жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
Баяндама.Тақырыбы: «Математикалық сауаттылыққа дайындаудың тиімді жолдары»
Тақырыбы: «Математикалық сауаттылыққа дайындаудың тиімді жолдары»
Бағыты: «Шебер сабақ - шебер мұғалім»
Оқу орнының атауы:Қатира Дүтбаева атындағы Атырау гуманитарлық колледжі
Мекен- жайы және телефоны: Атырау қаласы,Азаттық көшесі 152а
Телефон:8(7122)456722
Аты- жөні: Салимова Гульдана Жумартовна математика пәні мұғалімі
Математикалық сауаттылыққа дайындаудың тиімді жолдары
Оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамытудың жалпы бағдары Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған Мемлекеттік Бағдарламасында анық көрсетілген. Ондағы басты мақсат – жалпы білім беретін мектептерде Қазақстан Республикасының зияткерлік, дене және рухани тұрғысынан дамыған азаматын қалыптастыру, оның физикалық құбылмалы әлемде әлеуметтік бейімделуін қамтамасыз ететін білім алудағы қажеттіліктерін қанағаттандыру . Бұл үлкен жауапкершілік артатын үлкен мақсат. Оны шешу үшін ең алдымен оқыту мазмұны жаңартылып, ол әрбір оқушының жеке басының қасиеттері мен қабілеттерін дамытып, шығармашылығын ұштайтындай болып ұйымдастырылуы қажет.
Ендеше, бүгінгі күні ұстаз алдындағы басты міндет – оқушылардың шығармашылығын, ізденушілігін дамытып, әрқайсысына жеке тұлға ретінде қарап, олардың өздеріне деген сенімін, білімге ынтасын арттыру. Ол үшін мұғалім білім алушының бойына алған білімін практикалық жағдайда тиімді және әлеуметтік бейімделу үдерісінде пайдалана алатындай негізгі құзыреттіліктерді сіңіруі керек. Негізгі құзыреттілік – бұл мемлекеттің орта мектепті бітіруші тұлғаның сапасына Мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру нәтижелері түрінде қоятын талаптары.
Олар:
– басқарушылық (проблеманы шешу қабілеті);
– ақпараттық (өз бетінше ақпарат көздері арқылы үнемі білімін көтеріп
отыруы, сол арқылы танымдық қабілетін ұштау);
- коммуникативтік (үш тілде: қазақ, орыс, ағылшын (шет) ауызша, жазбаша
қарым-қатынасжасау);
- әлеуметтік (қоғамда, өзіөмірсүргенортадаіс-әрекетжасайалуқабілеті);
- тұлғалық ( өзінжекетұлғаретіндеқалыптастыруғақажеттібілім, білік,
дағдылардыигеру, болашақөзітаңдағанкәсібінөзіанықтау, оның
қиыншылығыменкүрделілігінетөзімдіболу);
- азаматтық (қазақхалқыныңсалт-дәстүрі, тарихы, мәдениеті, ділі, тілін
тереңмеңгеріп, Қазақстанның өсіп-өркендеуіжолындағыазаматтық
парызынтүсінуі);
- технологиялық (әразаматөзмамандығынақарайақпараттықтехнологияларды, сандықтехнологияны, білім беру технологияларынсауаттыпайдалануы).
Білімалушы осы аталғаннегізгіқұзыреттіліктерменқатарпәндікқұзыреттіліктерді (әрпәнніңмазмұныарқылы) меңгеруітиіс.
Математикалық сауаттылық деген ұғымға оқушылардың келесі қабілеттіліктері жатады:
Қоршаған ортадапайдаболатынжәнематематикаарқылышешугеболатынмәселелердітанибілу
бұлмәселелерді математика тіліндеқұрастыру;
бұлмәселелердіматематикалықайғақтар мен әдістердіқолданаотырыпшешу;
шешімдердеқолданылғанәдістердіталдау;
қойылғанмәселелердіесепкеалаотырыпнәтижелердітүсіндіру;
шешімдердіңнәтижелерінқұрастырыпжазу.
