БАЯНДАМА
«Оқушылардың өзін-өзі басқаруы – демократиялық
мәдениетті қалыптастыру құралы»
Кіріспе:
Бүгінгі қоғамда білім беру жүйесі тек сапалы
білім беріп қана қоймай, сонымен қатар оқушылардың тұлғалық
дамуына, азаматтық жауапкершілікті сезінуіне және демократиялық
мәдениетті меңгеруіне ықпал етуі қажет. Осы тұрғыда оқушылардың
өзін-өзі басқаруы – оқушыларды дербес шешім қабылдауға,
бастамашылдық танытуға және ортақ құндылықтарды дамытуға баулитын
маңызды құрал.
Өзін-өзі басқару – демократия
мектебі!
Өзін-өзі басқару жүйесі оқушылардың мектеп
өміріне белсенді араласуына мүмкіндік береді. Бұл жүйе келесідей
негізгі қағидаттарға негізделеді:
1. Қатысу еркіндігі:
Барлық оқушы өз еркімен өзін-өзі басқару ісіне
қатыса алады. 2. Теңдік: Барлық оқушылардың дауысы тең
бағаланады.
3. Жауапкершілік: Әр
оқушы өз шешімдері мен әрекеттері үшін жауапты.
4. Келісім мен пікірталас:
Оқушылар өз пікірлерін ашық айтып, мәселелерді
ортақ келісіммен шешуді үйренеді.
Демократиялық мәдениет қалыптастырудағы
рөлі:
Өзін-өзі басқару жүйесі арқылы оқушылар келесі
қабілеттерді дамытады:
• Көшбасшылық дағдылары:
Өзін-өзі басқару ұйымдарына жетекшілік ету арқылы
оқушылар ұйымдастырушылық қабілеттерін
жетілдіреді.
• Коммуникация: Мәселелерді шешу барысында тиімді диалог жүргізу
дағдылары қалыптасады.
• Төзімділік: Әртүрлі пікірлерді қабылдап, ортақ шешімге келуге
үйренеді.
• Азаматтық жауапкершілік:
Оқушылар қоғам мен мектеп игілігі үшін қызмет
етуді мақсат тұтады.
№174 мектеп-гимназиясының
тәжірибесі
Біздің мектеп-гимназиямызда өзін-өзі басқару
ұйымдары оқушылардың азаматтық ұстанымын қалыптастыруға белсенді
ықпал етеді.
• “Qamqor” эко-еріктілер
клубы: Экологиялық мәселелерді шешу мақсатында оқушылар
сенбіліктер ұйымдастырып, қайырымдылық жобаларымен айналысады. Бұл
олардың қоршаған ортаға және қоғамға деген жауапкершілігін
арттырады.
• Өзін-өзі басқару президентін және парламент
мүшелерін сайлау: Президентті сайлау барысында оқушылар сайлау
үрдісімен танысып, демократиялық принциптерді
меңгереді.
• Қайырымдылық жәрмеңкелері:
Бұл шаралар арқылы оқушылар еңбектің құндылығын
түсініп, басқа адамдарға көмек көрсетудің маңыздылығын
сезінеді.
•
Медиа-студия жобасы:
Оқушылар өз ойлары мен ұсыныстарын еркін
жеткізіп, өткен шаралар мен жетістіктер туралы сюжеттер түсіріп,
мақалалар жаза алады. Мектепте арнайы кабинет құрылып, оқушылардың
креативті дамуына бар жағдай жасалған.
Ұсыныс: Барлық мектептерде өзін-өзі басқару ұйымдарын
дамытуға көбірек көңіл бөлу арқылы жастардың азаматтық
белсенділігін арттыру қажет. Соны
Қорытынды:
Өзін-өзі басқару жүйесі – тек мектептегі тәртіп
пен ұйымдастыру тетігі ғана емес, сонымен қатар демократиялық
мәдениетті қалыптастырудың тиімді құралы. Бұл жүйе оқушыларды
болашақта жауапты азамат, белсенді қоғам мүшесі болуға дайындайды.
№174 мектеп-гимназиясы осы бағытта оқушылардың бастамаларына қолдау
көрсетіп, олардың жан-жақты дамуына жағдай жасауды
жалғастырады.