Батанасова Бақытгүл Ерғалиқызы Ж. Мусин атындағы Көкшетау жоғары қазақ педагогикалық колледжі директорының ғылыми-әдістемелік жұмысы бойынша орынбасары, Үздік педагог 2019, Ы. Алтынсарин төсбелгісінің иегері, педагог-шебер, PhD докторант

IMPLEMENTATION OF A UNIFIED EDUCATIONAL PROGRAM IN PRIMARY SCHOOL

Ergali Karakoz

Zh.Musin Higher Kazakh pedagogical College,kokshetau

E-mail:karakoz419@gmail.com

Abstract

This article discusses the importance and effective ways to implement a holistic educational program in primary school.With the increasing role of education in the modern education system,the introducation of holistic educational principles for the comprehensive development of the student’s personality is a pressing issue.The article describes various areas of education-spiritual and moral,patriotic,aesthetic,labor and physical education-as a single system and suggests ways to implement it in the primary school environment.In addition,the importance of interaction and cooperation between parents,school and society is analyzed.

БІРТҰТАС ТӘРБИЕ БАҒДАРЛАМАСЫН БАСТАУЫШ МЕКТЕПТЕ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУ

Ерғали Қаракөз

Ж,Мусин атындағы Көкшетау жоғарғы қазақ педагогикалық колледжі

Е-mail:karakoz419@gmail.com

Аннотация

Бұл мақалада біртұтас тәрбие бағдарламасын бастауыш мектепте жүзеге аырудың маңыздылығы мен тиімді жолдары қарастырылады.Қазіргі заманғы білім беру жүйесінде тәрбиенің рөлі артып келе жатқан тұста,оқушы тұлғасын жан-жақты дамыту мақсатында біртұтас тәрбие ұстанымдарын енгізу өзекті мәселе болып отыр.Мақалада тәрбиенің түрлі бағыттары-рухани-адамгершілік,патриоттық,эстетикалық,еңбек және дене тәрбиесі-біртұтас жүйе ретінде сипатталып,бастауыш мектеп жағдайында оны іске асыру жолдары ұсынылады.Сонымен қатар,ата-ана,мектеп және қоғам арасындағы өзара байланыс пен ынтымақтастықтың маңызы талданады.

ВНЕДРЕНИЕ ЕДИНОЙ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОЙ ПРОГРАММЫ В НАЧАЛЬНОЙ ШКОЛЕ

Ергали Каракоз

Кокшетауский высший казахский педагогический колледж им. Ж.Мусина

E-mail:karakoz419@gmail.com

Аннотация

В данной статье рассматриваются важность и эффективные пути реализации комплексной образовательной программы в начальной школе.В то время,когда в современной системе образования возрастает роль образовния,актуальным вопросом является внедрение единых образовательных позиций с целью всестороннего развития личности учащегося.В статье различные направления воспитания-духовно-нравственное,патриотическое,эстетическое,трудовое и физическое воспитание-описаны как единая система,а также предложены пути ее реализации в начальной школе.Кроме того,анализируется важность взаимодействия и сотрудничества родителей,школы и общества.

«Біртұтас тәрбие» бағдарламасы

Мемлекет Басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Ұлттық құрылтайдың «Әділетті Қазақстан – Адал азамат» атты екінші отырысындағы тапсырмасына сәйкес 2023 жылы «Біртұтас тәрбие» бағдарламасы әзірленіп, барлық білім беру ұйымдарына енгізілді.

Қазақстан Республикасының Президенті Қ. Тоқаев 2024 жылы Ұлттық құрылтайдың «Адал адам – Адал еңбек – Адал табыс» атты үшінші отырысындағы тапсырмасына сәйкес Біртұтас тәрбие бағдарламасының мазмұны жаңартылды.

Кіріспе:

Қазіргі жаһандану дәуірінде білім беру жүйесі жаңа мазмұнға, жаңа талаптарға ие болуда. Жаңа заман талабына сай тәрбие мен білімнің біртұтастығы күн тәртібіне қойылып отыр. Себебі қоғам дамуының барлық саласында адамның интеллектуалдық әлеуетімен қатар рухани-адамгершілік мәдениеті, азаматтық ұстанымы мен әлеуметтік белсенділігі де айқын рөл атқарады. Бұл міндеттерді жүзеге асыруда бастауыш мектептегі тәрбие процесінің маңыздылығы зор.Бастауыш сынып оқушылары – жеке тұлға ретінде қалыптасудың алғашқы кезеңіндегі балалар. Бұл жаста тәрбиелік ықпалдарға бейімділік жоғары болады, сондықтан мектеп табалдырығын аттаған баланың бойында жағымды қасиеттерді қалыптастыру, дұрыс көзқарас пен құндылықтарды сіңіру – табысты тұлға тәрбиелеудің кепілі. Тәрбиені оқытудан бөліп қарастыру бала дамуына кері әсерін тигізетінін ғылым да, практика да дәлелдеп отыр.

