ӘДІСТЕМЕЛІК ҚҰРАЛ

«Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың заманауи әдістері»

Құрастырған: Суюндикова Армангүл

Қалқенқызы Ақбота

Пікір

Қазіргі қоғамда мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың маңызы ерекше артып отыр. Себебі дәл осы кезеңде баланың тұлғалық қасиеттері, дүниетанымы, мінез-құлқы мен оқу әрекетіне деген алғашқы көзқарасы қалыптасады. Сондықтан мектепке дейінгі білім беру ұйымдарында заманауи әдістерді қолдану қажет деп есептеймін. Бұл әдістер баланың жас ерекшелігіне сай дамуына, қызығушылығының артуына және өз мүмкіндіктерін толық ашуына жағдай жасайды. Заманауи әдістердің басты артықшылығы – баланы оқу үдерісінің белсенді қатысушысына айналдыруында. Мысалы, ойын арқылы оқыту әдісі баланың табиғи қажеттілігіне сүйенеді. Ойын барысында бала еркін ойлап, қиялын дамытып, өз ойын жеткізуді үйренеді. Сонымен қатар, рөлдік және сюжеттік ойындар балалардың бір-бірімен қарым-қатынас жасауына, ұжымда әрекет етуіне ықпал етеді. Бұл болашақта олардың әлеуметтік ортаға тез бейімделуіне көмектеседі. Сондай-ақ жобалау әдісін қолдану баланың зерттеушілік қабілетін дамытуда маңызды рөл атқарады. Балалар белгілі бір тақырып аясында ой бөлісіп, сұрақ қойып, жауап іздейді. Бұл олардың логикалық ойлауын, талдау жасау дағдыларын қалыптастырады. Ал STEAM технологиясы арқылы балалар тәжірибе жасап, құрастырып, шығармашылықпен жұмыс істеуге үйренеді. Мұндай әдістер баланың өз күшіне сенуіне және жаңалық ашуға деген қызығушылығын арттырады.

Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану да бүгінгі мектепке дейінгі білім берудің ажырамас бөлігіне айналып отыр. Интерактивті құралдар мен мультимедиялық материалдар оқу үдерісін қызықты әрі көрнекі етеді. Дегенмен, бұл технологияларды баланың жас ерекшелігіне сай, мөлшермен қолдану маңызды екенін де ескеру қажет. Технология мен тірі қарым-қатынастың үйлесімі ғана оң нәтиже береді. Қорытындылай келе, мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуда заманауи әдістерді тиімді пайдалану баланың жан-жақты дамуына берік негіз қалайды. Мұндай әдістер арқылы тәрбиеленген бала өз ойын еркін жеткізе алатын, шығармашыл, білімге құштар және қоғамда өз орнын таба алатын тұлға болып қалыптасады. Сондықтан әрбір тәрбиеші заманауи әдістерді меңгеріп, оларды тәжірибеде орынды қолдануға ұмтылуы тиіс деп ойлаймын.

РЕЦЕНЗИЯ

Ұсынылған мәтін «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың заманауи әдістері» тақырыбына арналған және мазмұны жағынан өзекті әрі ғылыми-педагогикалық талаптарға сай жазылған. Автор мектепке дейінгі білім беру саласындағы заманауи үрдістерді жан-жақты қамтып, олардың бала дамуына тигізетін әсерін нақты әрі түсінікті түрде баяндаған.Мәтінде ойын арқылы оқыту, жобалау әдісі, STEAM технологиясы, ақпараттық-коммуникациялық құралдарды қолдану сияқты қазіргі таңда кеңінен қолданылып жүрген әдістердің маңызы орынды көрсетілген. Автор әр әдістің баланың танымдық, шығармашылық және әлеуметтік дамуына ықпалын логикалық жүйемен талдайды. Пікірлер дәйекті, ой жүйесі сақталған, тұжырымдар нақты. Сонымен қатар, мәтіннің тілі жеңіл, сауатты және педагогикалық стильге сай. Автордың жеке көзқарасы анық байқалады, бұл жұмыстың құндылығын арттыра түседі. Қорытынды бөлімде айтылған ойлар жалпы мазмұнды толықтырып, тақырыптың маңыздылығын тағы да айқындайды.

Жалпы алғанда, ұсынылған жұмыс мазмұндық жағынан толық, құрылымы жүйелі, мектепке дейінгі білім беру саласында қолдануға лайық. Аталған мәтінді әдістемелік материал, баяндама немесе реферат ретінде пайдалануға болады және оң бағалауға лайық деп есептеймін.

КІРІСПЕ

Қазіргі заманғы білім беру жүйесінде мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту ерекше орын алады. Себебі бұл кезеңде баланың тұлғалық дамуының негізі қаланып, оның танымдық қабілеттері, мінез-құлқы мен қоршаған ортаға деген көзқарасы қалыптасады. Қоғамның қарқынды дамуы, ақпараттық технологиялардың кеңінен қолданылуы және білім беру саласына қойылатын жаңа талаптар мектепке дейінгі ұйымдарда оқытудың мазмұны мен әдістерін жаңартуды қажет етеді.

Осыған байланысты мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуда заманауи әдістерді тиімді қолдану маңызды мәселелердің бірі болып отыр. Бұл әдістер баланың жас және жеке ерекшеліктерін ескере отырып, оның шығармашылық әлеуетін дамытуға, өз бетінше ойлауына және белсенді әрекет етуіне мүмкіндік береді. Сондықтан аталған тақырып бүгінгі таңда өзекті болып табылады және мектепке дейінгі білім беру саласы мамандары үшін үлкен тәжірибелік маңызға ие.

Қазіргі таңда мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту жүйесінің басты міндеттерінің бірі — баланың шығармашылық әлеуетін ашу және оны дамыту. Шығармашылық қабілет – бұл баланың өзіндік ойлау, елестету, қиялдау және жаңалық ашу қабілеттерінің көрінісі.

Ойын – мектепке дейінгі баланың негізгі әрекеті болғандықтан, шығармашылықты дамытудың ең тиімді құралы да – ойын технологиялары. Ойын арқылы бала өз ойын еркін жеткізеді, жаңа бейнелер мен ойларды тудырады, өмірлік тәжірибесін кеңейтеді.

Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың заманауи әдістері

Қазіргі қоғамдағы әлеуметтік-экономикалық өзгерістер мен білім беру жүйесіне қойылатын жаңа талаптар мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мазмұнын жаңартуды қажет етіп отыр. Мектепке дейінгі кезең – баланың тұлға ретінде қалыптасуының ең маңызды сатысы. Дәл осы уақытта баланың ақыл-ойы, сөйлеу мәдениеті, эмоциялық жағдайы, қарым-қатынас жасау қабілеті және шығармашылық мүмкіндіктері қарқынды дамиды. Сондықтан мектепке дейінгі білім беру ұйымдарында заманауи әдістерді қолдану баланың жан-жақты дамуын қамтамасыз етудің негізгі шарттарының бірі болып табылады.

Заманауи әдістердің басты мақсаты – баланы оқу-тәрбие үдерісінің белсенді субъектісі ретінде қалыптастыру. Дәстүрлі оқытуда бала көбінесе тыңдаушы рөлінде болса, қазіргі әдістерде ол ізденуші, зерттеуші, ойланушы тұлға ретінде танылады. Бұл тұрғыда ойын арқылы оқыту әдісінің орны ерекше. Ойын – мектепке дейінгі жастағы баланың негізгі әрекеті. Ойын барысында бала өзін еркін сезініп, жаңа білімді жеңіл әрі қызығушылықпен меңгереді. Рөлдік, сюжеттік және дидактикалық ойындар баланың қиялын дамытып қана қоймай, оның сөйлеу дағдыларын, логикалық ойлауын және әлеуметтік қарым-қатынасын қалыптастырады.

Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуда кеңінен қолданылып жүрген әдістердің бірі – жобалау әдісі. Бұл әдіс баланың зерттеушілік қабілетін дамытуға бағытталған. Жобалық жұмыс барысында балалар белгілі бір тақырыпты бірлесіп зерттеп, өз ойларын ортаға салып, сұрақтар қояды және жауап іздейді. Мұндай жұмыс түрі балалардың ұжыммен жұмыс істеу дағдыларын қалыптастырып, олардың жауапкершілік сезімін арттырады. Сонымен қатар жобалау әдісі баланың өз ойын еркін жеткізуіне, шығармашылықпен жұмыс істеуіне мүмкіндік береді.

Соңғы жылдары мектепке дейінгі білім беру жүйесінде STEAM технологиясының маңызы артып келеді. Бұл әдіс ғылым, технология, инженерия, өнер және математиканы өзара байланыстыра отырып оқытуға негізделген. STEAM технологиясы арқылы балалар тәжірибе жасап, құрастырып, бақылау жүргізіп, нәтижесін талдауды үйренеді. Бұл олардың логикалық ойлауын, шығармашылық қабілетін және практикалық дағдыларын дамытуға ықпал етеді. Сонымен қатар баланың жаңа нәрселерді тануға деген қызығушылығы артып, өз мүмкіндіктеріне деген сенімі қалыптасады.

Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану да заманауи мектепке дейінгі тәрбиенің ажырамас бөлігі болып табылады. Интерактивті тақталар, мультимедиялық құралдар, бейнематериалдар мен білім беру платформалары оқу үдерісін көрнекі әрі қызықты етеді. АКТ құралдары арқылы балалар ақпаратты тез қабылдап, есте сақтау қабілетін дамытады. Дегенмен, бұл технологияларды қолдануда баланың жас ерекшелігі мен денсаулығын ескеру маңызды. Сондықтан цифрлық құралдар дәстүрлі әдістермен үйлесімді қолданылған жағдайда ғана оң нәтиже береді.

Сонымен қатар мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуда бала денсаулығын сақтау технологиялары да ерекше мәнге ие. Қимылды ойындар, сергіту сәттері, тыныс алу жаттығулары мен психологиялық жаттығулар баланың физикалық және эмоционалдық жағдайын нығайтады. Денсаулық сақтау технологиялары баланың оқу әрекетіне деген қызығушылығын арттырып, шаршаудың алдын алады.

Мектепке дейінгі тәрбие – баланың тұлға болып қалыптасуындағы ең маңызды кезеңдердің бірі. Бұл кезеңде баланың ойлау қабілеті, тіл дамуы, эмоциялық сезімі, қиялы мен қарым-қатынас дағдылары қарқынды дамиды. Сондықтан мектепке дейінгі тәрбиеде қолданылатын әдіс-тәсілдер баланың жас ерекшелігіне сай, қызықты әрі тиімді болуы тиіс. Осы тұрғыдан алғанда, ойынға негізделген заманауи әдістердің маңызы ерекше.

Ойын – мектепке дейінгі жастағы баланың жетекші әрекеті. Бала ойын арқылы қоршаған ортаны танып, өмірлік тәжірибе жинақтайды. Заманауи педагогикада ойын тек ермек ретінде емес, оқыту мен тәрбиенің негізгі құралы ретінде қарастырылады. Ойын барысында бала өз ойын еркін білдіріп, белсенділік танытады, ал бұл оның психологиялық жайлылығын қамтамасыз етеді.

Заманауи әдіс-тәсілдердің ішінде ойын арқылы оқыту әдісі кеңінен қолданылады. Бұл әдісте білім беру үдерісі түрлі дидактикалық, сюжеттік-рөлдік, қимылды және шығармашылық ойындар арқылы жүзеге асады. Мысалы, сюжеттік-рөлдік ойындарда балалар «Дәрігер», «Мұғалім», «Дүкен», «Отбасы» сияқты рөлдерді сомдай отырып, әлеуметтік қарым-қатынасты, мәдени мінез-құлықты меңгереді. Бұл ойындар баланың сөйлеу тілін дамытып, өзара түсіністік пен жауапкершілікке тәрбиелейді.

Дидактикалық ойындар заманауи әдістердің маңызды бөлігі болып табылады. Бұл ойындар арқылы балалар түстерді, пішіндерді, сандарды, әріптерді оңай әрі қызығушылықпен меңгереді. Ойын элементтері баланың зейінін шоғырландырып, есте сақтау қабілетін арттырады. Сонымен қатар, проблемалық жағдаяттарға негізделген ойындар баланың логикалық ойлауын және шешім қабылдау дағдыларын қалыптастырады.

Заманауи мектепке дейінгі тәрбиеде жобалау және зерттеу әдістері де ойынмен тығыз байланысты. Балалар белгілі бір тақырыпты ойын түрінде зерттеп, тәжірибе жасап, бақылау жүргізеді. Мысалы, «Табиғатты қорғайық» немесе «Жыл мезгілдері» тақырыптарындағы ойын-жобалар баланың танымдық қызығушылығын арттырып, экологиялық тәрбие беруге ықпал етеді. Мұндай ойындар баланың өз бетінше ойлауына және шығармашылық қабілетін дамытуға мүмкіндік береді.

STEAM технологиясын қолдану барысында да ойын әдісі маңызды рөл атқарады. Құрастыру, тәжірибе жасау, модельдеу сияқты ойын әрекеттері арқылы балалар ғылым мен техниканың қарапайым элементтерін меңгереді. Бұл баланың қиялын дамытып, жаңа нәрселерді тануға деген қызығушылығын арттырады. Ойын түрінде ұйымдастырылған STEAM сабақтары баланың белсенділігін күшейтіп, өз күшіне сенімін қалыптастырады.

Сонымен қатар қимылды ойындар мен сергіту сәттері баланың денсаулығын нығайтуға бағытталған заманауи әдістердің бірі болып табылады. Қимылды ойындар арқылы бала физикалық тұрғыдан дамып қана қоймай, эмоциялық күйін реттейді, жағымды көңіл күй қалыптастырады. Бұл ойындар баланың оқу үдерісіне деген қызығушылығын сақтауға көмектеседі.

Қорытындылай келе, мектепке дейінгі тәрбиеде ойынға негізделген заманауи әдіс-тәсілдер баланың жан-жақты дамуына үлкен ықпал етеді. Ойын арқылы ұйымдастырылған оқу-тәрбие үдерісі баланың табиғи мүмкіндіктерін ашып, оны белсенді, шығармашыл және өзіне сенімді тұлға ретінде қалыптастыруға негіз болады. Сондықтан тәрбиеші ойын әдістерін тиімді қолдана отырып, заманауи талаптарға сай сапалы тәрбие беруге ұмтылуы тиіс.

І. МЕКТЕПКЕ ДЕЙІНГІ БАЛАНЫҢ ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ ҚАБІЛЕТІ ҰҒЫМЫ

1.1. Шығармашылық қабілеттің мәні мен маңызы

Шығармашылық қабілет – адамның өмірлік іс-әрекетінде жаңа, бұрын болмаған шешімдер таба алу қасиеті. Мектепке дейінгі жаста шығармашылық қабілет ойында, сурет салуда, ертегі құрауда, мүсіндеуде, би мен ән айтуда айқын көрінеді.

1.2. Мектепке дейінгі баланың шығармашылық дамуының ерекшеліктері

• Қиял мен елестетудің белсенділігі;

• Эмоциялық әсерге тез берілуі;

• Сезім мен ойдың біртұтастығы;

• Еркіндік пен қызығушылық арқылы даму.

ІІ. ОЙЫН ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫНЫҢ ПЕДАГОГИКАДАҒЫ РӨЛІ Ойын технологияларының түрлері

• Дидактикалық ойындар (білім мен дағдыны бекіту);

• Сюжеттік-рөлдік ойындар (қиял мен сөйлеу қабілетін дамыту);

• Шығармашылық ойындар (сурет салу, ертегі ойлап табу, театрландырылған ойындар);

• Қозғалыс ойындары (дене белсенділігі мен ерік сапаларын дамыту);

• Интерактивті ойын технологиялары (мультимедиа, интерактивті тақта арқылы).

Ойын технологиясының ерекшеліктері

• Баланың белсенді қатысуы;

• Еркіндік пен таңдау мүмкіндігі;

• Ізденушілік пен қиялды дамыту;

• Оқу мен тәрбиенің табиғи байланысы.

ІІІ. ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ ҚАБІЛЕТТЕРДІ ДАМЫТУДА ОЙЫН ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫН ҚОЛДАНУ ӘДІСТЕМЕСІ Мақсаты

Мектепке дейінгі балалардың шығармашылық қабілеттерін ойын арқылы дамыту. Міндеттері

• Балалардың қиялын, ойлауын, елестетуін дамыту;

• Эстетикалық талғамын қалыптастыру;

• Топтық өзара әрекет пен қарым-қатынас дағдыларын жетілдіру;

• Шығармашылық ойындарға қызығушылығын арттыру.

Қолдану кезеңдері

Кезең	Мұғалімнің іс-әрекеті	Баланың іс-әрекеті
Дайындық кезеңі	Ойын мақсатын анықтайды, материалдарды дайындайды	Ойынға қызығушылық танытады
Негізгі кезең	Шығармашылық тапсырмалар береді, бағыттайды	Ойнайды, ойлайды, бейнелейді
Қорытынды кезең	Қорытынды жасайды, мадақтайды	Өз жетістігін сезінеді

Тиімді ойын түрлерінің мысалдар

1. «Ертегі құрастыр» ойыны

Мақсаты: балалардың қиялын, сөйлеу қабілетін дамыту.

Материалдар: суреттер, ойыншықтар.

Өткізу барысы: педагог бірнеше кейіпкерді ұсынады, ал балалар солармен жаңа ертегі ойлап табады.

