түрде жүргізілуі тиіс. Олар бірден өзгермейді, бірақ дұрыс әдістер қолданылса, оң нәтижеге қол жеткізуге болады.