«Математикалықсауаттылық –оқушыныңматематиканытүрлімәнмәтіндердетұжырымдау,қолдану,талдаптүсіндіруқабілеті.Ол,өзкезегінде,математикалықойлау,құбылыстарсипатталатын,түсіндірілетін,алдын-ала болжап айтылатынматематикалық ұғымдарды,процедураларды,білімменқұралдардыпайдаланудықамтиды. Бұл адамдарға математиканың әлемде қандай рөл атқаратынын мойындатуға,конструктивті, қызығушылы- ғы мол және ойлай алатын азаматтарғақажетті саналыкөзқарас қалыптастыруға және ой өзегінен өткізілген шешім қабылдауға көмектеседі».
Математикалық тараулар түрлі мәнмәтіндерде(контекстте) беріледі:
адамның өз өміріне (жеке), кәсіби қызметіне байланысты (кәсіби),
қоғаммен байланысты (көпшілік)есептер, ғылымға бағытталып (ғылыми) берілетін есептер. Осылардыңнегізіндематематиканыңқазіргі өмірде атқаратын рөлі көрсетіледі. Математика бойынша тест тапсырмаларын дұрысорындауүшіноқушылармынақұзыреттіліктергеиеболуы тиіс: тұжырымдау, қолдану, талдап түсіндіру.
Тұжырымдау дегеніміз –математиканықолдануменпайдаланумүмкіндіктерін анықтау. Бұл жерде есептерді шығару үдерісінде оны талдауүшінқандайматематикалықаспектініқолданукерекдегендіанықтапалу тиіс. Мысалы, мәнмәтінді қажетті математикалықмодельге(ақырындашешілетін болуы тиіс)айналдыру.
Қолдану дегеніміз - математикалық білімді, ұғымды, құралдарды есеп шығаруда пайдалана білу. Сондай-ақ, оқушы есептеулерді орындау, алгебралық амалдар мен математикалық жағдайларды талдауда математикалық құралдарды пайдалану мүмкіндігін тудыру үшін жағдайларды немесе есептерді жеңілдендіру қызметтерін жасай білуі тиіс.
Талдап түсіндіру ─ математикалық шешімдердің таңдау, ұтымдылық,мақсатқа сәйкестіліктері туралы ойлауды және нақты бір міндетке қатысты пайымдауды қарастырады. Бұл құзыреттілік оқушыдан заңдылықтарды табу мен қорытынды жасау, алынған нәтижені негіздемелей және түсіндіре білуді талап етеді .
Бала кезінен бастап математикамен шұғылданған адам өзінің ой өрісі мен зеректігін дамытып, мақсатына жету үшін табанды болуға ерік-жігерін тәрбиелей алады. Сондықтан да мұғалімге де, дәрігерге де, артиске де, және суретшіге де және т.б. мамандықтар иелеріне математика қажет.
Математика пәнінің басты мақсаты – оқушылардың логикалық ойлау қабілетін дамыту. Логикалық ойлау қабілетін арттыруда есептің атқаратын ролі зор. Себебі, есеп шығару – мидың «гимнастикасы». Математика сабағы басқа пәндердің сабақтарынан күрделі, оны түсіну үшін ерінбей еңбек етіп, төзімді болып, талмай оқу қажет. Ал бұл көп оқушының шамасы келе беретін қасиет емес. Сондықтан оқыту үдерісіндегі басты мақсат – оқушыға дайын білімді беру ғана емес, оларды дербес ойлауға да үйрету.
Мұғалім оқушыларға олардың математикалық білімдерінің сабақтас оқу пәндеріндегі, практикадағы қолданбалылығын әрдайым көрсетіп отыруы керек. Мұғалім оқушыларды есептеуге жаттықтырғанмен, көптеген дербес жағдайларды негізінен жалпысын көру біліктілігін жаттықтырғаны керек. Мұғалім жаңа математикалық ұғымдарды енгізу барысында олардың өмірдегі, басқа пәндердегі қолдануын көрсетіп отыруы қажет. Американдық педагог-математик Д.Пойабылайдеген: «Математиканыбілудеген не? Бұлесептердішығарабілу, ондастандарттықесептердіғанаемес, ойлаудыңеркіндігін, сананыңсауаттылығын, өзіндікболмысты, тапқырлықтыкерекететінесептердішығару». Әрбіресептіңөзіндікәдістемелікмақсаты да бар. Есепшығарғанда, оны шығармашылықпеншешуге, шешімінентиістіқорытындыжасайбілугетырысуқажет.
