Бөлім:

ІІІ бөлім. Медиасауаттылық және қаржылық сауаттылық

Педагогтің аты-жөні:

Омирбекова К.К

Күні:

Сынып: 9 «В»

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

§13. Белсенді және пассивті кірістер. Отбасылық бюджеттің түрлері

Сабақтың мақсаты:

• отбасындағы белсенді және пассивті кірістер маңызын түсінеді және отбасы бюджеттінің түрлерін біледі;

• қаржылық жағдайды бақылауға, шығындар мен жинақ ақша жөнінде саналы шешімдер қабылдауға дағдыланады;

• отбасы бюджетін құра білуі, оның орындалуын бақылай білуі, яғни қаржылық сауаттылығы артады.

Құндылық

• бірлік пен ынтымақ

Дәйексөздер

Отансыз- адам,ормансыз-бұлбұл

Сабақтың кезеңі/

уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

5 мин

Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу. Психологиялық ахуал қалыптастыру. «Қар көшкіні» тәсілі. Бұл тапсырманы орындағанда оқушыларға мұқият тыңдау мен зейін қою қа- сиеттерін таныту қажет екені ескертіледі.

Үй тапсырма.

Кибербуллинг дегеніміз не?

Кибербуллингтің түрлері?

Сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлау.

Кіріс түрлері : активті және пассивті.

Активті белгілі бір қызмет нәтижесінде алынған тұрақты кіріс.Мысалы: үй,көлік,депозит,бизнес,шәкіртақы,зейнетақы.

Пассивті күнделікті жұмысыңызға қарамастан тұрақты ақша.Мысалы: банк салымы,бағалы қағаздар,жылжымайтын мүлік,пәтерді жалға беру.

Топқа бөлу.

І топ Кәсіпкер

ІІ топ Капитал

ІІІ топ Табыс

І топ Егер мен кәсіпкер болсам..(постермен жүмыс)

ІІ топ Жүз сомың болғанша,жүз досың болсын (төрт тәсіл арқылы: пікір,дәлел,мысал,қортынды)

ІІІ топ Жағдаяттарды талдау

Оқушылар шеңбер құрады. Әр оқушы өз есімін атап, оған бастапқы әріптен бас- талатын бір сын есімін (эпитет) қосады. Мысалы: сүйкімді Сара, ақылды Асан. Келесі оқушы дәл осылай өз есімін атап, оған сын есімді қосады да, алдында айт- қан барлық оқушылардың есімдері мен сын есімін (эпитеттерін) қайталап атап шығуы керек.

Оқушылар қазіргі нарықтық кезеңде адами капиталдың дамуы үшін отбасы бюджетін дұрыс жоспарлаудың жауапкершілігін тү- сінеді.

Отбасындағы кіріс жіне шығыс туралы түсініктерін молайтады. Бюджетті жүргізудің басты мақсаты – шығындарды бақылау екенін үйренуге бағыт-бағдар алады.

Түйін сөздермен танысады. Ұғымдардың мағынасын анықтайды және «Бұл маңыз- ды» айдарында берілген анықтаманы оқи- ды, есте сақтайды.

Оқушылар үш топқа бөлінді.

Төрт сөйлем әдісі арқылы

Ауызша мадақтау

Интербелсенді тақта, компью- тер, баяу әуен

Сабақтың ортасы 30 мин

Кел, ойланайық! Сұрақтарды талдау арқы- лы жаңа сабақты түсінуге мүмкіндік алады. Оқушылармен бірге тұжырым жасайды:

«Отбасы өзінің күнделікті шығыстарының ең кем дегенде 10%-ын үнемдей алады, өйткені шығыстарды жоспарламаған кезде міндетті түрде пайда болатын артық шығындарды бай- қай алады. Отбасы жалпы табысынан барлық шығыстарды шегергеннен кейін қанша қаржы қалатынын нақты білу қажет. Сонда отбасын- да береке мен бірлік болады».

Түйін сөздер айдарында «отбасы бюдже- ті», «белсенді және пассив кіріс» ұғымдары тақырыптың негізгі ұғымдары болып табы- лады. Оқушылардан алдымен осы ұғымдарды қалай түсінетіндерін сұрайды.