2. «Сиқырлы қылқалам» ойыны

Мақсаты: бейнелеу өнері арқылы эмоция мен елестетуді дамыту. Барысы: балалар көздерін жұмып, қиялындағы бейнені елестетіп, содан кейін сурет салады.

3. «Кім қалай сөйлейді?» ойыны

Мақсаты: сөйлеу және актерлік қабілеттерін жетілдіру.

Барысы: балалар жануарлар немесе ертегі кейіпкерлерін дауыспен бейнелейді.

IV. ТӘЖІРИБЕЛІК-ҚОЛДАНБАЛЫ БӨЛІМ

4.1. Ойын технологияларын ұйымдастыру шарттары

• Балаларға еркін таңдау беру;

• Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру;

• Материалдық-техникалық база (ойыншықтар, құралдар, интерактивті тақта);

• Педагогтың шығармашылық көзқарасы.

4.2. Күтілетін нәтижелер

• Балалар еркін ойлайды, өз ойын еркін жеткізеді;

• Эстетикалық және көркемдік талғамы қалыптасады;

• Топпен жұмыс істеу, пікір білдіру қабілеттері артады;

• Шығармашылыққа деген тұрақты қызығушылық қалыптасады.

Әдістемелік-нұсқаулық бөлімі

Тапсырма жинағы

№1 Үй жануарларын безендір

М ақсаты: Балалармен оқу іс-әрекетін қолданудың заманауи әдістерін қарастыру; мұғалімдерді дәстүрлі емес технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға ынталандыру;

Қиыршық тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайды Ең алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысын мадақтаңыз. Суретке қарап марблс түрлі түсті тастарын дайындап үй жануарларын безендіреміз.

№2 Үй құстарын безендіру

М ақсаты: Балалармен оқу ісәрекетін қолданудың заманауи әдістерін қарастыру; мұғалімдерді дәстүрлі емес технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға ынталандыру;

Қиыршық тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайдыЕң алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысын мадақтаңыз. Суретке қарап марблс түрлі түсті тастарын дайындап үй құстарын безендіреміз.

№3 Тақырыбы: «Зоологиялық фриздер»

М ақсаты:Балаларды антоним сөздері туралы түсінік қалыптастыру. Заттың көлеміне қарап салыстырып талдау жасауға үйрету. Жабайы аңдар мен үй жануарлары құстардың дене бітіміне қарап зообаққа орналастыру оларға қамқоршы болуға тәрбиелеу.

Көрнекіліктер:жабайы аңдар мен үй

жануарлары Ойын барысы:Зообаққа әкелінген аңдар мен құстар, үй жануарларын торлауға орналастыру қажет. Балалар пілді, түйені үлкен торға, қоян,тиін кіші торға орналастыруы қажет. Бала неліктен олай орналастырғанын, яғни піл үлкен,қоян кіші сондықтан үлкен торға пілді,қоянды кіші торға орналастыр.

№4 Тақырыбы: «Қайсысы қайда тіршілік етеді»

Мақсаты:жануарларды ұқсас белгілеріне қарай табу,олардың мекенжайын анықтау. Сөздік қорын молайту.

Көрнекілік:әр түрлі жануарлар,құстар суреті ойын барысы:әр түрлі жану арлар,құстарды көрсетіп,олардың қайда өмір сүретінін сұралады. Оларды немен қоректенетінін айтқызады. Балалардың сөздік қорына жаңа сөздер еңгізу үшін тапсырманы түрлендіруге болады. Олар туралы білетін тақпақтарын сұрайды.

№5.Алма ағашын безендіру

М ақсаты: Балалармен оқу іс-әрекетін қолданудың заманауи әдістерін қарастыру; мұғалімдерді дәстүрлі емес технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға ынталандыру;

Марблс тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайдыЕң алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысын мадақтаңыз. Суретке қарап марблс түрлі түсті тастарын дайындап алма ағашына сан ретімен санап қоямыз. баланы жұмысы үшін мақтаймыз.

№ 6 Көкөністерді безендіру Мақсаты: Балалармен оқу іс-әрекетін қолданудың заманауи әдістерін қарастыру; мұғалімдерді дәстүрлі емес

технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға

ынталандыру;

Қиыршық тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайдыЕң алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысын мадақтаңыз. Суретке қарап марблс түрлі түсті тастарын дайындап бақшамыздан жиналған көкөністердің орнын толықтырып шығамыз. көкөністерді қалыпты бейнесіне келтіреміз және көкөніс түрлерін айтып кетеміз

№7 Фигураларды тап

Мақсаты: Балалармен оқу іс-әрекетін қолданудың заманауи әдістерін қарастыру; балаларды дәстүрлі емес технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға ынталандыру;

Қиыршық тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайдыЕң алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысын мадақтаңыз. Суретке қарап марблс түрлі түсті тастарын дайындап бұрыштарды безендіріп шығамыз. безендіріп болғансоң қандай бұрыш екенін айтып кет.

№8 Тақырыбы: «Өз үйіңді тап»

Ойыншылар 3-4 кішкентай аласа ұзынша орындықтарда отырады. Барлық балаларда әдемі үлкен ойыншықтар: бірінші тұрған ұзынша орындықта қуыршақ, екіншісінде -ит, үшіншісінде-мысық, төртіншісінде-аю, қоян. Педагог-дефектологтың «Серуенге шығамыз» деген

н ұсқауымен барлық балалар орындарынан тұрып Педагог-дефектологтың соңынан жүреді. Серуен барысында балалар түрлі қозғалыс қимылын орындайды (секіреді,жүгіреді, жүреді). Педагог-дефектологтың «Жаңбыр жауа бастады» деген нұсқауымен балалар өз үйлеріне қарай жүгіреді. Ойынды қайталау барысында, Педагог-дефектолог балаларға білдірмей ойыншықтардың орынын ауыстырып қояды. Балалар өз үйлерін тез, адаспай табуы керек.

№9 Ертегілермен жұмыс

Мақсаты: Балалармен оқу іс-әрекетін қолданудың заманауи әдістерін қарастыру; мұғалімдерді дәстүрлі емес технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға ынталандыру;

Балаға безендіруге көмек көрсетуді ұсынасыз. Қиыршық тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайдыЕң алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысын мадақтаңыз. Суретке қарап марблс түрлі түсті тастарын дайындап сиқырлы үйшік үйіне доңызды жеткізіп сал.

№10 "Айна" ойыны

М ақсаты: Балалармен оқу іс-әрекетін қолданудың заманауи әдістерін қарастыру; мұғалімдерді дәстүрлі емес технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға ынталандыру;

Ұлу айнаға қарап, үстіндегі сәндік тастарын түсіріп алғанына ренжіп тұр. Ұлуды

безендіруге жардемдесейік.Марблс тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайдыЕң алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысын мадақтаңыз. Суретке қарап марблс түрлі түсті тастарын дайындап, ұлудың түсіп қалған тастарын безендіреміз.

№ 11 Дербес қызмет

Мақсаты: Балалармен оқу іс-әрекетін қолданудың заманауи әдістерін қарастыру; мұғалімдерді дәстүрлі емес технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға ынталандыру;

Балаға безендіруге көмек көрсетуді ұсынасыз. Қиыршық тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайдыЕң алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысын мадақтаңыз. Суретке қарап марблс түрлі түсті тастарын дайындап балаларға өз тандаған тастарын құрбақаның денесіне қойып безендіріп шығарады. Құрбақаның түсін немен қоректенетінін айта кетеміз. Құрбақа жайлы жұмбақ айта кет.

№12 Сиқырлы бейнеге ену

М ақсаты: Балалармен оқу іс-әрекетін қолданудың заманауи әдістерін қарастыру; мұғалімдерді дәстүрлі емес технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға ынталандыру; Балаға безендіруге көмек көрсетуді ұсынасыз. Қиыршық тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайдыЕң алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысын мадақтаңыз. Суретке қарап марблс түрлі түсті тастарын дайындап әлемдегі ең көрікті дельфинді безендіреміз. оның суда мекендейтінін адамға дос екенін айтып береміз.

№13 Силық сөмкесі

Мақсаты: Балалармен оқу іс-әрекетін қолданудың заманауи әдістерін қарастыру; мұғалімдерді дәстүрлі емес технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға ынталандыру;

Балаға безендіруге көмек көрсетуді ұсынасыз. Қиыршық тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайдыЕң алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысын мадақтаңыз. арнайы себет жәшігін пайдаланып балалармен сөмкенін ішіне силықтар толтырамыз.