БАҒДАРЛАМАНЫҢ МАҚСАТЫ:

қазақстандық мәдениет құндылықтары негізінде азаматтық жауапкершілік пен патриотизм, парасаттылық пен адалдық, ар-ұждан, рухани-адамгершілік қасиеттерін бойына сіңірген, үйлесімді дамыған тұлға қалыптастыру.

Бағдарламаны іске асыру құндылыққа бағдарланған және құзыреттілік тәсілдемелеріне негізделеді. Олар оқытудың, тәрбиелеудің және дамытудың өзара үйлесімді бірлігін қамтамасыз етеді.

Әдістер мен материалдар:

Бұл зерттеу жұмысының мақсаты – бастауыш сыныптарда Біртұтас тәрбие бағдарламасын жүзеге асырудың тиімді жолдарын анықтау, педагогикалық тәжірибелер мен әдістемелік тәсілдерді саралау болып табылады.

Зерттеу барысында төмендегі әдістер қолданылды:

1. Теориялық талдау әдісі – Біртұтас тәрбие бағдарламасына қатысты нормативтік құжаттар, ғылыми еңбектер, әдістемелік құралдар, оқу бағдарламалары мен педагогикалық әдебиеттерге талдау жүргізілді.

2. Сауалнама және анкета әдісі – бастауыш сынып мұғалімдеріне, ата-аналар мен оқушыларға тәрбие жұмысының мазмұны мен тиімділігі туралы сауалнама жүргізілді.

3. Бақылау әдісі – тәрбие сағаттары, сыныптан тыс іс-шаралар, оқу процесіндегі тәрбие элементтері арнайы жоспар бойынша бақыланып, талдау жасалды.

4. Салыстырмалы талдау әдісі – бұрынғы және қазіргі тәрбие жұмыстарын салыстыра отырып, Біртұтас тәрбие бағдарламасының жаңашылдығы мен артықшылықтары айқындалды.

5. Тәжірибелік-эксперименттік әдіс – зерттеу барысында кейбір сыныптарда бағдарлама негізінде іс-шаралар ұйымдастырылып, олардың нәтижелері тәжірибе ретінде қарастырылды.

Баланың ішкі мүмкіндіктерінің ашылуы адамдардың сүйіспеншілік сезімі мен қарым-қатынасына байланысты.Баланы тең адам санап,оған еркіндік бергенде ғана ол өз пікірін ашық айта алады,үлкендердің балаға деген құрметі олардың сенімін арттырады.Бастауыш сынып оқушыларының өзіндік санасы жасыңа қалыптасып келе жатқандықтан,олар негізінен мұғалімнің ықпалында болады.Жасөспірімдер жедел дамып келе жатқандықтан,тәрбиесі бірқалыпты жағдайға ауысып,өзін-өзі тәрбиелеуге қажеттілігі артады.Баланы ұжымда,ұжым арқылы тәрбиелеу-тәрбие жұмысындағы жетекші принциптердің бірі.Мұны екі түрлі көзқарас тұрғысынан қарау керек.Бірі-ұжымдық тәрбие қоғамның негізгі қаруы.Бала берік ұйымдасқан,ынтымақты,әлеуметті,рухани таза ұжымда болуы қажет.

Екіншісі-тәрбиеленушінің педагог ықпалымен,көзқарасымен шектеліп қалмауы.Педагог-тәрбиеші қосарланған ұғымына белгілі педагог А.С.Макаренко қарсы болып,оны ұжымның жан-жақты тәрбиелік әсерімен бекітуді ұсынған.Бірлескен іс-әрекетте,орынды орынды ұйымдастырылған ұжымдық жұмыстарда өзара тәуелді,жауапкершілікті қатынастар туындайды,баланың тәжірибе және ұжымдық өмір дағдыларын жинау процесі жүреді.

Бүгінде көптеген елдер өздерінің білім беру жүйесін жаңғыртуға баса назар аударып отыр. Бұл бағыттағы басты қадамдардың бірі бастауыш мектептерде бірыңғай білім беру бағдарламасын іске асыру болып табылады. Мұндай бағдарлама оқыту мен оқыту процестерінің мазмұны мен құрылымын стандарттау арқылы барлық оқушылар үшін сапалы білімге тең қол жеткізуді қамтамасыз етеді.

