Мизамбаева К.У.

№ 30 орта мектеп

Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданы, Теректі ауылы

«Білімді бестік » сайысы

-Құрметті ұстаздар, оқушылар! Бүгінгі 11 сынып оқушылары арасында өткелі отырған «Білімді бестік »сайысына қош келдіңіздер

Сайыстың мақсаты: Әрбір оқушының шығармашылық қабілетін дамыту,география пәнін қызыға сөйлеу қабілетін дамыту,оқуға ынталандыру,ой-өрісін кеңейту.

Түседі бүгін білім жарысына,

Жеңсеңдер қол соғамыз табысыңа

Талапкердің талабы таудай екен

Аямас тиіп кетсең намысыңа- дей келе сайыскерлерді ортаға шақырамыз

Сайысқа төрелік етер қазылар алқасы сайланады.Сайысқа 2- топ қатысады.Топ өзін-өзі таныстырады.

Сайыс кезеңдері:

1 «Өзіңді-өзің сына» Әр сұраққа 5 ұпайдан беріледі

2. «Кім көп біледі » Әр сұраққа 5 ұпай , бұл жерде оқушылар өздеріне жеке ұпай жинайды.

3 «Білім минуты» Әр топқа 5 ұпай, сұраққа жауап беру

4 «Георгафия әлемі» географиялық ойындар, тапсырмалар,ребус шешу

5 «Көрермендер көзайымы» Географиялық жұмбақтар шешу

6 .Қорытынды: Жеңген топты әділ-қазы марапаттайды

Мұғалім:Жарыс заңы ежелден,Жеңімпазды анықтау

Жеңімпаз болу шарты сол, Еңбектену жалықпау

Сәт-сапар тілеп бәріңізге, Сайысты біз басталық

Көрсетіп өнерлеріңізді, Қалмаңыздар жасқанып

Басталар сайыс енді жоспарымен,Оқушылар отырсыз ба елеңдесіп

Ата-салт, баба дәстүр жолыменен, Алайық біз әуелі амандасып.(ендеше топтардың өзін-өзі таныстыруы)

1. «Өзіңді-өзің сына» Әр сұраққа 5 ұпайдан беріледі

1 топ. сұрағы

1. Архипелаг елдер

А.Жапония, Тайвань, Мадагаскар

Ә.Филлиппин,Индонезия, Жапония

Б.Жапония, Филлипин, Куба

2.Африкадағы теңізге шығу мүмкіндігі жоқ елдер.

А.Чад Ә.Танзания, Б.Наимбия

3. Батыс Еуропадағы ұсақ мемлекет

А.Кипр Ә .Монака, Б.Нидерланд

4. БҰҰ-ның штаб пәтері қайда орналасқан ?

А.Нью-Иорк Ә.Вашингтон Б.Хьюстон

5.Асуньсон қай елдің астанасы

А.Парагвай Ә.Алжир Б. Боливия

6. Дүние жүзіндегі кең таралған тіл

А.Еврей Ә.Ағылшын Б. Қытай

7. АСЕАН құрамына қандай мемлекеттер кіреді ?

А.Шри-Ланка, Мальдив, Бутан, Непал

Ә .Мьянма,Лаос, Вьетнам

Б.Камбоджа, Индонезия, Вьетнам

8 . Федеративті елдердің қайсысы ұлттық-этникалық ерекшеліктеріне қарай бөлінеді?

А. Украина, Франция, Индонезия, Сомали

Ә.Ресей, Швейцария, Үндістан, Нигерия

Б. Ирландия, Сингапур, Либерия, Сальвадор

9.Азия құрлығына орналасқан елдер

А.Мартинка, Гаити, Науру

Ә.Суринам, Того, Грекия

Б.Кипр, Бутан, Оман

10 «Крайслер»автомобиль фирмасы қай елде орналасқан.?

А.АҚШ Ә.Германия Б.Франция

11топ сұрағы .