№14 Қоянға түлкіден жасырынуға көмектес

М ақсаты: Балалармен оқу іс-әрекетін қолданудың заманауи әдістерін қарастыру; мұғалімдерді дәстүрлі емес технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға ынталандыру; Балаға безендіруге көмек көрсетуді ұсынасыз. Қиыршық тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайдыЕң алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысын мадақтаңыз. Суретке қарап марблс түрлі түсті тастарын дайындап қоянды түлкіден қорғаймыз. тастардан түлкіден қорғаныш үя жасаймыз.

№15 Сәнді ханымдарға арналған моншақтар Мақсаты: Балалармен оқу іс-әрекетін қолданудың заманауи әдістерін қарастыру; мұғалімдерді дәстүрлі емес технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға ынталандыру;

Балаға безендіруге көмек көрсетуді ұсынасыз. Қиыршық тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайдыЕң алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысын мадақтаңыз. Суретке қарап марблс түрлі түсті тастарын дайындап аналарымызға арнап жіптің тізбегіне мошақ тәрізді марблс тастарын қоямыз

№16 Тақырыбы «Менің сүйікті ертегім»

М

әрекетін қолданудың заманауи

-

Балалармен оқу іс

Мақсаты:

Өріс

№17

ақсаты: ертегі кейіпкерлері бойынша ертегілерді атау, жағымды, жағымсыз кейіпкерлерді ажырату. Достыққа, адамгершілікке, жолдастыққа тәрбиелеу.

Көрнекілігі: ертегі кейіпкерлерінің суреттері.

1)Ойын шарты: сурет бойынша ертегілердің аттары мен мазмұнын айту.

2)Шарты: педагог балаларға қазақтың халық ертегілерінде кездесетін кейіпкерлерді атайды. Мысалы: хан, уәзір, қарға, кірпі, т.б. Аталған кейіпкерлерді біріктіре отырып, жаңа ер - тегі мазмұнын құрастырып айтуды ұсынады. Балалар ертегі құрастырады. Ең қызықты ертегі ойлап тапқан бала жүргізуші болып, ойынды жалғастырады.

әдістерін қарастыру; мұғалімдерді дәстүрлі емес технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға ынталандыру;

Балаға безендіруге көмек көрсетуді ұсынасыз. Қиыршық тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайдыЕң алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысын мадақтаңыз. Суретке қарап марблс түрлі түсті тастарын дайындап құйзғырықтың шапкасына тастарды әр түсімен қойып шығыныздар.

№18 Үй

М ақсаты: Балалармен оқу іс-әрекетін қолданудың заманауи әдістерін қарастыру; мұғалімдерді дәстүрлі емес технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға ынталандыру;

Қиыршық тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайдыЕң алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысын мадақтаңыз. Суретке қарап марблс түрлі түсті тастарын дайындап үйшіктің әр домалақ шардың

орнына марблс тастарын қойып шығады. Үйдің іші жылы әрі адемілеп безендіруді ата кету.

№19 Сандар

Мақсаты: Балалармен оқу іс-әрекетін қолданудың заманауи әдістерін қарастыру; мұғалімдерді дәстүрлі

емес технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға ынталандыру;

Қиыршық тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайдыЕң алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысын мадақтаңыз. биыл қай жылы қандай сандармен биылғы жылды көрсете аламыз және сандарды сәндеп шығамыз.

№20 3 саны

Мақсаты: Балалармен оқу іс-әрекетін қолданудың заманауи әдістерін қарастыру; мұғалімдерді дәстүрлі емес технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға ынталандыру;

Қиыршық тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайдыЕң алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысын мадақтаңыз. Суретке қарап марблс түрлі түсті тастарын дайындап 3 санын безендіреміз. Алдымен 3 санын таныстырып марблс тастарымен безендіріп шығамыз.

№ 21 "А" әріпін саламыз Мақсаты: Балалармен оқу ісәрекетін қолданудың заманауи әдістерін қарастыру; мұғалімдерді дәстүрлі емес технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға ынталандыру;

Қиыршық тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайдыЕң алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысын мадақтаңыз. Суретке қарап марблс түрлі түсті тастарын дайындап "А" әріпін көрсетіп таныстырып кетеміз. Әліппенің бас әріпі А әріпін безендіреміз.

№ 22 Санды тап

Мақсаты: Балалармен оқу іс-әрекетін қолданудың заманауи әдістерін қарастыру; мұғалімдерді дәстүрлі емес технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға ынталандыру;

Қиыршық тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайдыЕң алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысын мадақтаңыз. Суретке қарап марблс түрлі түсті тастарын дайындап талдағы жоқ сандарды толықтырып қанша марблс тасын санап шығып қанша тас бар екенін айтамыз.

№23 Суретті безендіріңіз

М ақсаты: Балалармен оқу іс-әрекетін қолданудың заманауи әдістерін қарастыру; мұғалімдерді дәстүрлі емес технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға ынталандыру;

Қиыршық тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайдыЕң алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысын мадақтаңыз. Суретке қарап марблс түрлі түсті тастарын дайындап тікұшқыштардың бейнесін безендіреміз.Тікұшақтың аспанда ұшатынын айтыныздар. Бейнесіне қарап ажыратыныздар. Атап айта кетіңіз

№24 Күзгі ағаш

Мақсаты: Балалармен оқу іс-әрекетін қолданудың заманауи әдістерін қарастыру; мұғалімдерді дәстүрлі емес технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға ынталандыру;

Қ иыршық тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайдыЕң алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысын мадақтаңыз. Суретке қарап марблс түрлі түсті тастарын дайындап суреттегі қай мезгіл екенін айта кетіңіз. Мезгілді бейнесіне қарап сәндейміз. Жапырақтарының түстерін айта кет.

№25Гүл

М ақсаты: Балалармен оқу іс-әрекетін қолданудың заманауи әдістерін қарастыру; мұғалімдерді дәстүрлі емес технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға ынталандыру;

Қиыршық тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайдыЕң алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысын мадақтаңыз. Суретке қарап марблс

түрлі түсті тастарын дайындап көктемгі гүлдерді безендіреміз.

№26"Адам досы ит" безендіру

Мақсаты: Балалармен оқу іс-әрекетін қолданудың заманауи әдістерін қарастыру; мұғалімдерді дәстүрлі емес технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға ынталандыру;

Қиыршық тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайдыЕң алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысын мадақтаңыз. Суретке қарап марблс түрлі түсті тастарын дайындап ит адам баласының досы екенін түсіндіріп кетеміз.

тастар арқылы безендіреміз.

№27Жазғы ағаш

Мақсаты: Балалармен оқу іс-әрекетін қолданудың заманауи әдістерін қарастыру; мұғалімдерді дәстүрлі емес технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға ынталандыру;

Қиыршық тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайдыЕң алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысын мадақтаңыз. Жаз мезгілдің көркі жасыл талдар екенін айтамыз. Оларсыз жаздың көркісі болмайды. сондықтан жасыл талды көрікті қылып безендіріп шығамыз.

№28Екі вагоны бар паравоз

Мақсаты: Балалармен оқу іс-әрекетін қолданудың заманауи әдістерін қарастыру; мұғалімдерді дәстүрлі емес технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға ынталандыру;

Қиыршық тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайдыЕң алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысынмадақтаңыз. Суретке қарап марблс түрлі түсті тастарын дайындап тасмалдаушының бірі паравоз екенін айтамыз.

Паравоздың вагонын сыйлықтарға толтырамыз

№29 Эмоциялар

Мақсаты: Балалармен оқу іс-әрекетін қолданудың заманауи әдістерін қарастыру; мұғалімдерді дәстүрлі емес технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға ынталандыру;

Қиыршық тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайдыЕң алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысын мадақтаңыз. Суретке қарап марблс түрлі түсті тастарын дайындап әр адам баласының кел бетіне қарап көңіл күйн біле аламыз. суретке қарап тастар арқылы эмоцияларды бейнелеуді үйренеміз

№30 Қоянғас әбізге жетуге жардемдес

М ақсаты: Балалармен оқу іс-әрекетін қолданудың заманауи әдістерін қарастыру; мұғалімдерді дәстүрлі емес технологиялармен таныстыру, балаларды оқытуда педагогтарды Марблс тастары мен жұмыс істеудің дәстүрлі емес әдістерін қолдануға ынталандыру;

Қиыршық тастармен жұмыс жасай отырып, бала сіздің міндеттеріңізді қайталайдыЕң алдымен, оны жауаптылығы, көмекке деген ықыласы мен тілегі үшін, жұмысын

мадақтаңыз. Суретке қарап марблс түрлі түсті тастарын дайындап табиғат әлемінде адемі жануарлардың бірі қоян екенін. Оның немен қоректенетінін айтамыз. Жолдар арқылы қояның жемісіне жеткізіңіз.

