Биология тапсырмалары

11 сынып

І-бөлім. Төмендегі тест тапсырмасынан 1 ғана дұрыс жауабын табыңдар.Жоғарғы балл-35

1.Лейкопласта жүрмейді:

а/АТФ синтезі, б/гликоген синтезі, в/нәруыз синтезі, г/крахмал синтезі.

2.ХХ ғасырдың ортасында АҚШ-тың оңтүстік шатаындағы халықтарда негізгі қорегі жүгері болғандықтан, пеллагра ауруы .......................тапшылығынан пайда болды.

а/май қышқылы, б/никотин қышқылы, в/мырыш, г/холин

3.Дальтоник ерлі-зайыптылар, әкесі де дальтоник отбасында ұл дүниеге келді.Оның да дальтоник болу ықтималдығы.............пайызды құрайды:

а/25%; б/50%; в/100%; г/75%.

4.Митохондрия кристалары болып табылады:

а/РНҚ –сы бар нәруыз жиынтығы, б/ішкі мембрана қатпарлары, в/күрделі нәруызды жиынтық, г/сыртқы мембрана қатпарлары

5.Төмендегі берілгендерден полимерлерге жатады:

а/рибосома, б/АТФ, в/АДФ, г/жасунық

6.Берілген элементтерден тірі жасушада көбірек кездесетіні:

а/калий, б/хлор, в/сутегі, г/натрий

7.Алғаш тамырлы өсімдік пайда болды:

а/ палеозойда, б/мезозойда, в/протерозойда, г/архейде

8.Лизосоманың атқаратын қызметі:

а/полимерлерді мономерлерге дейін ыдыратады, б/жасушаны қозғалысқа келтіреді, в/полисахаридтерді синтездейді, г/АТФ түзуге қатысады.

9.Гидрофобты заттарға жатады:

а/В12 витамині, б/С витамині, в/А витамині, г/В1 витамині.

10.Қара аталық мысықты сары аналық мысықпен шағылыстырғанда ұрпағы:

а/барлық аналық мысық сары, б/ барлық аталық мысық сары, в/ барлық марғаулар қара, г/барлық марғаулар сары.

11.Жасушаның қай түрі лизосоманы оқытуға мүмкіндік береді.

а/макрофаг-жасушасы, б/жүйке жасушасы, в/өсімдік жапырақ жасушасы, г/бұлшықет жасушасы

12.Мейоз нәтижесінде түзіледі:

а/2 диплоидті жасуша, б/4 диплоидті жасуша, в/2 гаплоидті жасуша, г/4 гаплоидті жасуша.

13.Сүтқоректілердің зәр түзу кезінде фильтр шумағында қандай заттар кездеспейді:

а/глюкоза, б/несепнәр, в/плазмадағы нәруыз, г/амин қышқылы

14.Ажырау қатынасы 3:1 болуы көрінеді :

а/екі гетерозиготалы дараның толымсыз доминанттылық кезінде, б/екі гомозиготалы рецессивті дарада, в/екі гомозиготалы доминантты дарада, г/екі гетерозиготалы дараның толық доминанттылығында.

15.Полиплоидтар пайда болады:

а/гендік мутацияда, б/үйлесімді өзгергіштікте, в/хромосомалық мутацияда, г/геномды мутацияда.

16.Жоғары жатынды гүл болады:

а/кәдіде, б/бақ-бақта, в/асбұршақта, г/алмұртта

17.Қай өсімдікте кіндік тамыр жүйесі болады:

а/лалагүлде, б/сүмбілде, в/нәркесте, г/шырай гүлде.

18.Асбұршақ мұртшасы бұл- түрі өзгерген:

а/бөбежапырақ, б/күрделі жапырақтың жапырақшасы, в/бүйірлік өркен, г/ бұйыққан бүршік

19.Шалқан жемісі аталады:

а/түйнек, б/бұршаққын, в/тамыртүйнек, г/тамыржеміс

20.Кобальт құрамына кіреді:

а/гемоглобиннің, б//В12 витаминінің, в/инсулиннің, г/ТРНҚ-ның.

21.Қандай құстар түлеу кезінде ұшу қабілетінен айырылады:

а/ләйлектер, б/колибрилер, в/қаздар, г/торғайлар

22.Қандай ұлулардың ішегі жүрек қарыншасы арқылы өтеді:

а/тіссіздер, б/тоспа ұлу, в/жүзім ұлуы, г/кальмар.

23.Қандай бунақденелілердің дернәсілінде буынаяқтары болмайды:

а/қабыршаққанаттыларда, б/қатқылқанаттыларда, в/жартылай қатқылқанаттыларда, г/қосқанаттыларда.

24.Жалпақ сүйек аталады:

а/сан сүйегі, б/төссүйек, в/шынтақ сүйек, г/асықты жілік.

25.Митоз процесінде ядрошық түзіледі:

а/анафазада, б/метафазада, в/профазада, г/телофазада.

26.Эритроциттер бұзылады:

а/тимуста, б/сары жілік майында, в/көкбауырда, г/ұйқы безінде.

27.Жасуша қаңқасын түзетін микротүтіктер мен жіпшелер орналасады:

а/ядрода, б/вакуольде, в/лизосомада, г/цитоплазмада.

28.Нәруыз биосинтезін қамтамасыз ететін біртекті рибосомалар жиынтығы жасушада болады.

а/эндоплазмалық торда, б/плазмалық мембранада, в/лейкопласта, г/цитоплазмада.

29.Су молекуласының протонға және оттек атомының электрондарға ыдырау процесі аталады:

а/гликолиз, б/фагоцитоз, в/метаболизм, г/фотолизі

30.Нәруыздың бір полипептидтік тізбегін бақылайтын ДНҚ молекуласының кесіндісі аталады:

а/нуклеотидтер, б/триплет, в/генетикалық код, г/ген

31.Жануарлар дамуының қай түрінде ата-анасы мен ұрпағы арасындағы бәсекенің әлсіреуі.

а/тура дамуда, б/түрленіп дамуда, в/ұрықтық дамуда, г/ұрықтан кейінгі дамуда.

32.Тамақтандыру мөлшерін жақсарту арқылы шошқа салмағының артуы-өзгергіштік себебі:

а/модификация, б/салыстырмалы, в/мутациялық, г/геномды.

33.Табиғи сұрыпталу әрекеті қандай элементарлық құрылым деңгейінде байқалады.

а/түрлерде, б/организмде, в/популяцияда, г/биоценозда

34.Адамдағы атавизмге мысал:

а/көпемшектік, б/үшінші қабақ, в/омыртқа, г/сүт безі

35.Қайың мен ағашқұлақ арасындағы биотикалық байланыс қай түрге жатады:

а/симбиоз, б/паразиттік, в/бәсекелестік, г/жыртқыштық.

ІІ-бөлім..Берілген тапсырмалардан тек біреуін белгіле. Әр жауапқа 2 балл.Жалпы балл-20

1.Симбиотикалық қатынас мысалдарын көрсет.

1. Қайың мен ағашқұлақ арасындағы , 2.мүйізтұмсық пен теріжегіш құс, 3.жабысқақ балықтар мен акулалар арасы, 4.кірпілер мен жертесерлер арасы, 5.тақуа шаян мен актиния арасы,6.сарышымшық пен тышқан арасы.

а/ 1,2,3, б/ 1,2,6, в/1,3,4, г/ 2,5,6, д/2,3,5

2.Экожүйеде агроценоз неге тұрақты емес:

1.онда қоректік тізбек жоқ, 2.онда қоректік тізбек қысқа, 3.онда редуценттер болмайды, 4.онда консументтер болмайды, 5.онда продуценттің бір түрі ғана бар, 6.онда түрлер саны аз.

а/ 1,3,5, б/ 1,4,6, в/ 1,2,4, г/ 2,5,6, д/ 3,5,6

3.Аш ішектегі асқорытылу кезеңдерін көрсет.

1.қуыстық асқорыту, 2.қабырғалық асқорыту, 3.ұйқы безінің белсенділігі, 4.ас ботқасының түзілуі, 5.судың көп бөлігінің сіңірілуі, 6.негізгі қоректік заттардың сіңірілуі

а/ 1,3,4, б/ 1,2,6, в/ 2,3,6, г/2,4,5, д/ 3,5,6

4.Асқорыту процесіндегі тұз қышқылының қызметін көрсет.

1.ауру тудырушы организмдерді жояды, 2.өздігінен қорытылу кезінде қарын қабырғасын механикалық зақымданудан қорғайды , 3.қарын сөліндегі ферменттердің белсенділігін арттырады, 4.ұйқы безінен сөлді бөлуді және ішектің қозғалысын қамтамасыз етеді, 5.нәруыздың қорытылуын қамтамасық етеді, 6.онда көптеген барлық органикалық заттарды ыдырататын ферменттер бар.

а/ 1,2,4, б/ 1,3,5, в/ 1,4,5, 2,3,6, д/ 2,5,6

5.Адам адамтәрізді маймылдан ажыратылады:

1.төрт бөлімді жүрек, 2.тік жүру, 3.күмбез тәрізді табан, 4.тырнақтың болуы, 5 S-тәрізді омыртқа, 6.сүт тістің тұрақты тіске ауысуы

а/ 1,4,6, б/ 3,4,6, в/ 2,3,5, г/ 2,5,6, д/ 3,5,6

6.Қосмекенділер класының отрядтарын анықта:

1.қабыршақтылар отряды, 2.құйрықтылар отряды, 3.жыртқыштар отряды, 4.құйрықсыздар отряды, 5.тасбақалар отряды, 6.аяқсыздар отряды.

а/ 1,3,5, б/1,2,6, в/1,3,4, г/2,3,5, д/2,4,6

7.Мүктәрізділер бөліміне жататын өсімдіктерді көрсет

1.көкек зығыры, 2.аталық усасыр, 3.плауын,4.сфагнум,5.шолпаншаш, 6.маршанция

а/ 1,3,5, б/1,5,6, в/1,4,6, г/2,3,4, д/3,4,6

8.Берілген мысалдардан араморфозға жататындары қайсысы:

1.ашықтұқымды өсімдіктердің тұқыммен дамуы, 2.орамжапырақты домбықтаудан кейін жанама тамырларының санының артып дамуы, 3.құтырған қиярдың жемісінің шырынды жұмсағының түзілуі, 4.хош иісті темекінің иісті заттарды шығаруы, 5.гүлді өсімдіктердің қосарынан ұрықтануы, 6.өсімдіктерде механикалық ұлпалардың түзілуі.

а/ 1,3,4, б/ 1,5,6, в/ 2,3,4, г/ 2,4,5, д/ 3,5,6

9.Тұқымқуалау өзгергіштігі түрлерін анықта:

1.мутациялық, 2.модификациялық, 3.үйлесімді, 4.цитоплазмалық, 5.топтық, 6.айқын

а/1,2,4, б/ 1,3,4, в/1,4,5, г/2,3,5, д/2,5,6

10.Эволюцияның палеонтологиялық дәлелдемелеріне жатады:

1.адамдағы үшінші қабақтың қалдығы, 2.тас көмір бетіндегі өсімдік таңбалары, 3. қырықжапырақтардың тасқа айналған қалдықтары, 4.туылған адамдардың денесіндегі қалың түктер жамылғысы, 5.адам қаңқасындағы құйымшақ, 6.жылқының филогенетикалық қатары

а/ 1,4,6, б/1,3,4, в/2,4,5, г/ 2,3,6, д/ 3,5,6,

ІІІ-бөлім.Берілген тапсырмалардың дұрыс немесе дұрыс емес екендігін анықта.

Жоғары балл-20.

1.Табиғи сұрыпталу материалы эволбцияға қызмет етеді.

2.Өсімдіктердің бір түрінің жиынтығын адамның жасанды жолмен алуы тұқым деп аталады

3.Аутосомды доминантты белгілер тұқымқуалауда ерлер мен әйелдерде бірдей болып кездеседі.

4.Организмдердің сыртқы орта әсері арқылы фенотиптің әртүрлілігі үйлесімді өзгергіштік деп аталады.

5.Аллополиплоидия әр түрлерді будандастыру нәтижесінде алынған будан хромосома санының артуы

6.Толық жетілген жұмыртқа жасушасының пісіп жетілуінде үш бағыттаушы денешік түзіледі.

7.Бластуланың ішкі қуысы бластомер деп аталады.

8.Сперматогенездің өсу кезеңінде хромосома саны және ДНҚ молекуласы тең 2п4с

9.Генетикалық кодтың бірлігі нуклеотид болып саналады.

10.Кребс циклі митохондрия мембранасында өтеді.

11.Өсімдік жасушасында жартылай автономды органоид- вакуоль және пластид кездеседі.

12.Центоромера-эукариоттардағы ДНҚ молекуласының үлескісі.

13.Жасушадағы митохондрия саны оның оның қызметінің белсенділігіне байланысты.

14.Қарапайымдар жасушасында жасуша қабығы болмайды.

15.Моносахаридтерден көбірек таралғаны –сахароза және лактоза

16.Ересек тіссіздің қоректенуі биофильтрлеу арқылы жүреді

17.Паразиттік құрттардың дернәсілінің дамуы негізгі иесі болып табылады.

18.Балықтардың аккомодациялық қабілеті болмайды.

19.Камбий жасушасының көбірек бөлімі сүрекке қарай бөлінеді.

20.Егер гүлдер бүйірлік осьте орналасса, онда олар күрделі гүлшоғыры деп аталады.

ІV-бөлім.Сәйкестігін табыңдар. Жоғары балл-25

1.Өсімдік белгісін оның жататын бөліміне сәйкестендір.

2.Жануарлардың белгілеріне қарап олардың қай типке жататынын сәйкестендір.

3.Мысалдарды орта факторымен сәйкестендір

4.Мүшелерді олардың ұрықжапырағында түзілуімен сәйкестендір

5. Нәруыз биосинтезін және фотосинтезді салыстыр

Биология тапсырмалары

10 сынып

І-бөлім. Төмендегі тест тапсырмасынан 1 ғана дұрыс жауабын табыңдар.Жоғарғы балл-30

1.Шіріту бактериясының қоректенуі жатады:

а/сапрофитті; б/паразитті; в/хемотрофты ; г/фототрофты.

2.Стерилденген сүт пастерленген сүттен ұзақ сақталады, себебі өңдеу кезінде жойылады:

а/тек бактерия жасушасы; б/тек өсімдік спорасы; в/бактерия жасушасы және спорасы; г/тек ауру тудырушы бактерия.

3.Қай организм гетеротрофтыларға жатады?

а/хлорелла; б/қалпақты саңырауқұлақ; в/түйнек бактериясы; г/хемосинтездеуші бактерия.

4.Саңырауқұлақтың қор заты:

а/крахмал, б/гликоген, в/инулин, г/целлюлоза.

5.Балдыр көбейеді:

а/вегетативті, б/зооспора арқылы, в/жынысты жолмен, г/ барлығы дұрыс.

6.Қоңыр балдырларға жатады:

а/хламидомонада, б/ламинария, в /хлорелла, г/спирогира.

7.Қына денесі аталады:

а/микориза, б/мицелий, в/қатпаршақ, г/жауабы жоқ.

8.Гаметофит:

а/мүктерде, б/қырықжапырақтыларда, в/плаундарда, г/қырықбуындарда.

9.Ашықтұқымдыларда эндосперм:

а/гаплоидты, б/диплоидты, в/триплоидты, г/полиплоидты.

10.Қосжарнақтыларға жататын өсімдік:

а/жұмыршақ, б/жауқазын, в/лалагүл, г/інжугүл.

11.Трипоносома қай класқа жатады:

а/талшықтылар, б/саркодалылар, в/споровиктер, г/ инфузориялар

12.Омыртқасыздарда метанефриальді типті зәр шығару болады:

а/ішек қуыстыларда, б/паразитті жалпақ құрттарда, в/жұмыр құрттарда, г/ буылтық құрттарда.

13.Ұлулардың тыныс алу мүшесі:

а/демтүтік және өкпе, б/желбезек және тері, в/демтүтік және желбезек, г/желбезек және өкпе

14.Гермофродитті емес.

а/ақ сұлама, б/шошқа цепені, в/жауын құрты, г/нерейда

15.Жай көздер болады:

а/шаршылы өрмекшіде, б/өзен шаянында, в/зауза қоңызында, г/шегірткеде

16.Жүрек қарыншасында жартылай перде болады:

а/тритонда, б/саламандрада, в/бақада, г/құбылғыда

17.Сүтқоректілердің арғы тегі:

а/стегоцефалдар, б/парапитектер, в/аңтісті кесірткелер, г/құстар

18.Қалқанша без гормоны балаларда жетіспесе қандай ауру пайда болады:

а/базед, б/кретинизм, в/микседема, г/қант диабеті

19.Қарын сөлі құрамына не кіреді?

а/трипсин, өт, б/фермент,шырыш,тұз қышқылы, в/тироксин, витамин, г/гормон, антиденелер.

20.Адамда парасимпатикалық жүйке жүйесі іске қосылғанда:

а/ішек жұмысы күшейеді, б/қаңқа бұлшықеті тонусы жоғарылайды, в/қандағы қант концентрациясы артады, г/импульсті жылдамдатады.

