Биология пәнінен қмж

Білім беру ұйымының атауы

Бөлім:

Педагогтің Т.А.Ә.

Күні:

Сынып: 9

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Мендель ашқан белгілердің тұқымқуалау заңдылықтары. Тұқымқуалаушылықты зерттеудің гибридологиялық әдісі.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

9.2.4.1 - генетиканың дамуы мен қалыптасуындағы Мендель зерттеулерінің рөлін бағалау

Сабақтың мақсаты

Генетикалық ұғымдарды біледі

Тұқымқуалаушылықты зерттеудің гибридологиялық әдісінің ерекшелігін сипаттайды.

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі Оқушылармен амандасу. Сыныпты түгендеу. Сыныпта психологиялық ахуал тудыру.

Мұғалім: Генетиканың негізгі ұғымдарымен қатар, генетикалық есептерді шығару үшін онда тұқым қуалаудың негізгі заңдары қолданылады. Бұл заңдарды түрлі тәжірибелер арқылы Грегор Мендель ашқан.

Өз тәжірибелерінің зерттеу зерзаты ретінде ол асбұршақты пайдаланған. Неліктен?

Оқушылар сұраққа жауап беру арқылы жаңа сабақтың тақырыбы мен мақсатын ашады.

Сабақтың ортасы

Жеке жұмыс. Сәйкестендіру тапсырмасы:

1. Тұқым қуалаушылық 

2. Ген 

3. Генотип 

4. Фенотип 

5. Аллель 

6. Гетерозигота

7. Гомозигота 

1. генотипінде тек бір іріктеме аллелі ғана болатын тіршілік иелері.

2. тірі ағзалардың табиғи қасиеттерін, белгілерін өздеріне ғана тән биосинтезін және зат алмасуды ұрпақтан-ұрпаққа беріп, қайталануы.

3. бұл генетикалық есептерде АА,Аа немесе аа әріптерімен белгіленетін таңбалы ағза гендерінің жиынтығы.

4. бұл генетикалық белгілердің сырттай пайда болуы. Фенотипті генотиптің көзге көрінетін кескіні деуге болады.

5. жасушаларында бір геннің екі аллелі болатын ағзалар.

6. бір нәруыз туралы ақпарат жазылған ДНҚ үлескісі.

7. сәйкес хромосомалардың бірдей үлескілерінде болып, баламалы белгілерінің дамуына жауап беретін дәл сол геннің әр түрлі қалпы (сары, жасыл түс).

Топтық жұмыс: Жарнама әдісі

1-топ: Генетика ілімінің пайда болуы

Ұғымдармен жұмыс.

Гентика –

Партеногенез -

Доминантты белгі-

Рецессивті белгі-

Гаметалар тазалығы-

2-топ: Мендель тәжербиелері .

Суретпен жұмыс.

3-топ: Гибридологиялық әдіс

Гибридологиялық әдістің ерекшелігін түсіндіріп береді.

Жұптық жұмыс. Генетикалық есеп.

* Егер сұр түс ақ түстен басым болса, онда төмендегі шағылыстырулардан қандай ұрпақ күтуге болады:

1. гетерозиготалы сұр аталық және гомозиготалы ақ түсті аналық;

2. екі ақ түсті ата-ене;

3. ата-ененің екеуі де сұр түсті, олардың біреуі – гомозигота, екіншісі гетерозигота бола ала ма?

Ақ түсті ата-енелерден сұр түсті ұрпақтардың тууы мүмкін бе?

................................................................

Сұр түсті ата-енелерден ақ түсті ұрпақтардың тууы мүмкін бе?

...............................................................

ЕБҚ оқушыға тапсырма

Генетикаға үлесін қосқан ғалымдар.

Кітаптағы және таратпа мәліметтерді пайдалана отырып, тапсырманы орындап шығады.

Оқушылар топтарға берілген тапсырмаларды орындап шығып, постерде қорғайды.

Генетикаға үлесін қосқан ғалымдар.

Тапсырма дескрипторы:

Генетикалық ұғымдарды біледі

Тапсырма дескрипторы:

Генетика ілімінің пайда болу тарихын біледі

Мендель тәжербиелерін анықтайды

Гибридологиялық әдістің ерекшелігін сипаттайды.

Тапсырма дескрипторы:

Генетикалық есептерді шығару жолын біледі.

Тапсырма дескрипторы:

Генетикаға үлес қосқан ғалымдарды біледі.

Интербелсенді тақта

Сабақтың соңы

«Бағдаршам» әдісімен топтар бір-бірін бағалайды.

1.Қызыл-сабақ барысында топ белсенділігі төмен болды.

2.Сары-сабақ барысында топ белсенділігі орташа болды.

3.Жасыл- топ сабақ барысында өте белсенді болды.

Түрлі-түсті (қызыл, сары, жасыл) бағдаршам таяқшалары

1

Сыртқы және ішкі белгілердің жиынтығы

Асбұршақ

2

Генетиканың негізін салушы

Генетика

3

Белгілердің тұқым қуалау заңдылығын зерттейтін ғылым

Г Мендель

4

Өздігінен тқзаңдалатын өсімдік

Фенотип

5

Ата-аналардан алынатын гендердің толық жиынтығы

Асбұршақ

6

Қарама-қарсы белгілерді анықтайтын гендердің атауы

3

7