уыршақтарға қонаққа ойыны

Кілемнің үстіндегі кішкентай орындықтарда қуыршақтар отырады (ойнаушылар санына қарай 8-10). Тәрбиеші балаларды ойынға шақырып, қазір олардың қуыршақтарға қонаққа баратынын айтып, олардың қайда отырғанын көрсетеді. Балалар тәрбиешімен бірге көрсетілген бағытта, жай ғана қуыршақтарға келеді де, олармен амандасады. Тәрбиеші қуыршақтарды алып, олармен билеуді ұсынады. Қуыршақтармен азғана секіріп ойнағаннан кейін балалар олардың орындарына отырғызады да үйлеріне оралады.

Ойын қайталанғанда балалар қонжықтарға, қояндарға (тәрбиеші оларда алдын-ала бөлменің басқа бір бөлігіне орналастырады) қонаққа бара алады. Бұл ойыншықтармен балалар үйіне қайтады да олармен қалағанынша ойнайды.

Қоңырау қайдан естіледі? ойыны

Балалар қабырғаға беттерін беріп тұрады. Күтуші әйел бөлменің басқа бір шетіне тығылып тұрады да қоңырау соғады. Тәрбиеші балаларға: «Тыңдаңдар, қоңырау қайдан соғылып тұр, қоңырауды табыңдар», - дейді. Балалар қоңырауды тапқан кезде, тәрбиеші оларды мақтайды, одан кейін балаларға тағы да қабырғаға беттерін беріп тұруды ұсынады. Күтуші әйел басқа жерге тығылады да қайтадан қоңырау соғады.

Жолмен (жалғыз аяқ жолмен) ойыны

Тәрбиеші өзіне балаларды шақырады да суретті көрсетіп, жолдың қандай түзу екеніне назар аударады (аралығы 20-30см екі қатар сызық). Бұдан кейін балаларға, сызықтан шықпастан, осы жол бойымен қыдыруды ұсынады. Балалар бірінің артынан бірі бір бағытпен жүреді де сол тәртіппен қайта қайтады.

Бұл ойынды учаскеде өткізген жақсы. Балалардың бір-бірімен соқтықпасы үшін, ойынға бір мезгілде 5-6 адам қатыстырылады.

Күзде учаскедегі жолды ағашқа қарай бағыттап, балаларға сол жолмен жүріп отырып 2-3 жапырақ әкеліңдер деп ұсынған жақсы болады. Бұл тапсырма ойынды жандандыра түседі. Ойын үйдің ішінде өткізілгенде, жолдың аяқталар жеріне жалаулар немесе басқа ойыншықтар қою керек, балалар оларды алып келеді.

Кішкене өзен арқылы ойыны

Тәрбиеші екі сызық сызады да (үйдің ішінде жіпті пайдалануға болады) балаларға: мынау – «өзен», - дейді; оның үстіне тақтайдан көпір (ұзындығы 2-3м, ені 25-30см) салады да балаларға: «Көпір арқылы жүруді үйренейік», - деп ұсынады. Балалардың бір-біріне соқтығыспай тек тақтайдың үстімен ғана жүруін бақылай отырып, тәрбиеші балаларға суға құлап кетпеуі үшін жай жүру керек деп ескертеді: балалар тақтаймен арыбері 2-3 рет жүріп өтеді.

Пойыз ойыны

Тәрбиеші «Поезд» ойынын ойнауды ұсынады: «Мен паровоз боламын, ал сендер кішкентай вагонсыңдар». Балалар бірінің соңынан бірі алдында тұрғанның киімін ұстап колоннаға тұрады. «Кеттік», - дейді тәрбиеші, балалардың бәрі «шу-шу» деп дабырлап, оның артынан жүре бастайды. Тәрбиеші поезды бір бағытта, одан кейін екінші бағытта жүргізеді, одан кейін жүруді баяулатады, ақырында тоқтайды да: «Кідіріс» («Аялдама»), деп хабарлайды. Біраз уақыттан кейін тағы да гудок беріледі де поезд қайтадан жолға аттанады.

Жел көбік ойыны

Балалар бір-бірінің қолынан ұстап, жақын-жақын дөңгелене тұрады.

Тәрбиешіге қосылып олар мына өлеңді айтады. Көпіре гөр көбік-шар, Көпіре гөр кеңіп шар.

Осы күйі қал тұрып,

Кете көрме жарылып.

Өлеңді айтып бара жатып балалар дөңгелек шеңберді кеңейте түседі. Тәрбиеші: «Жел көбік жарылды» деген кезде барлық балалар қолдарын төмен түсіріп, бір дауыспен. «Тарс етті», - дейді де тізерлеп отыра кетеді. Тәрбиеші жаңа көбік үрлеуді ұсынады: балалар орындарынан тұрады, қайтадан дөңгелектеніп тұрады, ойын қайта басталады.

Жалаушаны әкел (таяқ арқылы аттап өту) ойыны

Бір топ балаларды (4-6 адамды) жинап алып тәрбиеші оларға жалаушаны көрсетеді, онымен ойнауды ұсынады.

Тәрбиеші кезекпен кімнің жалаушаға баратынын айтады да балалардың әрқайсысының кедергіден дұрыс аттап өтуін бақылайды. Орындықтан жалаушаны алғаннан кейін бала сол жолмен кері қайтады. Балалардың барлығы жалаушамен оралғаннан кейін тәрбиеші жалаушаларды көтеріп, маршпен жүріп өтуді ұсынады. (тәрбиеші ритммен

қолын соғады немесе бір-екі, бір-екі деп дауыстап тұрады.) Одан кейін ойын балалардың басқа тобымен жүргізіледі.

Күн мен жаңбыр ойыны

Балалардың алаңның бір шетінен немесе бөлменің қабырғасынан біразырақ жерге қойылған орындықтардың артында тізерлеп отырады да «терезеге» (орындықтың арқасындағы тесікке) қарайды. Тәрбиеші: «Аспан ашық, күн шығып тұр! Серуенге шығуға болады», - дейді. Балалар бүкіл алаңда жүгіріп жүр. «Жаңбыр! Тез үйге жүріңдер!» деген сигналды естіп, бәрі өз орындарына қарай жүгіріп келіп, орындықтардың артына отырады. Тәрбиеші қайтадан: «Күн шықты! Барыңдар, серуендеңдер», - дейді, ойын қайта басталады.

Допты қуып жет ойыны

Тәрбиеші балаларға доп салынған кәрзеңкені көрсетеді де алаңның бір жағында өзімен бірге қатарласа тұруды ұсынады. Одан кейін кәрзеңкеден доптарды алып, балалардан алысқа, әр жаққа лақтырады. Балалар доптарға жүгіреді, оларды алып кәрзеңкеге салады. Ойын қайталанады. Балалар қанша болса, доп та сонша болуы керек. Олардың әрқайсысы допты қуып жетіп, кәрзеңкеге салатын болсын.

Айдапсал ойыны

Ойнаушылар екі топқа тең бөлінеді де, бірінші топ үйдің сыртына шығып, екінші топ үйде қалады. Ойынды басқарушы сыртта тұрғандардың есімдерін үйде отырғандарға қойып, өзі белгілеп алады. Содан кейін сырттағы ойыншыларды бір-бірлеп шақыра бастайды.

Ойынның шарты бойынша, сырттан кірген ойыншы отырғандардың ішінен өз есімі берілген ойыншыны табуы керек. Ал өз есімі берілген ойыншыны тапқандар соның қасына барып отырады, айып тартпайды. Айып тартушылар көпшіліктің ұйғаруымен өлең айтады, би билейді, т. б. өнер көрсетеді. Келесі жолы екі топ орындарын ауыстырады.

Арынды арқан ойыны

Ойнаушылар дөңгелене шеңбер құрып тұрады. Бір ойыншы арқанның бір жақ ұшын ұстап, шеңбер ортасында отырады. Екінші ойыншы арқанның екінші ұшына таяқша байлап, шеңбер бойымен айналдырады. Ал балалар арқанды аяқтарының астынан секіре алмай ұстап қалса, сол бала ойыннан шығады да, көпшіліктің ұйғаруы бойынша, ортада өнер көрсетеді. Немесе былай да ойнауға болады: арқаннан секіре алмай қалған бала ойыннан шығып қалады, осылайша бір ойыншы қалғанға дейін арқанды айналдыра беруге болады, соңғы қалған бір ойыншы жеңімпаз атанады.

Арқан тартыс ойыны

Ойынды жаздыгүні көгалда ойнауға болады. Ойнаушылардың саны он баладан көп болмағаны жөн. Ойынға ұзындығы сегіз он метр екі ұшы түйілген арқан керек. Арқанның тең ортасына белгі ретінде қызыл мата байланады. Ойынға қатысушылар бойына қарай бір қатар жасап тұрады да, ойын жүргізушінің тапсыруымен бір, екі… деп санап шығады. Содан кейін екі дегендері (жұп) бір жаққа, бір дегендері (тақ) екінші жаққа бөлінеді.

Атқаума ойыны

Ойынды алты бала үш үштен бөлініп ойнайды. Бір бала сол қолымен өзінің оң білегін ұстайды. Қарама қарсы тұрған бала да сөйтеді. Содан кейін бос қолдарымен бірінің білегінен бірі ұстайды.

Ақшамшық ойыны

Ойын жүргізуші ойыншыларды араларынан бір кісі өтетіндей етіп дөңгелете отырғызады да, ортаға шығып, өзі екі алақанын беттестіре ұстайды. Ойыншыларға да солай істеуді тапсырады. Содан кейін алақандарының арасындағы сақинаны ойыншылардың біріне тастау үшін айнала жүргізіп, бәрәне сақина тастаудың белгісін жасайды. Алайда ол сақинаны білдірмей біреуге ғана тастайды. Сақина жасырылған адам да оны басқаларға байқатпауға тырысады. Ойын басқарушы түгел айналып шыққан соң, ортаға келіп: «ақшамшығымды бер», деп дауыстайды. Сонда сақинаны алған ойыншы орнынан атып тұруы керек. Әрбір ойыншы оң жағында отырған көршісін бағады, сақинаның онда барын берсе, орнынан тұрып кетсе, жазаны сол жағындағы ойыншы тартады. Айыпкер көпшіліктіңұйғаруымен өлең айта ма, би билей ме, домбыра тарта ма – әйтеуір бір өнер көрсетіп жазасын өтеуге тиіс. Көпшіліктің ұйғаруына қарсыласуға болмайды

Аңшылар ойыны

Ойнаушылар екі топқа тең бөлінеді. Бірі – «үйректер» шеңбердің ішінде қалады да, екіншісі – «аңшылар» шеңбер бойымен қатарға тұрады. Аңшылардың мақсаты – доппен үйректерді көздеп ұрып, ойыннан шығару. Ойын жүргізушінің белгісі бойынша аңшылар доп лақтырып, үйректі атып ала бастайды. Доп тиген үйрек ойыннан шығарылады. Ойынды белгіленген уақыт мөлшеріне дейін ойнауға болады. Ол үшін уақыт екі жаққа да тең белгіленеді. Берілген уақыт өткеннен кейін, аңшылар мен үйректер орындарын ауыстырады. Ойынның соңында белгіленген уақыт аралығында үйректі көп атып алған аңшылар тобы ұтқан болып есептелінеді.

Аңшылар мен қояндар ойыны

Бұл ойынды жылдың қай мезгілінде болса да ойнауға болады (жазда доппен, қыста қармен). Ойынға жиналғандар екі топқа бөлінеді.

Аңшылардың саны қояндардан екі есе аз болады.

Екі жерде бір-бірінен қашықтығы елу жүз адымдай шеңбер сызылады. Қояндар сол екі шеңбердің біріне – «інге» орналасады. Шеңбер шетінде тұрған аңшылар қояндардың інін тықырлатып сыза бастайды (жерді аяқтарымен түрткілейді). Сол кезде қояндар өз інінен шығып, екінші інге – шеңбңрге қарай қашады. Осы кезде аңшылар қояндарды ата бастайды.

Екінші шеңберге жеткенше оққа ұшқан қоян ойыннан шығып қалады. Барлық қоянды аңшылар атып біткенше, ойын тоқтамайды.

Біз де ойыны

Бұл ойынды кең бөлмелерде ойнауға болады. Ойынға қатысатын балалар қаз қатар отырады. Ойын бастаушы жұрт алдына шығып, әңгіме айта бастайды. Ойынның шарты төмендегідей болады. Ойын бастаушы балалардың қосылып айтылуына болатын сөз айтса, олар «біз де» деп жауап бірге жауап беруі керек те, қосылуға болмайтын сөз айтса, үндемеулері керек. «Біз де» сөзін айтып қалса, онда айып тартатын болады. Ән салып, не тақпақ айтып, не би билеп береді.

Ойын бастаушы: мен көлге барамын.

Балалар: біз де.

Ойын бастаушы: онан үйрек ұстап аламын.

Балалар: біз де.

Ойын бастаушы: үйректің жарымын күшігіме беремін.

Балалар: біз де.

Ойын бастаушы: күшігім жейді.

Осы кезде біреу; «біз де», деп қалса, ойын тоқтайды. Әлгі қателескен бала айып тартады. Бұдан соң ойын қайта басталады.

Дауыста, атыңды айтамын ойыны

Ойыншылар қол ұстасып дөңгелене шеңбер жасап орналасады. Көзі байлаулы бір ойыншы шеңбердің ортасында тұрады да, қолындағы таяғын шеңбер бойында тұрған ойыншылардың кез келгеніне ұсынып: «Дауыста, атыңды айтам», дейді. Таяқтың екінші ұшынан ұстаған ойыншы атын біліп қоймас үшін әдейі даусын бұзып шығарады. (Ойыншылар белгілі бір бағытпен үнемі қозғалыста болады.) Көзі байланған ойыншы бірінші таяқ ұсынған ойыншының атын дұрыс тапса, сол ойыншымен орын ауыстырады. Таба алмаса, таяғын екінші ойыншыға ұсынады, оны таба алмаса, келесіге ұсынады, осылайша үш ойыншының атын анықтай алмаса, ойыннан шығып қалады.

Көрші ойыны

Ойнаушылар екі екіден отырады да, бір ойыншы жалғыз қалдырылады. Ойын жүргізушінің мақсаты – сыңар қалған ойыншыға көрші іздеу. Ойын жүргізуші: «Саған кімнің көршісі керек?» деп сұрайды. Сыңар ойыншы: «Маған Ақылбектің көршісі керек», деп жауап береді. «Көршіңмен аразбысын, әлде татумысың?» деп сұрайды. Егер ол аразбын десе, сыңар ойыншыға келіп көрші болады. Татумын десе тату болғаны үшін, яғни көршісін бермегені үшін жаза тартады. Сыңар ойыншының ұйғаруымен көпшілік алдында өнер көрсетеді. Ал сыңар қалған ойыншы көрші іздейді. Осылайша ойын жалғаса береді.

Монданақ ойыны

Ойнаушылар ойын басқарушының айтуымен тізелерін тез көтеріп, аяқтарының басын түйістіріп дөңгелене отырады (тізелерінің астында орамал өтетіндей орын болу керек). Сонда олардың аяқтарының түйіскен жерінде бір кісі отырғандай бос орын қалады. Осы орынға басқарушы отырады. Осы кезде қолында орамалы бар ойыншы ортадағы отырған ойын басқарушыны жонынан тартыпқалып, тез тізесінің астына тыға қойып, «әне кетті моданақ, міне кетті моданақ» деп өлеңдетеді. Барлығы осы өлеңді хормен айтады. Ал ойыншылардың қолдары үнемі тізелерінің астында болады, себебі орамалды тізелерінің астынан шеңбер бойымен біріне бірі беріп, жылжытып ойын жүргізушіге білдірмеуге тырысады. Ал ойын жүргізушінің мақсаты – осы орамалды ұстап алу. Егерде ұстап алса, сол ұстаған ойыншымен орындарын ауыстырады, сөтіп ойынды жалғастыра береді. Ойнаушылар болса орамалды тізелерінің астынан жүгірте отырып қайткен күнде де ойын басқарушының қолына түсірмеуге, мүмкіндік болса, оны орамалмен бір ұрып қалуға тырысады.

Ордағы қасқыр және орамал тастау

Алаңның ортасынан арлығы қырық елу см сызық сызылады. Бұл қасқыр жатқан ор. Қалған ойыншылар қозы, лақ болады да, сол сызықтың бір жағында жайылып жүреді. Мұғалімнің ескертуі бойынша қозы, лақтар ордың екінші жағына өтуі керек. Ал қасқырлар өтіп бара жатқандарды ұстауға тырысады. Қолға түскен немесе секіріп үлгермеген қозы, лақтар қайтадан жүгіреді. Қолға түскен қозы, лақтардың саны қасқырлармен бірдей болғанда, ойын тоқтатылады. Ойынның басында қасқырлардың саны қозы, лақтардан екі есе аз болады.

Соқыртеке ойыны

Ойнаушылар дөңгелене тұра қалып, орталарына орамалмен көзін байлап «соқыртекені» шығарады. Шеңбер бойынша тұрған ойыншылар білдірмей барып, «соқыртекені» түрткілей бастайды. Осы кезде ол түрткен ойыншыны ұстап алып, атын айтуы керек (ұстай алмаса да, дауыстап атын айтуы шарт). Осылай ойнап жүргенде «соқыртеке» тыныш тұрған ойыншыны да ұстап алып, атын айтуы мүмкін. Онда ұсталған ойыншыны көзін байлап ортаға шығады да, «соқыртеке» болады, сондықтан олар орнында тұрмай үнемі қашып жүруі керек. «Соқыртекенің» қолына түскен бала орын ауыстырады. Мүмкіндігінше, ойнаушылар шеңберден шықпағаны жөн.

