Бөлім:

11.2B Тірі ағза химиясы

Педагогтің аты-жөні:

Комешова м

Күні:

27.11.2025ж

Сыныбы:11

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Биологиялық маңызды металдар

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

11.5.1.32 биологиялық маңызды металдар: темір, магний, кальций, калий, натрийдің рөлін бағалау

Сабақтың мақсаты:

- Оқушылар биологиялық маңызды металдардың (Fe, Mg, Ca, K, Na) ағзадағы қызметін сипаттайды;

- Осы элементтердің жетіспеушілігі немесе артық болуының салдарын талдайды;

Құндылықтарға баулу

Адал азамат

1) Денсаулыққа жауапкершілік (адалдық өз-өзіне)

Оқушылар адам ағзасындағы темір, магний, кальций, калий және натрий иондарының рөлін түсіне отырып, өз денсаулығына адал болу, дұрыс тамақтану және минерал тапшылығының алдын алу міндет екенін ұғынады.

2)Қоғам алдындағы адалдық

Денсаулығы мықты, білімді тұлға – ел дамуына үлес қосатын адал азамат екеніне назар аудару.

Жасанды интеллект құралы

Оқушылар жасанды интеллекттен:

• пациенттің белгілеріне қарай қай элемент жетіспейтінін анықтау,

• элемент рөлін қысқаша түсіндіру,

• тағам көздерін ұсыну

Сабақ кезеңі/Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Қызығушылықты ояту

7 мин.

(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі:

1.Оқушылармен амандасу, түгендеу. Сынып реттілігін қадағалау.

2) психологиялық ақуал туғызу

Үй тапсырмасын тексеру

«Менен сұрақ сізден жауап» әдісі

- Оқушылар көрсетілген видеоны тамашалайды.

- Мұғалімнің сұрағына болжам айтады.

Оқушының аты жазылған қыстырғышты смайліктерге жабыстырылады.

1)Калий мен нарий иондарының организмдегі маңызы қандай?

2)Магнийдің артық немесе кем мөлшері адам денмаулығына қалай әсер етеді?

3) Темір иондарының биологиялық маңызы қандай?

Оқушылардың сабаққа қатысуы, белсенділігі және сұраққа жауап беруі ауызша мадақтаумен бағаланады.

Әр дұрыс жауапқа -1 балл

Адам ағзасы және элементтердің рөлі туралы қысқа видео (YouTube, Biology animations)

Сабақ ортасы

Жеке жұмыс

7 мин

Жеке жұмыс

Шындық және жалған

2 минут

Жұптық жұмыс

5 минут

Функционалдық сауаттылық

7 минут

Қолдану тапсырмасы

Жеке жұмыс

7 минут

«Біреуін таңда әдісі»

Оқушыларға А, В, С деңгейіндегі тапсырмалар беріледі оқушы тапсырманы таңдап орындайды

Төмендегі тұжырымдардың шындық /жалған екенін анықтаңдар

«Білім ленд» тапсырмасы

Оқушыларға кесте беріледі

Ақ алтын

Ертеде адамдар тұзды ең алғаш қай елде пайдаланғаны белгісіз. Орталық Еуропада шамамен алғанда тұзды пайдалану біздің жыл санауымыздан үш мың жыл бұрын Таяу шығыста одан да көп ерте сегіз мың жыл бұрын басталды. Мысалы теңізге бөроене салып артынан суып қақтайды. Одан кейін бөренен үстінен тұздың қақпағын жонып алып тамаққа пайдаланатын

МТИВАЦИЯ / ПРОБЛЕМАЛЫҚ ЖАҒДАЙ)

Оқушыларға пациенттің қан сараптама талдауы көрсетіледі

Оқушыларға

2 пациенттің жағдайы таратылады (карточка).
Әр карточкада симптомдары бар.

А деңгейлі тапсырма

Адам ағзасындағы биологиялық маңызы бар металдың рөлі туралы тұжырымдарды анықта.

Ж асушаларды оттегімен қамтамасыз ету процесіне қатысады:

Денедегі су тұз балансын реттейді:

С үйек ұлпасының беріктігі мен қаттылығын сақтайды:

Ж үйке және бұлшықет ұлпаларының қызметін реттейді:

Көмірсу мен фосфор алмасуына қатысатын

В деңгейлі тапсырма

Wordwall тапсырмасы

https://wordwall.net/resource/98972611

С деңгейлі тапсырма

«Биологиялық маңызды металдар» тақырыбы бойынша блок- контекс жасаңыз

( тапсырма қосымша бетте көрсетілген)

1)тапсырма: (қыздарға)

Сіз жансақтау бөлімінде мейірбикесіз деп есептеңіз. Сіз дереу арада 800 мл осындай ерітінді дайындау керексіз. Сіз осындай ерітіндіні қалай дайындар едіңіз?