Математика сабағындағы негізгісауаттылыққамыналар жатады :
1. Математика – ғылымболмысынанбаламаұғымдар. Сондықтан да математика барлықғылымдардыңлогикалықнегізі – күретамырыретіндеқарастырылады.
2. Математика еңалдыменоқушылардың дұрысойлаумәдениетінқалыптастырады, дамытады және оны шыңдайтүседі.
3. «Математикалықсауаттылық» ауызша, жазбашақабілеттерінқалыптастыруарқылыоқушының «математикалықсауаттылықты» меңгеребілу қабілетіншыңдайды.
4. Математика әлемдеболыпжатқантүрліқұбылысты, жаңалықтыдұрысқабылдап, түсінугекөмектеседі.
5. Математиканыңболашақтұлғаныморальдық, эстетикалықжәнеэтикалықтұрғыданқалыптастыруда да тәрбиелікмәні бар.
Математикалықсауаттылыққадайындау тиімдіболуыүшін:
- теорияныбілу , оны логикаменұштастыру;
- есептішығарудатиімдіжағынкөруге баулу;
- апта сайын тест тапсырмаларын орындау;
-интернет материалдары арқылы дайындалу;
-түрлі тест орталықтарына қатысу;
- математикалық сайыс сабақ, пән кеші, апталықтарды математиканың даму тарихымен байланыстыру.
Мен өз оқушыларыма әр сабағымда арнайы уақыт бөліп, математикалық сауаттылық тапсырмаларын беріп отырамын.Алдын ала оқушыларға тапсырма беріледі. Оқушы үйден интернет материалдары бойынша есептерді оқып- үйреніп,жазып келеді. Сабақсоңындаоқушыдайындалыпкелгенжұмысынбасқаоқушыларғаүйретеді. Өйткенізетттеулербойыншамұғалімдайынөнімдібергенненгөрі, оқушылардыңбіріне-бірітүсіндіруінәтижеліболатыныдәлелденген.Сөйтіпжақсыоқитыноқушы мен математикағақабілетітөменоқушыарасында ЖАДА орнайды да, баска оқушылар да математикалықсауаттылықтапсырмаларынқызығушылықпенорындапжатқанынбайқадым.
Мысалы, төмендегідейтапсырмалардыоқушыларымүлкенбелсенділікпенорындады:
Бір түсқағаз бумасымен 8,4 м² қабырғаны жабыстыруға болады. Биіктігі 2,8 м, еден ауданы 9 м², терезесі 1,4 м², ал есігі 1,8 м² бөлменің қабырғаларын жабыстыру үшін қанша бума түсқағаз қажет?
Шешуі:
(3∙2,8+3∙2,8)∙2-(1,4+1,8)=30,4
30,4:8,4=3,6
Жауабы:4 бума түсқағаз қажет
Кестеде интернет желісінің түрі мен төлемі берілген.Тұтынушы интернет желісінде В тарифін айына 800 мб интернет желісін пайдаланғанда қанша тг төлеу қажет?
-
Тариф түрі
Абоненттік төлем
Интернет желісінің төлемі
А
жоқ
3 тг-1 мб
В
500 мб-3750 тг
500мб-тан асса 1 мб-10тг
С
600 мб-4000 тг
600 мб-танасса 1мб-7 тг
Шешуі:
800-500=300300∙10=30003000+3750=6750
Төменде 200 жұмысшыныңайлықжалақысыкескінделген.Орташа айлық жалақы қанша?
Шешуі:
20∙60000=1200000
60∙120000=7200000
100∙90000=9000000
20∙150000=3000000
20400000:200=102000
Осындай түрдегі есептер оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттырып, математиканы өмірмен байланыстыруға септігін тигізері сөзсіз.

Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген