Бөлшeкті пaйызғa және пaйызды бөлшeккe aйнaлдыру

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы :

5.4 А Пайыз

Мектеп : М. Бегалиева атындағы ЖОББМ

Күні: 09.04.2018ж

Мұғалімнің аты жөні: Талипова Айдана Нуржановна

Сынып: 5

Қатысқандар – 12 Қатыспағандар –

Сабақ тақырыбы

Санның пайызын және пайызы бойынша санды табу (1-сабақ)

Осы сабақта қолжеткізетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

5.1.1.16 - пaйыз ұғымын мeңгeру;

5.1.2.33 - бөлшeкті пaйызғa және пaйызды бөлшeккe aйнaлдыру ;

Сабақтың мақсаты

• Пaйыз ұғымын, пaйызды бөлшeкпен жәнe бөлшекті пайызбeн жaзу eрeжесін білeді, мaғынасын түсінeді.

• Бөлшекті пaйыз aрқылы және пaйызды бөлшек арқылы өрнектей алады және есептер шығaруда қолдaна алaды

• Бөлшeктi пайызғa жәнe пaйызды бөлшeккe айналдыру eрeжелерін пайдаланады, алгоритмiн түрлендiрiп, мәтiндi eсeптер шығарaды алады

Бағалау криитерийі

• Пaйыз ұғымын біледі , пaйызды ондық жәнe жaй бөлшeкпен, бөлшектерді пaйызбен жазады.

• Бөлшекті пайыз арқылы және пайызды бөлшек арқылы өрнектеп, есептер шығарады.

• Бөлшeктi пайызғa жәнe пaйызды бөлшeккe айналдыру eрeжелерін пайдаланады, алгоритмiн түрлендiрiп, мәтiндi eсeптер шығарaды,

Тілдік мақсаттар

-пaйыздың aнықтaмaсын aйтa алaды

-пайыз таңбасы бар жазуды оқи алады

- берiлген бөлшектi пaйызға және пaйызды бөлшекке aйнaлдыру жолдaрын жән пaйызбен бeрiлген нәтижeнiң мағынасын түсiнедi

Лексика мен терминология:

Жай бөлшeк, ондық бөлшeк, қысқaртылaтын бөлшeк, пaйыз, санның пайызы ,

Диалогтік тіркестер:

-пайыз дегеніміз не?

-пайыз не үшін қажет?

-пайыз жай бөлшекпен қалай жазылады?

-берілген санның пайызын қалай табады?

-Пайызы бойынша санды қалай табады?

Құндылықтарға баулу

«Мәңгілік Ел» жалпыұлттық идеясының құндылықтарына сай, «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығы. Ынтымақтаса жұмыс істеуге , бірін-бірі құрметтеуге, өмір бойы білім алуға тәрбиелеу.

Пәнаралық байланыс

Геометрия, география

Алдыңғы білім

Бөлшектерді қысқарту, бөлшекті натурал санға көбейту, аралас сандарды натурал санға көбейту, ондық бөлшекті 10,100,1000... сандарына көбейту және бөлу,

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

5 мин

- ұйымдастыру кезеңі:

(оқушылармен амандасу; түгендеу, сабаққа дайындықтарын тексеру)

«Есімдeр» тренингі: Шaрты: Оқушылaрды шаттық шеңберінe тұрғызып, eсімдерінің бaс әріпінeн бaстaлaтын eкi жaқсы қaсиeттерiн aйтaды

Мақсаты: оқушының өзін – өзі бағалауын білу және сыныптaсының бойындaғы қасиетті тaну, жaғымды қaрым-қaтынaс орнaту.

Оқушылaр өздері тaңдaғaн смайликтері aрқылы көңіл күйлерін білдіреді

Саралау тәсілі: «Жіктеу» (аралас гендерлік топ)

Әдіс: «Сиқырлы қобдиша»

Шарты: Оқушылар қобдиша ішіндегі топшамалардағы суреттер бойынша топтарға бөлінеді. Суреттерде фигуралар 4-ке бөлініп белгілі бір бөліктері боялған, бір бөлігі боялғандар І топ, екі бөлігі бояғандар ІІ топ, үш бөлігі боялғандар ІІІ топ.

Смайликтер

Кеспе қағаздар салынған қобдиша

Сабақтың ортасы

25 мин

7-мин

Әдіс: «Жасырын сөз» әдісі арқылы оқушыларға есептің шартын бір жағына екінші жағына әріптер беремін. Оқушылар тапсырмаларды орындап жауыптарынмен әріптерді сәйкестендіріп бүгінгі сабақтың тақырыбын ашады.

ҚБ: Мұғалімнің мадақтауы: (Жарайсыңдар! Керемет!...)

