Бірыңғай мүшелердің тыныс белгісі.

Бекітемін: 17.11.2016ж

Сабақтың тақырыбы: Бірыңғай мүшелердің тыныс белгісі.

Сабақтың мақсаты: 1. Жалғаулықтар арқылы байланысқан бірыңғай мүшелердің емлесі және тыныс белгілерімен таныстыру; жаттығу жұмыстары арқылы бірыңғай мүшелер жалғаулықтар арқылы байланысқанда қай кезде үтір қойылатыны, қай кезде қойылмайтыны туралы білімдерін тереңдету.

2. Тыныс белгілерін дұрыс қоя білу, сауатты жазу дағдыларын жетілдіру.

3. Ұқыптылыққа, тиянақтылыққа тәрбиелеу.

Сабақтың әдісі: түсіндіру, жаттығу, қайталау.

Сабақтың түрі: жаңа білім

Сабақтың көрнекілігі: кесте, оқулық

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру бөлімі.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру, қорытындылау.

Үй тапсырмасын тексеру кезінде бірыңғай мүшелер туралы алған білімдері толық қайталанады. Бірыңғай мүшелерді сөйлем мүшесіне талдайды. Жалғаулықтармен байланысқан бірыңғай мүшелеріне мысалдар келтіреді. Сөздердің тіркесуі арқылы жасалған бірыңғай мүшелері бар сөйлемдер құрастырады. Сөйлемдерді оқу немесе айту кезінде бірыңғай мүшелердің арасын дауыс ырғағының кідірісімен сақтап, дұрыс айтуларын қадағалап отырған жөн. Дұрыс оқи білген бала жазу кезінде үтірмен ажыратып жазуға дағдыланады.

ІІІ. Жаңа сабақты меңгертуге дайындық жұмысы.

Бірыңғай мүшелер өзара қалай болса, солай тіркесе салмай, олардың байланысында белгілі бір заңдылықтың бар екенінен мәлімет беріледі.

Бұл үшін тақтаға бірыңғай мүшелері бар сөйлем жазылады. Біздің аулада қарағаш, терек, емен өсіп тұр. Сөйлемнің ешбір жалғаулықсыз, дауыс ырғағы арқылы байланысып, аулада 3 түрлі ағаштың өсіп тұрғанын білдіретінін оқушылар айтуы керек. Одан кейін сөйлемнің бірыңғай мүшелері жалғаулықтар арқылы жазылады. Біздің аулада қарағаш та, терек те, емен де өсіп тұр. Оқушылардан сөйлемде қандай өзгеріс болғаны сұралады. Бұл сөйлемде бірыңғай мүшелердің құрамына та, те, де жалғаулықтары қосылып тұрғаны аңғартылады. Сондай – ақ бірыңғай мүшелер арқылы байланысатын сөйлемді оқығанда олардың арасындағы дауыс кідірісінің сақталатынын оқушылар байқауы керек, сондықтан да олардың арасына да үтір қойылатынын өздері анықтағандары дұрыс.

ІҮ. Оқулықпен жұмыс.

1 – жаттығу ауызша орындалады. Сөйлемді дауыс интонациясын сақтай отырып оқу арқылы бірыңғай мүшелерді тауып, олардың қандай жалғаулықтар арқылы байланысып тұрғанын анықтайды. Олардың арасына үтірдің қойылу себебін өздері түсіндіреді. Сөздерді жалғаулықсыз да айтуға болатынын аңғарулары тиіс.

2 – жаттығуды орындау кезінде да, де, та, те жалғаулықтарының тиістісін дұрыс таңдап қоя білулері қажет. Мысалы: Біздің ауылда жусан да, изен де, ажырық та өседі.

Жалғаулықтардың да, де, та, те болып өзгеру себебін үндестік заңдылықтарын естеріне түсіре отырып, өздерінің түсіндірулерін талап ету керек. Сонымен бірге тыныс белгілері туралы білімдері нақтыланады.

3 – жаттығу және, мен, пен, бен жалғаулықтары арқылы байланысатын бірыңғай мүшелердің жазылу емлесін меңгертуге дайындық ретінде берілген. Бұл жаттығу жұмысында оқушылардың назары бірыңғай мүшелер мен, бен, пен, және жалғаулықтары арқылы байланысқанда үтір қойылмайтынына және ол жалғаулықтардың бірнеше рет қайталанбайтынына аударылады.

4 – жаттығу. Өлеңді оқу. Бірыңғай мүшелерді тауып, тыныс белгілерін қойып көшіріп жазу.

5 – жаттығуды оқушылар өздері орындайды. Сурет бойынша бірыңғай мүшелерді қатыстырып әңгіме құрастыру. Оқушылар құрастырған әңгімелерін оқыған кезде мен, бен, пен, және жалғаулықтарын дұрыс қолдануларын бақылау керек.

Y. Сабақты қорытындылау: Сұрақ – жауап.

ҮІ. Үйге тапсырма: 6 – жаттығу.

ҮІІ. Оқушыларды бағалау.

Т опшамалар