Мәтінмен жұмыс. «Кіріс түрлері» та- қырыбында оқуға шағын мәтін берілген. Мәтінде «белсенді және пассив кіріс» туралы ұғымдары түсіндіріледі. Оқушылар түсініп оқып, мәтінді талдайды. «Талда» айдарында берілген сұрақтарды қоюға болады. Мұғалім оқушыларға отбасы бюджетін басқаруда отба- сылық өмірдегі ірі шығындармен байланысты кез келген оқиғаны қаржылық мақсаттар деп атайтыны туралы да түсіндіре кетеді.

Жасап көр! І топ Егер мен кәсіпкер болсам..(постермен жүмыс)

ІІ топ Жүз сомың болғанша,жүз досың болсын (төрт тәсіл арқылы: пікір,дәлел,мысал,қортынды)

ІІІ топ Жағдаяттарды талдау

Жағдаяттық тапсырма. Жағдаяттық тап- сырмалар – оқушылардың өздігінен орындай- тын шығармашылық жұмысының бір түрі. Оқушыларды топтарға бөліп, жағдаяттық тапсырмаларды ұйымдастырады.

Мәтінді түсініп оқиды, талдау сұрақтарына назар аударады, өз пікірлерімен бөліседі. Отбасы бюджетін дұрыс құру үшін табыс көзін және шығыстар бабын дұрыс бөлудің маңыздылығын игереді.

Оқушылар берілген сұрақты талқылап, топтық жұмыс орындайды.

Оқушылар жағдаяттарды шешеді. Мұн- дағы тапсырмаларды орындай отырып, сабақта алған білімдерін пысықтап, тәжі- рибемен ұштастырады.

ҚБ: Керемет жауап! Ұтымды жауап! Жарайсың!

Дескриптор:

• табыстар мен шығыстардың жоспарын құрады;

• отбасылық бюджетті құру және оның орындалуын бақылай біледі.

Өзара бағалау, кері байланыс жасау

Оқулық

Құлпыбаев С., Ынтыкбаева С.Ж., Мельников В.Д. Қаржы: Оқулық

/ – Алматы. Экономика, 2010. – 522 бет

Оқулық

Интербелсенді тақта

Таныстырылым

Сызба кесте суреті салынған парақшалар

Бекіту 5 мин

Зертте! Оқушыларға ізденіс жұмыстарын жа- сап, сауалнама өткізуді тапсырады.

Жалақы алу бұл.

А) АКТИВ б) пассив

Үйді жалға беру бұл

А) актив б) ПАССИВ

Өз бизнесіңді басқару бұл

А) АКТИВ б) пассив

Банк депозиттерінің пайызы бұл

А) актив б) ПАССИВ

Отбасындағы активті және пассивті кіріс түрлері бойынша берілген мәліметтер- мен таныстырады. активті және пассивті кірістер туралы білетіндерін толықтыруға бағыт-бағдар беріп, түсініктерін жетілдіруге ықпал етеді. Бүгінгі сабақтан алған білімдерін бекітіп, тиянақтайды.

Зерттеу жұмысын жүргізу үшін сыныптас- тарынан, достарынан сұхбат алады. Қай бюджет түрі тиімді екені туралы өз пікірі- мен бөліседі. Қай бюджет түрі жиі қолда- нылатыны туралы сауалнама жүргізеді.

Дескриптор:

• бюджет бойынша болжам- дар жасайды;

• шығындар мен жинақ ақша жөнінде саналы шешімдер қабылдайды.

ҚБ «Қолпаштау» әдісімен ба- ғалау

Таныстырылым

Сабақтың соңы

5 мин

Біліміңді тексер!

Сабақты қорытындылайды.

Не үйрендің?

Қай тапсырма қызық болды?

Кіріс түрлерін қалай қолданасың?

Оқушылардың белсенді және пассивті кі- рістер туралы материалды қаншалықты түсінгендерін қорытып, тиянақтауға септігін тигізеді.

Ауызша мадақтау

Рефлексия

Сабақтың соңында мұғалім оқушылармен кері байланыс өткізуіне болады. Ол үшін арнайы дайындаған желкенді қайық суретін тара- тып береді. Балалар шарт бойынша қайықты бояуы керек.

Егер сабақ ұнаса және тапсырманың бар- лығын сәтті орындаған болса, желкенді жасыл түспен; сабақта белгілі бір қиындық кездескен болса, желкенді сары түспен; тапсырмаларды орындау қиын боп, мұға- лімнің көмегі қажет болған болса, желкенді қызыл түспен бояп, мұғалімге тапсырады.

Рефлексияға ар- налған желкенді қайық суреттері