Сымсыз телефон ойыны

Қыз жігіттер сап түзеп тұрады. Ойын оңнан солға не, солдан оңға қарай бір ыңғайда жүреді. Ойын басқарушы бірінші тұрған адамға құлағына сыбырлап, сөз не сөйлем айтады, ол келесі көршісіне сыбырлап естіген сөзін жеткізеді, осылайша соңғы адамға дейін жалғасады. Ал енді ойын басқарушы соңғы адамнан бастап сұрайды. Мүмкін соны қате естіп, өзгерткен адам айып өтейді. Айып әр түрлі: ән салу, би билеу, өлең оқу, сол сияқтылар.

Таршы, кімнің даусы ойыны

Шеңберде тұрған ойыншылардың бәрі ортаға шығып көзін байлайды да, ойын басқарушы болады. Ал қалғаны:

«Секір секір» деген кім, білгіш болсаң таба ғой.

Тауып ал да, өзің кеп,

Сол орынды ала ғой, деген өлеңді айтып, шеңберді айнала жүгіреді. «Секір секір» деген сөзді мұғалім белгілеген оқушы айтады. Балалар осыны айтып болған соң, ойын бастаушы көзін ашады да, «секір» деп айтқан баланы табуға тырысады. Тапса, айтқан бала ортаға шығады да, ойын басқарушы болады. Ойын осы ретпен жүргізіле береді.

Тасымақ ойыны

Бұл ойында 2 жерге ыдысқа су құйып қояды, сол суды қарсы бетке қойылған бос кесеге қасықтап 2 адам тасиды. Бұнда команда құрып ойнайды, әр командада үш адам болады.

Ойынның шарты: су таситын адам суды төкпей шашпай, тез тасуы керек, қай команда жеңіске жетсе, жүлдеге сол ие болады.

Таяқ жүгірту ойыны

Ойнаушылар кезекпенен өздері тұрған жерден он шақты адым жердегі жарқабақ етіп соғылған қарға қолдарындағы таяқтарын лақтырады. Лақтырылған таяқ жарқабақ қардан өткен жағының ұзын қысқалығына қарай жеңімпаздың кім екені анықталады. Ойынды бірнеше рет қайталауға болады.

Ойын қайтадан ойналатын болғандықтан, кезек күтіп көп уақыт жібермеу үшін ойнаушылардың саны үш бестен артпағаны жөн. Оқушылар көп болған жағдайда екі үш топқа бөлініп ойнау керек. Қарға лақтырылған таяқтың орнын мектеп оқушыларына арналған найзаны (копье) пайдалануға болады.

Тымпи тымпи ойыны

«Тымпи тымпи» ойынын бастаушы дөңгеленіп отырған жұрттың ортасына шығып: «Тым тырыс, тымпи тымпи», дейді. Осы сәтте қалған адамдар үндемеуге тиіс. Ортаға шыққан адам әр түрлі әзіл, сықақ, қызықты әңгімелер айтып отырғандарды күлдіруге тырысады. Белгілі уақытқа дейін өзінің осындай «өнерімен» ешкімді күлдіре алмаса, жеке адамның жанына барып, соны күлдіруге күш салады. Әзіл сықақтары әлсіз, әсерсіз болса, аузы мұрнын қисайтып, түрлі қолапайсыз қимылдар жасап күлдіруге әрекет етеді. Осы сәтте әлгі ойыншы үн шығармауға, ортадағы адамның сұрауына жауап бермеуге тырысады. Ал сөйлеп, күліп қойса айыпкер саналады. Айыбы үшін өлең айтып, би билейді. Айыбын өтегеннен кейін ол ортаға шығып, ойынды басқарып кетеді.

Тұтқын алу ойыны

Ойнаушылар тең екі топқа бөлінеді. Екі топтан бір-бір ойыншы шығады да, теріс қарап тұрып қолдарын айқастырып тұрып көпір жасайды. Бірінші топтың ойыншылары тізбекке тұрып бір-бірлеп, «алал- ай, бұлал- ай» деп әндетіп, көпірдің астынан өте бастайды. Осы кезде екінші топтың ойыншылары бірінші топтың ойыншыларын, көпірдің түбінде кездестіріп, әрқайсысы көпірден өте бергенде, бір-бір тастан немесе бас киімнен ұстатады да, оның белгіленген атын айтуды өтінеді. Ондағы заттың аты жаңағы өздері айтып келе жатқан әуен алал -ай, бұлал- айдың біреуі. Егер заттың атын тапса, көпірден өтіп кете береді, ал таба алмаса, ойын жүргізуші оның көзін байлап қолға түскен тұтқын ретінде қарсыластар тобына жібереді. Осылайша бірінші топ көпірдің астынан өтеді де, тұтқындарды екінші топ ұстайды.

Шалма ойыны

Екі ойыншы күні бұрын дайындаған тұйық жіпті белгілі бір жүйеленген тәртіппен бірінің қолынан бірі алады. Бірінші кезек алған ойыншының әлгі жіпті екі қолына, екі қолдың ортаңғы саусақтарымен шалманы іліп алғанда «ыңғыршақ» пайда болады. Екінші адам бас бармақ және сұқ қолмен ыңғыршақтың екі жақ керегесінен үстінен астына қарай алғанда – «шаңырақ», төртіншіде – «астауша» шығады. Бесіншіде «кереге» қайталанады, алтыншыда «шынтақ» болып қайталана береді.

Шертпек ойыны

Ойнаушыларды орындыққа отырғызып болғаннан кейін, ойын жүргізуші орамалды иығына салып алып, ойнаушылардың артында жүреді де, кез келген ойыншының екі көзін екі қолмен баса қояды. Сол кезде білдірмей келіп, жолдастарының бірі маңдайынан шертіп кетеді. Ойын жүргізуші көзін қоя бере салып, иығындағы орамалмен «шертпегімді тап» деп, арқасынан тартып қалады. Таба алмай қалса, көпшіліктің ұйғаруымен ортаға шығып өнер көрсетеді, ал егер тауып алса, жаңағы шерткен адам айыбын тартады. Осындай тәртіппен ойын жалғаса береді. Ойынның қызықты болуы ойыншылардың санына байланысты.

Қамалды қорға ойыны

Ойнаушылар үлкен шеңбердің қатарына тұрады. Шеңбердің ортасына «Қамал», яғни мосы немесе орындық қояды да, бір ойыншы қорғаушы болады. Шеңбер бойында тұрған ойыншылар доппен қамалды атқылай бастайды, ал қорғаушы болса допты қамалға тигізбеуге тырысады. Кімде кім допты қамалға (орындыққа) тигізсе, сол бала қорғаушымен орнын алмастырады. Ойын осылайша жалғаса береді.

Қарагие ойыны

«Қарагие» жас балалар арасында көп тараған ойынның бірі. Ойын көгалды жер, алаңдарда ойналады. Ойынға ер балалар қатысады. Әр ойыншының қарағайдан немесе қайыңнан жаңылған 2 2, 5 метр бір басы үшкір сырықтары болады. Егер сырықтары жас ағаштан жасалған болса, үшкір жағын отқа ұстап кептіріп алу керек, сонда мұқалмайды. Ойын жүргізуші көмбеден 15 20 метр жерге апарып жалауша тігеді. Ойынның мақсаты әрбір ойыншы белгіленген қашықтықтан өзінің таяғымен жалаушаны көздеу. Ойын жүргізушінің өзіне де ойнауға болады. Осылайша қай ойыншы жалаушаға көп тигізсе, сол ойыншы ұтқан болып саналады.

Қарамырза ойыны

Ойын басталмас бұрын, оның ережесі түсіндіріледі. Біраз уақыттан кейін ойын бастаушы ойнаушыларға бірден: «Ассалаумағалейкум, Қарамырза!» дейді. Ойын тәртібі бойынша сәлем алушы: «Уағалейкумассалам, бірінші Қарамырза!» деп жауап беруі керек, егер байқамай, «уағалейкумассалам» деп жауап қайтарса, онда сәлем алушы ұтылады.

Қассың ба? Доссың ба? ойыны

«Қассың ба, доссың ба?» ойыны тойларда ойналады. Бұл ойын бойынша қыздар мен жігіттер аралас отырады. Әрбір жұп көрші болып есептелінеді.

Ойынды бастаушы:

• Көршіңмен қассың ба, доссың ба?- деп сұрайды. Егер сұраған адамнан «доспыз» деген жауап естісе:

• Ендеше достығынды көрсет, - дейді. Сонда әлгі адам көршісінің шашынан сипапнемесе сүюі керек.

Егер «қаспын» деген жауап алса, ойынды жүргізуші:

• Ендеше, кіммен дос боласың? – деп сұрайды.

