Баяндама

«Н.С.Манаев атындағы жалпы орта мектебі» КММ-нің тарих пәні мұғалімі Дарменбаева Мөлдір Нұрлыбекқызы

Баяндама

Тарих сабағында белсенді оқыту әдістерін қолдану арқылы оқушылардың танымдық қабілетін дамыту

Аннотация:

Мақалада тарих пәнін оқытуда белсенді оқыту әдістерін қолданудың тиімділігі қарастырылады.Оқушылардың танымдық белсенділігін арттыру, сыни ойлау қабілетін дамыту және тарихи білімді терең меңгеру жолдары тәжірибе негізінде талданады.

Түйін сөздер: тарих, белсенді әдістер, сыни ойлау, оқыту технологиясы, танымдық қабілет.

Кіріспе

Қазіргі білім беру жүйесінде оқушының тек білім алып қана қоймай, оны талдай білуі, өмірде қолдана алуы маңызды. Осы тұрғыда тарих пәні оқушылардың дүниетанымын кеңейтіп, ұлттық құндылықтарды бойына сіңіруде ерекше рөл атқарады.Сондықтан тарихты оқытуда дәстүрлі әдістермен қатар белсенді оқыту тәсілдерін қолдану қажеттілігі артып отыр.

Негізгі бөлім

Белсенді оқыту әдістері – оқушыларды сабаққа тартудың, олардың ойлау қабілетін дамытудың тиімді жолы. Тарих сабағында бұл әдістерді қолдану оқушының тек тыңдаушы емес, белсенді қатысушы болуына мүмкіндік береді.

Сабақтың бастапқы кезеңінде «Миға шабуыл» әдісін қолдану арқылы оқушылардың қызығушылығы оянады.Бұл әдіс жаңа тақырыпқа байланысты ой қозғап, оқушылардың бұрынғы білімін еске түсіруге көмектеседі.

Жаңа тақырыпты меңгеруде «INSERT» әдісі тиімді.Оқушылар мәтінмен жұмыс жасап, маңызды ақпаратты белгілеп, сұрақтар қояды.Бұл олардың ақпаратты саралап,түсініп оқу дағдысын қалыптастырады.

Топтық жұмыс барысында «Кластер» және «Венн диаграммасы» әдістерін қолдану оқушылардың логикалық ойлауын дамытады.Олар тарихи оқиғаларды салыстырып, себеп-салдар байланыстарын анықтайды.

Ойын технологиялары да сабақта маңызды орын алады.«Сәйкестендіру», «Тарихи диктант» сияқты тапсырмалар оқушылардың есте сақтау қабілетін арттырады.Мұндай тапсырмалар әсіресе орта буын сыныптар үшін тиімді.

Сонымен қатар,ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану сабақтың сапасын арттырады.Бейнематериалдар, презентациялар, карталар арқылы оқушылар тарихи оқиғаларды көзбен көріп,жақсы түсінеді.

Шығармашылық тапсырмалар да оқушылардың қабілетін дамытуға ықпал етеді.Мысалы, «RAFT» әдісі арқылы оқушылар тарихи тұлғалардың рөліне еніп, өз ойын жеткізеді.Бұл олардың тарихи ойлау қабілетін тереңдетеді.

Тәжірибелік нәтиже

-Белсенді әдістерді қолдану нәтижесінде:

-оқушылардың сабаққа қызығушылығы артты;

-өз ойын еркін жеткізу дағдысы қалыптасты;

-тарихи оқиғаларды талдау қабілеті дамыды;

-білім сапасы мен үлгерімі жақсарды.

Қорытынды

Қорыта айтқанда,тарих сабағында белсенді оқыту әдістерін қолдану – оқушылардың танымдық қабілетін дамытудың тиімді жолы.Мұғалімнің жаңашылдығы мен кәсіби шеберлігі оқыту сапасының негізгі көрсеткіші болып табылады.

Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Қазақстан тарихы оқулығы

2. Педагогика және оқыту әдістемесі бойынша еңбектер

3. ҚР Білім беру стандарттары