1.Таяу Шығыстағы елдерді ата

А.Египет, Алжир, Ливан

Ә.Ливан, Судан, Түркия

Б.Ливан, Иемен, Кувейт

2. «Үлкен жетілікке»кіретін елдер

А.Дания, Италия, ГФР, Испания

Ә.Ватикан, Швеция, Норвегия

Б.ГФР, Франция, Ұлыбритания, Италия

3.Балтық теңізі маңы елдері

А.ГФР, Польша, Ресей

Ә.Латвия, Литва, Эстония

Б.Финляндия, Норвегия, Швеция

4. Түбекте орналасқан елдер

А.Сомали, Испания, Үндістан

Ә.Жапония, Дания, Ұлыбритания

Б.Норвегия, Дания, Ұлыбритания

5.Алжир мемлекетінің солтүстігінде орналасқан ел

А.Ливия Ә.Марокко Б.Египет

6. Йен қай мемлекеттің ұлттық валютасы?

А.Аргентина Ә.Жапония Б.Бирма

7. Мекке мен Медина ----- орналасқан

А.Иранда Ә.Сауд Арабиясы Б. Египетте

8 .Петр сарайы қай елде орналасқан ескерткіштің бірі?

А.Ресей Ә.Беларусь Б. Украина

9. Ресейдің құрамына неше республика кіреді ?

А. 1 7 Ә.21 Б. 15

10 Мына ауданның қайсысы жаңа игерілген ?

А.Лондон ауданы Ә.Рур Б. Канаданың солтүстігі

2 « Кім көп біледі » Әр сұраққа 5 ұпай , бұл жерде оқушылар өздеріне жеке ұпай жинайды.

1-топ сұрағы:1 Халықаралық валюта металы

А.Титан Ә.Алтын Б. Мыс

2 «Тайота»автомобильін шығаратын ел

А.АҚШ Ә.ГФР б.Жапония

3. Мына діндердің қайсысы әлемдік діндерге жатады

А. Индуизм Ә.Синтоизм Б.Христиан

4 Ресей неше елмен шекаралас жатыр?

А. 12 Ә . 17 Б. 16

5.Африкада қай елдер басқарудың республикалық формасын пайдаланады ?

А.Мозамбик, Чад, Тунис

Ә.Алжир, Марокко, Тунис

Б.Буркина-Фасо, Лесото,Мали

6.Теңіз жағасында орналасқан астаналар

А.Ла-Пас, Пекин, Ниамей

Ә.Могадишо, Пекин, Токио

Б.Берлин, Амстердам, Осло

7. Дүние жүзіндегі кең таралған тіл.

А.Еврей Ә.Жапон Б. Ағылшын

8. ҒТР дәуіріне байланысты қай түрі дамыды?

А.Сыртқы сауда Ә.Шетелге қаржы салу Б.Халықаралық қызмет көрсету

9. АСЕАН ұйымына кіретін 3 мемлекетті көрсет

А .Вьетнам, Таиланд, Индия

Ә.Лаос, Камбоджа , Мьянма

Б.Бангладеш, Непал, Бутан

10. Таза жүн елі

А.Қытай Ә Ресей Б. Аустралия

11 топ сұрағы:

1.Алжир мемлекетінің солтүстігінде орналасқан ел

А.Ливия Ә.Марокко Б. Египет

2 Ватикан мемлекеті -----------орналасқан

А.Францияда Ә.Римде Б..Парижде

3.Христиан дінін ұстаушылар:

А.Польша, Германия Ә.Жапония, Үндістан Б.АҚШ, Қытай

4. Атлас тауы орналасқан монархиялық ел

А.Непал, Ә.Марокко Б. Лесото

5. Балалардың үлес салмағы ең төмен елдер

А.Германия, Италия Ә.Франция, Аргентина Б.Чили, Дания

6. Дүние жүзіне кең таралған идуаизм, христиан,ислам діндердің шыққан жері

А.Оңтүстік Азия Ә.Оңтүстік-Батыс Азия Б.Оңтүстік-Шығыс Азия

7.Тұңғыш газ құбыры 80 жылдары тұтас теңізді басып өтіп, ұзындығы 2,5 қашықтықта салынды.Ол қай елдерді жалғастырды?