Негізгі бағыттары
Стандартталған оқу бағдарламасы
Барлық бастауыш мектептер жалпы білім беретін пәндерді және нақты айқындалған оқу мақсаттарын қамтитын бір оқу бағдарламасын ұстанады. «Математика», «Сауаттылық», «Ғылым», «Әлеуметтік зерттеулер» сияқты негізгі пәндер ортақ негізбен оқытылады.
Педагог кадрларды даярлау және әдістемелік қамтамасыз ету
Мұғалімдер оқытудың заманауи әдістерін меңгеру және оқу бағдарламаларын оқу сыныптарында тиімді қолдану үшін бағдарламаға сәйкес біліктілікті арттырудан өтуде.
Бағалау және мониторинг
Оқушылардың үлгерімі әртүрлі мектептер мен өңірлер бойынша дәйекті мониторинг жүргізуге және әділ салыстыруды қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін бірыңғай критерийлер мен құралдарды пайдалана отырып бағаланады.
Цифрлық технологияларды интеграциялау
Электрондық ресурстар мен цифрлық платформаларды пайдалану оқыту процесін күшейтеді және қашықтықтан оқыту мүмкіндіктеріне қолжетімділікті кеңейтеді.

Қорытынды
Бастауыш мектептерде бiрыңғай бiлiм беру бағдарламасын iске асыру барлық балаларға сапалы бiлiм берудi қамтамасыз ету жолындағы шешушi қадам болып табылады. Ол оқытуға тең мүмкіндіктер туғызады және неғұрлым үйлесімді және заманауи білім беру жүйесін дамытуды қолдайды. Бұл реформа ел үшін білімді және гүлденген болашақты қалыптастыруда елеулі рөл атқарады.
Бастауыш мектептерде бiрыңғай бiлiм беру бағдарламасын iске асыру саяси ауыс-түйiс қана емес , бұл әрбiр бала үшiн әдiл, инклюзивтi және сапалы оқу ортасын құру жолындағы қуатты қадам. Оқыту мен бағалаудың ортақ негізін қамтамасыз ете отырып, бұл тәсіл өңірлік олқылықтарды еңсеруге көмектеседі, мұғалімдердің дамуын қолдайды, өмір бойы оқытудың берік негізін қалыптастырады. Ұзақ мерзімді перспективада мұндай реформалар ұлттық прогреске, әлеуметтік ұйымшылдыққа, болашақ ұрпақтың тез өзгеріп отыратын әлемнің сын-тегеуріндеріне дайындығына ықпал етеді.

Біртұтас тәрбие бағдарламасын жетілдіру бойынша ұсыныстар:

1. Мектеп пен ата-аналар арасындағы серіктестікті нығайту:

Ата-аналарға арналған семинарлар мен тренингтер ұйымдастыру.Тәрбие бағдарламасының мазмұны мен мақсаттары туралы жүйелі ақпарат беру.

2.Мұғалімдердің кәсіби құзыреттілігін арттыру:

Біртұтас тәрбие әдістемесі бойынша біліктілікті арттыру курстарын өткізу

Педагогтар арасында тәжірибе алмасу алаңдарын қалыптастыру (коучинг, шеберлік сағаттары).

3. Оқушылардың жас ерекшеліктеріне сай тәрбиелік іс-шаралар ұйымдастыру:

Құндылықтарға бағытталған тренингтер (мысалы: жауапкершілік, мейірімділік, патриотизм).Ойын элементтері мен шығармашылық жобалар арқылы құндылықтарды меңгерту.

4. Тәрбие мен оқытудың байланысын күшейту:

Пәнаралық байланыс арқылы тәрбие мазмұнын пәндерге кіріктіру.Сабақ жоспарларына құндылыққа негізделген тапсырмаларды енгізу.

5. Бағдарламаның тиімділігін бақылау және бағалау жүйесін енгізу:

Портфолио, бақылау парақтары, сауалнамалар арқылы оқушының тәрбие деңгейін бақылау.Мектепішілік диагностика жүйесін жетілдіру.

6.Ұлттық тәрбиеге негізделген мазмұнды күшейту:

Қазақ халқының салт-дәстүрлері мен ұлы тұлғаларының өмірін тәрбие құралы ретінде пайдалану.

Әдебиеттер тізімі

1. Қалиев С. «Жас ұрпаққа тәрбие беру мәселелері»

https://kazneb.kz/ru/catalogue/view/1979163

2. Жұмабаев М. «Педагогика»

https://kazneb.kz/ru/catalogue/view/1104884

3. ҚР Білім және ғылым министрлігі. «Тәрбие жұмысының тұжырымдамалық негіздері», 2019

https://www.gov.kz/memleket/entities/edu/documents/details/12251

4. Сейталиева К. «Тәрбие жұмысының жүйелілігі және кешенділігі»

Журнал: Білім – Образование, 2020.

https://bilimger.kz/108721/

5. Нұрғалиева Г. «Бастауыш мектепте тәрбие жұмысын ұйымдастырудың инновациялық жолдары»

https://bilimger.kz/119392/

6. Тұрғынбаева Б.А. «Дамыта оқыту технологиясы»

https://kazneb.kz/ru/catalogue/view/1287997

7. Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы (2023)

https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z070000319_

8. Назарбаев Н.Ә. «Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру» мақаласы

https://egemen.kz/article/146981-bolashaqha-baghdar-rukhani-zhanhghyru