2) Тапсырма(ұлдарға) Сидней олимпиадасына ауыр атлетикадан жүлделі орындарға ие болған жерлестеріміз, алаңға шығар алдында қолдарына ақ ұнтақ жақты. Олар алақандарына қандай ұнтақ жақты?

А) барий хлориді

В) магний сульфаты

С) натрй хлориді

Д) темір (ІІІ) хлориді

Оқушылар анализді талдап өз ойларын қорытындылап науқасқа мативация беріледі .

Пациент А:

Басы жиі ауырады, тез шаршау, терісі бозғылт тартқан, қаназдық, бас айналу → Қандай металл жетіспейді?

Пациент B:

Науқас бас ауруы жиі байқалады, болмашы нәрседен үрейленіп, ұйқысыздық байқалады. Үнемі өзін нашар сезінеді? Қандай металл жетіспейді?

. Дескриптер

А деңгейлі тапсырма – 2 балл

В деңгейлі тапсырма – 3 балл

С деңгейлі тапсырма – 5 балл

Жалпы 3 балл

1 қатеге 2 балл

Мақсаты: Жылдам әрі функционалды түрде сыни ойлануды дамыту.

Тиімділігі: оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді

Жалпы 2 балл

Кете қағаздар

Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.

Талдау

5 минут

«Есептей берсең есің кіреді» әдісі

Тақырып бойынша кітаптағы 1,2, есептер шығарылады

Жалпы әр есепке 2 балл

Сабақтың соңы

Сабақты бекіту

5 минут

Рефлексия: «Көз», «Құлақ», «Жүрек»

• Оқушылар бүгінгі сабақта не көргендігін стикерге жазып көзге жабыстырады.

• Оқушылар бүгінгі сабақта не естігенін стикерге жазып құлаққа жабыстырады.

• Оқушылар бүгінгі сабақта нені жүрегіне түйді стикерге жазып жүрекке жабыстырады.

Үйге тапсырма: “Неліктен спортшылар Mg және K көбірек тұтынады?” эссе жазу

Мұғалім оқушылардың сабаққа қатысқан белсенілігіне қарай 1-10 баллдық жүйе бойынша әр оқушының өзіне тиісті баллын қойып бағалайды

№

Тұжырым

Ш

Ж

1

Қымызық қышқылы кальцийдің сіңуіне кедергі жасамайды

+

2

Ас тұзын шектен тыс артық қолдану бүйрекке ауырлық түсіреді

+

3

Темір жетіспеуінен адам анимия ауруы пайда болады

+

4

Магнийдің детіспеушілігі адамда қоздыратын депрессор міндетін атқарады

+

5

Калий ферменттердің жұмысына және жасушадағы басты энергия көзі

+

Оқушының аты- жөні

«Біреуін таңда әдісі»

А- 2 балл

В – 3 балл

С- 5 балл

Шындық және жалған

Жалпы 3 балл

1 қатеге 2 балл

«Білім ленд» тапсырмасы

4 балл

Функционалдық сауаттылық

2 балл

«Есептей берсең есің кіреді»

Балл

№

Тұжырым

Ш

Ж

1

Қымызық қышқылы кальцийдің сіңуіне кедергі жасамайды

2

Ас тұзын шектен тыс артық қолдану бүйрекке ауырлық түсіреді

3

Темір жетіспеуінен адам анимия ауруы пайда болады

4

Магнийдің детіспеушілігі адамда қоздыратын депрессор міндетін атқарады

5

Калий ферменттердің жұмысына және жасушадағы басты энергия көзі

№

Тұжырым

Ш

Ж

1

Қымызық қышқылы кальцийдің сіңуіне кедергі жасамайды

2

Ас тұзын шектен тыс артық қолдану бүйрекке ауырлық түсіреді

3

Темір жетіспеуінен адам анимия ауруы пайда болады

4

Магнийдің детіспеушілігі адамда қоздыратын депрессор міндетін атқарады

5

Калий ферменттердің жұмысына және жасушадағы басты энергия көзі

№

Тұжырым

Ш

Ж

1

Қымызық қышқылы кальцийдің сіңуіне кедергі жасамайды

2

Ас тұзын шектен тыс артық қолдану бүйрекке ауырлық түсіреді

3

Темір жетіспеуінен адам анимия ауруы пайда болады

4

Магнийдің детіспеушілігі адамда қоздыратын депрессор міндетін атқарады

5

Калий ферменттердің жұмысына және жасушадағы басты энергия көзі