А.Сауд--Арабия-Иран Ә.Алжир, Италия Б.Египет-Түркия

8. «XXI» ғасырдың металы

А .Мыс Ә .Алтын Б. Алюминий

9.Америкалық «Хьюлетт-Паккард»компаниясы компьютер, оптикалық аспаптар, лазер аспаптарын шығаруға маманданған.Компанияның орталық резиденциясы қай штатта орналасқан ?

А.Мэн Ә.Калифорния Б.Техас

10. 1 секундта 1 млрд операция жасайтын ДНҚ-компьютерді жасап шығарған ел.

А.Йемен . Ә Израиль Б.Ирак

3 «Білім минуты» Әр топқа 5 ұпай, сұраққа жауап беру(5-тен оқушы қалу керек)

1.Букет құрау –икебана қай елдің өнері (Жапония)

2.Үйеңкі жапырағы туында бейнеленген ел ? (Канада)

3. Әрбір төртінші жер сілкінісі қай елде болады ( Жапония)

4.Дүние жүзінде ең бірінші паровоз қай елде салды (АНГЛИЯ)

5 Тәуелсіз мемлекеттер саны (191).

6.Ресей неше елмен шекаралас жатыр (16 елмен)

7. Еуропадағы ағылшындардың соңғы отары (Гибралтар)

8 Анклав - ел (Ленсото)

9. Ең көп тараған тіл--- әулеті (отбасы) (Үнді-еуропа)

10 Нағыз эмиграция елі (Ирландия)

11 Тұңғыш метрополитен қай қалада салынды )Лондон)

12 1991 жылдың 29 тамызында Қазақ дүниежүзілік аренада тұңғыш неден бас тартқан мемлекет болып табылады (Ядролық қару)

13. Кофе елі (Бразилия)

14. Карнавал қаласы (РИо-де-Жанейро)

15. .Бір ұлтты елге мысал келтір(Чехия, т.т)

16. Жер бетіндегі керемет саны (7)

17. Қазіргі әлем неше тарихи-георгафиялық аймаққа бөлінген. (16)

18. Көп ұлтты елге мысал келтір (АҚШ, Ресей, Қытай))

19 Мешеу елдер саны (48)

20 Мыс белдеуі елдері(Замбия-Заир)

21 «Сименс»қай елдің ұлтаралық корпарациясы (ГФР)

22. АҚШ-тағы автомобиль астанасы (Детроит)

23. «Боинг» зауыты қай қалаларда орналасқан (Лос-Анжелес, Сиэтл)

24. Картоптың отаны (Америка)

25. Жер көлемі теңіз есебінен ұлғайған ел (Нидерланд)

26. «Икарус» автобусының отаны (Венгрия)

27. «Қағаз» телефон қай елде ойлап шығарылған (АҚШ)

28. Сәби өлімі көп дүние бөлігі (Африка)

30 Робот елі (Жапония)

4. «Георгафия әлемі» географиялық ойындар, тапсырмалар,ребус шешу

1. Бұл Балтық теңізі маңындағы елдердің астанасы.Орыс тілінде «игра»сөзін дұрыс құрастырсаң. Сол қаланың аты шығады.(Игра-Рига)

2. Екі елдің аты бір әріптен айырмашылығы бар (Иран-Ирак)

3. Екі елдің аты бір әріптен айырмашылығы бар (Ирландия- Исландия)

4. Егерде Жапонияның Киото қаласының әріптерін ауыстырып қойса, сол елдің тағы бір қаласының аты шығады (Токио)

5. Ақш-тың бір қаласы ең үлкен жыланның атымен аталған (Анаконда)

6. Аустралияның оңтүстігіндегі арал Аустралияның қандай ірі жануарының атымен аталады.(Кенгуру)

Тапсырмалар:

1.Саяхатшылар: Саяхатшылардың қай материкте болғанын анықтау.