Сонда ол біреудің есімін айтады. Сонан соң ойын бастаушысұралған адамның сыңарынан:

• Көршіңді бересің бе, бермейсің бе? – деп сұрайды.

Егер бермеймін десе, ол сұраған адамның шартын орындауы тиіс.

Шарт - өлең айту, билеу, жұмбақ шешу, әйтпесе бір жаза болуы тиіс.

Қындық сандық ойыны

Ойынға қатысушылардың ішінен екі ойыншы ортаға шығады да, біріне бірі арқаларын тіреп тұрып құшақтасады. Ойын жүргізуші белгі берген кезде екеуі алға еңкейіп, бірін бірі жерден көтеріп алудың қамын ойлайды. Жерден қайсысы бұрын көтеріп алса, сол ұтқан болып есептелінеді. Енді ұтқан ойыншы орнында қалады да, ұтылған ойыншының орнына кезек күтіп тұрған келесі ойыншы шығады. Ойын осылай біреуі жеңімпаз атанғанша жалғаса береді. Жеңісті көп алған ойыншы жеңімпаз атанады.

Ұшты ұшты ойыны

Ойын бастаушы айнала отырған ойыншыларды жаңылыстыру үшін тез тез ұшатын және ұшпайтын заттарды араластыра айтып отырады. Шарт бойынша, тек ұшатын зат аталғанда ғана ойнаушылар қолдарын көтеру керек. Ал егер кімде кім ұшпайтын зат аталғанда қолын көтеріп қойса, айыбын тартып, не өлең айтып береді, не би билейді, не басқа бір өнер көрсетеді. Ойын осылай жалғаса береді.

Айгөлек ойыны

Айгөлек ойыны кең алаңда өткізіледі. Ойыншылар саны мен жас шамасына қарай екі топқа бөлінеді де, арасы 15-20 метрдей жерде қол ұстасып қарама-қарсы тізбек құрып тұрады. Ойын жүргізуші екі топтың біреуіне кезек береді. Олар барлығы қосылып, төмендегі өлеңді айтады: Айгөлек-ау айгөлек, Айдың жүзі дөңгелек. Теміршіден дем шығар, Үзеңгіден дем шығар. Ақ терек пен көк терек, Бізден сізге кім керек?

Бұған екінші топтың ойыншылары жауап береді. Айгөлек-ау айгөлек, Айдың жүзі дөңгелек. Теміршіден дем шығар, Үзеңгіден дем шығар.

Ақ терек пен көк терек, Шолпан атты қыз керек,-

дейді. «Шолпан» деген сөздің орнына басқа бір баланың немесе қыздың атын қойып айта береді.

Қарсы топтан шақырылған қыз не бала жүгіріп келген бойы тізіліп тұрған топтың әлсіз жерінен үзіп өтуге тиісті. Егер үзе алмаса, сол топта қалып қояды. Ал үзсе, өзі қалаған ойыншының бірін өз тобына алып қайтады. Ойыншылар түгел шақырылып болған соң, екі жақтың ойыншылары саналады. Қай топтың саны көп болса, сол топ ұтқан болып есептеледі.

Теңге алу ойыны

Асаба ортаға бос бөтелке қойып, бөтелкенің аузына ақша тығып қояды.

Шығатын адам бөтелкеден он адымдай қашықтықта тұрып, ұзындығы 50 - 70 см таяқтың бір ұшын жерге тіреп, екінші ұшына маңдайын қойып, сол тұрған орнында басын алмай он рет айналып болып, бойын ұстап шайқалмай, теңселмей барып бөтелкенің аузындағы ақшаны алуы керек. Егер орта жолда тәлтіректеп кетсе, ойыннан шығады әрі айып төлейді. Айып мөлшері бөтелкенің аузында тұрған ақшаның мөлшерінен кем болмауы керек. Келесі адам шыққанда да сөйтеді. ОЙЫНЫ арасында би биленеді, күй тартылады, ән айтылады. Үздік өнер көрсеткендер сый - сыяпат алады. Тойдың қызықты өтуіне үлкен демей, кіші демей барлық қонақ ат салысады.

Сиқырлы таяқ ойыны

Ойнаушылар қол ұстасып, дөңгелене шеңбер жасап тұрады. Қолында таяғы бар ойын жүргізуші шеңбердің ортасына келеді де, ойынның тәртібін түсіндіреді. Ойнаушыларды бірден бастап түгел нөмірлеп шығады....

Оқтау тартыс ойыны

Бұл ойынды ойнау үшін ортаға екі бала шығады. Алдымен жерге сызық сызады және сол сызықтың екі жағына тұрады, оқтаудың екі ұшынан ұстап тартады. Қайсысы сызықтан өтсе, жеңіледі. Ал, күші басым болып тартып алғаны жеңіске жетеді.

Аттамақ ойыны

Бұл ойында үш жіпті керіп ұстап тұру қажет. Біріншісі – төмен, оны аттап өту керек, екіншісі – биік, оны еңкейіп, ал енді үшіншісінен тағы да аттап өту керек. Әуелі бір ойыншыны алып келіп осы жіптерден өткізіп, содан соң көзін байлап бір айналдырып қоя беру керек.

Егіз сөздер ойыны

Ойындардан бөлек мұғалімнің әрбір сабақтарда қолданатыны үлестірмелі кәртішкелер. Үлестірмелі кәртішкелер де балалардың жұмыс кезіндегі өздерінің жауаптылығына, қатесіз орындап, жақсы баға алуларына да әсер етеді. Олар да дұрыс, тиімді құрылғанды жақсы көреді.

Жануарлар кеңесі ойыны

Тапсырма: жануарлардың аттары арқылы сандарға жасырылған әріптерді тауып, берілген нақыл сөзді оқимыз. Берілген суреттерден кірпі, қасқыр, түлкі, маймыл, қоянның аттарын таптық.

Криптограммалар - "Халық даналығы" ойыны

Тапсырма: алдымен сөйлемдерді толықтыратын сөздерді тап. Тапқан сөздерің сенің жасырынған мақалды оқуыңа көмектеседі.

Кім жылдам? ойыны

Ойынның мақсаты: Буын үндестігін, буын түрлерін есте сақтап, пысықтау. Балалардың өз шығармашылық қабілеттерін осы Оынныдардың қорытындысы арқылы салыстырып отыруына көзделеді. Бұл ойын да өзге ойындар сияқты балалардың ойлау, есте сақтау қабілеттерін дамытып, сөздік қорларын байытады.

Құрылысшы ойыны

Ойынның мақсаты: ойын арқылы балалардың есте сақтау қабілеттері дамып, тез ойлап, тез айту қабілеттері артады, сөздік қорлары ұлғаяды. Ойынның ойналу әдісі: тақтаға құрылыс материалдары ретінде қатаң, ұяң, үнді дыбыстары жазылады. Осы дыбыстарға сай келетін дауысты дыбыстарды таңдау арқылы сөздер құрастырады.

Аяқталмаған сөздер ойыны

Ойынның мақсаты. Оқушылардың дауысты және дауыссыз дыбыстар бойынша алған білімдерін тексеру. Өтілген материалдарды еске түсіру болып табылады.

Қорытынды

Қорыта айтқанда, мектепке дейінгі тәрбиеде ойынға негізделген заманауи әдіс-тәсілдерді қолдану баланың жан-жақты дамуын қамтамасыз етудің тиімді жолы болып табылады. Ойын арқылы ұйымдастырылған оқу-тәрбие үдерісі баланың танымдық белсенділігін арттырып, шығармашылық қабілетін, ойлау дағдысын және әлеуметтік қарым-қатынас мәдениетін қалыптастырады. Сонымен қатар ойын баланың эмоционалдық жайлылығын сақтауға, өзіне деген сенімін нығайтуға мүмкіндік береді.

Заманауи педагогикалық әдістер мен ойын технологияларының өзара байланысы баланың білімді жеңіл әрі қызығушылықпен меңгеруіне жағдай жасайды. Мұндай тәсілдер баланың жас ерекшеліктерін ескеріп, оның табиғи мүмкіндіктерін ашуға бағытталады. Сондықтан мектепке дейінгі ұйымдарда ойын әдістерін тиімді, жүйелі түрде қолдану тәрбие мен оқытудың сапасын арттырып, болашақта белсенді, шығармашыл және өмірге бейім тұлға қалыптастырудың берік негізі болып табылады.

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. Б. Баймұратова. Мектепке дейінгі педагогика. – Алматы, 2022.

2. Ә. Молдағарин. Баланың шығармашылық қабілетін дамыту жолдары. – Астана, 2021.

3. Қ. Айтмұханбетова. Ойын арқылы оқыту технологиялары. – Алматы, 2020.

4. ҚР МЖМБС 2020. Мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту стандарты.

5. В. Выготский. Воображение и творчество в детском возрасте. – М., 2019.