21.Нәруыз молекулалары бір-бірінен ажыратылады:

а/аминқышқылының кезектесіп орналасуынан, б/үшінші реттік құрылымы пішінінен, в/амин қышқылының санынан, г/ барлық берілген ерекшеліктерден

22.Жаңа туылған сүтқоректілерде негізгі энергия көзі болып табылады:

а/глюкоза, б/крахмал, в/гликоген, г/лактоза.

23.ДНҚ молекуласының Т нуклеотиді 10%-ын құрайды. Бұл молекулада Ц нуклеотидінің %-ы қандай?

а/15%, б/20%, в/45%, г/40%

24.Аюдың ДНҚ-сы есек ДНҚ-нан ерекшеленеді:

а/нуклеотид жиынтығынан, б/қызметінен, в/нуклетидтер орналасуының бірізділігінен, г/организмдерінің күрделілігінен

25.Мембрананың липидті қабатынан еркін өтеді:

а/су, б/эфир, в/глюкоза, г/спирт

26.Жасушада гликокаликс түзіледі:

а/липидтер және нуклеотидтерден, б/майлар және АТФ, в/көмірсулар және нәруыздан, г/нуклейндер және қышқылдардан.

27.Гормондар жасушаның қай органоиттарында түзіледі:

а/лизосомада, б/ядрода, в/Гольджи жиынтығында, г/вакуольде.

28.Хлорофиллдің реакция орталығы негізін құрайды:

а/кальций, б/магний, в/натрий, г/темір

29.Фотосинтездің қараңғы фазасы өтеді:

а/хлоропласт стромасында, б/хлоропласт рибосомасында, в/тилакоид мембранасында, г/гранада.

30.Глюкоза тотығуының барлық кезеңіне қатысады:

а/оттек, б/фермент, в/жарық, г/көмір қышқыл газы.

ІІ-бөлім..Берілген тапсырмалардан тек біреуін белгіле. Әр жауапқа 2 балл.Жалпы балл-20

1.Жасушаның құрылысы мен қызметін оқытуда қандай әдістер қолданылады?

1.гендік инженерия. 2.микроскопиялық. 3.цитогенетикалық талдау 4.жасуша және ұлпа өндірісі. 5.центрифуга. 6.гибридтеу

а/ 1,2,3; б/ 1,2,6; в/ 1,3,4; г/ 2,5,6; д/ 2,4,5

2.Гольджи жиынтығы қай жасушада кездеседі:

1жануар, 2.бактерия. 3.саңырауқұлақ, 4.өсімдік, 5. вирус, 6.көк-жасыл балдырлар

а/ 1,3,4; б/ 1,5,6; в/ 1,4,6: г/ 2,3,4: д/ 2,3,5

3.Энергетикалық алмасу кезеңдерін анықта.

1.трансляция. 2.дайындық кезең 3.транскрипция 4.биологиялық тотығу 5.гликолиз 6.РНҚ және рибосома жиынтығының түзілуі.

а/ 1,3,4 б/ 1,4,5 в/ 2,3,6 г/ 2,4,5 д/ 3,5,6

4.Мейоз нәтижесінде төмендегі жасушалардың қайсысы түзіледі?

1.адам сперматозоиды, 2.мүк спорасы, 3.адам эритроциті, 4.сүйек жасушасы-остеоциттер, 5.нейрон, 6.қырықжапырақ спорасы.

а/ 1,2,6, б/ 1,3,5, в/ 1,4,5, г/ 2,3,6, д/ 2,5,6.

5.Вегетативті көбею кезінде:

1.ұрпағы анасынан ерекшеленеді, 2.тек бір ғана дара қатысады. 3.негізінен митоздық бөлінуге жатады. 4.ұрпағы бастапқы формасымен бірдей. 5.негізінен мейоздық бөлінуге жатады. 6.гамета қатысуымен жүреді.

а/ 1,4,6, б/ 3,4,6, в/ 2,3,4, г/ 2,5,6, д/ 3,5,6

6.Адам мезодермасынан дамиды:

1.шеміршек ұлпасы және тері дерма қабаты, 2.май бездері және шаш, 3.жүрек және бүйрек, 4.аталық без және сүйек ұлпасы, 5.тырнақ және тері эпителийі, 6.сүт бездері және тері рецепторлары.

а/ 1,3,5, б/ 1,2,4, в/ 1,3,4, г/ 2,3,5, д/ 2,4,5

7.Гомогаметалы аталық жынысты:

1.қос қанатты бунақденелілер,2.сүтқ