А- Африка Б-Аустралия В.Антарктида Г.-Оңтүстік Америка

Д.-Солтүстік Америка Е.- Еуразия

1 .Х.Колумб 9. М:Б:Лазеров

2 .Р.Скотт 10. Ф:Магеллан

3 .Ф:Ф:Беллинсгаузен 11.Р.Амудсен

4 В:В:Юнкер 12. Васко да Гама

5. А.Тасман 13. Н:М.Прежевальский

6. Д.Лингвинстон 14. П:П:Семенов

8. Д.Кук 15. Ш:Уалиханов

Дұрыс жауаптары:А-4, 6, 12, Б-5, 8, В.-2,3,9 Г-1,7,10 Д-1,11,8 Е-13,14,15

2.Ірі тау жүйелері мен шыңдары

1.Гималай а. Мак-Кинли Жауаптары:1-в,2-е,

2.Кавказ б. Косцюшко 3-ж,4-д,5-а, 6-г, 7-б,

3.Памир в. Эверест 8-а, 9-и, 10-к,11-л, -

4.Альпы г. Аканкагуа 12-м

5.Кордиьер д. Монблан

6.Анды е.Эльбурс

7. Үлкен Суайрық жота ж.Коммунизм

8.Алтай з.Мұзтау

9.Атлас и.Тубкаль

10.Аппалач к.Митчелл

11.Тянь-Шань л.Жеңіс

12.Карпат м.Герлаховски-штит

3.Халықтар

А-Африка Б.-Аустралия В.-Оңтүстік Америка

1.Австралиялықтар 9.Готтентоттар

2.Үндістер 10.Мулат

3.Арабтар 11.Пигмей

4 Берберлер 12.Ағылшын австралиялықтар

5 Метистер 13.Самбо

6 Эфиоптар 14.Нилот

7. Бушмендер 15.Австралия-аборигендер

8 Тасманиялықтар

Жауабы :А-3,4,6,7,9,11,14 Б.-1,8,12,15 В.-2,5,10,13

4.Ребус шешу « Досы жоқ адам саясыз ағашпен тең» 5.Карталарды құрастыру(6 материк)

5. «Көрермендер көзайымы» Географиялық жұмбақтар шешу

1.Қанатсыз құс маңып барады, көзінен жас тамып барады. (бұлт)

2 .Ерекше кескіні бар қызық карта,бет-ауызы айқыш – ұйқыш сызық карта (кескін карта)

3 .Орақ болып туады, Табақ болып тынады (ай)

4. Сатайын десем , ауыр кілем, Сатпаймын десем тәуір кілем (Жер)

5 .Аспандағы алып доп,Жарқырайды жарық боп. (күн)

1. Ақ боз атым орнында, Ақ көбікке малынды.

Тұяқпен тас атқылап, Таудан түсті шапқылап (өзен)

2 .Салынған көпір керемет, Қызығушы өте көп.

Ал бірақ та не керек, Кісі өтетін жолы жоқ.(Кемпірқосақ)

3 .Әуеден ақ мамық,қалбақтап ұшады.

Қанаты талып, Жерді барып құшады. (Қар)

4. Аспаннан домалап, Көп моншақ төгілді

Бусанып жон алап, Терілді-керілді (Жаңбыр)

5 .Ымырт түссе шығамын, Таң атқанда батамын

Көк теңізде шашылып,Көзімді ілмей жатамын. (жұлдыздар)

5. Қорытынды:

Қайсысы білгір, білімді

Талабына қарайық

Кімдер зерек, кім жылдам

Таланттарын табайық

Әділ-қазы алқасы

Сараласын бағалап,

Кім жеңеді сайыста

Анықтайық даралап.(жеңімпаз «Білгір географ»атағымен марапатталады)