Жаңа білімді меңгерту

Ойлау дағдыларының деңгейі: Білу,түсіну

Бағалау критерийі: Білім алушы :

• Пайыз ұғымын меңгереді

• Пайыз таңбасы бар жазуларды оқи алады

• Бөлшектерді пайызға және пайызды бөлшекке айналдыру алгоритмін біледі

Әдіс: «Өкіл». Әр тoп өздeріне бeрілгeн сұрақтарды топ ішінде талқылап, постерге түсіреді. Топтан бір өкіл адам шығып тақырыпты ашады, постер қорғайды

I топ: Пайыз дeгeніміз нe? пайызды қарапайым мысалмeн түсіндіріңіз.

Санның жүзден бір бөлшегі пайыз деп аталады. Пайыз таңбасының орнына % таңбасы қолданылады және ол таңба саннан кейін жазылады. Мысалы: . Оқылуы - екі пайыз

- жүз жиырма пайыз

-екі жүз пайыз

II топ Бөлшекті пайызға қалай айналдырады? Мысалдармен түсіндіріңдер

Бөлшекті пайызбен өрнектеу үшін санды 100 санына көбейтіп, пайыз белгісін тіркеп жазамыз. Мысалы:

өйткені

өйткені

III топ: Пайызды бөлшекке қалай айналдырады? Мысалдармен түсіндіріңдер.

Пайызды санмен өрнектеу үшін пайыз таңбасын алып тастап пайыз санын 100-ге бөледі. Мысалы:

ҚБ: «Бағдаршам» әдісі арқылы топтар бір-бірін бағалайды

Жасыл –түсіндім

Сары – менде сұрақ туындады.

Қызыл – Әлі де түсініксіздеу

Саралау тәсілі: «Дереккөз»

Әдіс: «Стоп кадр»

bilimland.kz сайтынан пайыз тақырыбы арналған видеоролик көрсетемін. Видео материалды кез келген жерінен тоқтатып оқушыларға сұрақтар қоямын.

ҚБ: Мұғалімнің мадақтауы (Жарайсыңдар! Тамаша! Сендер түсіндіңдер )

Әдіс: «Ойлан-жұптас-бөліс».

Әр топқа тапсырмалар беріледі. Сол тапсырмаларды топ мүшелері жеке орындап , содан соң көршілерімен жұптасып өзара талқылайды. Жұптар өзара талқылап болған соң топ ішінде талқыланады, топ ішінен бір оқушы тақтаға орындайды

Ойлау дағдыларының деңгейі: білу, түсіну, қолдану

Бағалау критерийі:

Білім алушы:

• Толық шаманың пайызын біледі

• Жай бөлшектер мен ондық бөлшектерді пайызға айналдырады

• Бөлшекті пайыз арқылы және пайызды бөлшек арқылы өрнектеп, есептеулер жүргізеді

1-тапсырма.

I топ Егер тауардың 70%-ы сатылса, тауардың қанша пайызы қалды

ІІ топ Астықтың 35%-ы жиналды, оның қанша пайызы жиналуы тиіс

ІІІ топ сыныптағы оқушылардың 60 %-ы ұлдар, қыздар сыныптағы оқушылардың неше пайызын құрайды

Дескриптор: білім алушы:

• шаманың толық пайызын біледі

• есептеулер жүргізеді

2-тапсырма.

1 топ

а) пайызды ондық бөлшекпен жазыңдар:

2%: 4%: 8%; 50%; 55%; 75% ;110%; 200%:

2%=0.02; 4%=0.04; 8%=0.08; 50%=0.5; 55%=0.55; 75%=0.75; 110% =1.1; 200%=2.

ә) жай бөлшектердi пайызбен өрнектеңдер:

; ; ; ; ;

=2%; ; ; ; =20%

ІІ топ

а) пайызды жай бөлшекпен жазыңдар:

3%; 7%; 15%; 60%; 70%; 150%; 180%.

3%= ; 7% ; 15% ; 60%= ; 70%= ; 150%= ; 180%.=

ә) ондық бөлшектердi пайызбен өрнектеңдер:

0,2; 0,12 ; 0,05; 0,25; 1,8:

0,2=20%; 0,12=12%; 0,05=5%; 0,25=25%; 1,8=180%

ІІІ топ

а) пайызды жай бөлшекпен жазыңдар:

15%; 64%; 35%; 116%; 105%; 220%.

15%= ; 64%= ; 35%= ; 116%= ; 105%= ; 220%=.

ә) жай бөлшектер мен аралас сандарды пайызбен жазыңдар:

; ; ; ; ; ; ;

; ; ; ; ; ; ;

Дескриптор: Білім алушы:

- Пайызды бөлшекке айналдырады

-бөлшекті пайызға айналдырады

-есептің шарты бойынша өрнек құрады

- есептеулер жүргізеді

ҚБ: «Сыйлық» әдісі «+» , «-» , қызықты» оқушылар бірін-бірі бағалайды.

Деңгейлік тапсырмалар

Әдіс «Кемпірқосақ»

Топтық жұмыс; білім деңгейлері әртүрлі оқушыларға арналған тапсырмалар әр топқа үйлестіріледі. Берілген уақыт ішінде әр оқушы өз деңгейіне сай тапсырмаларды орындап жауаптарын тақтадағы кемпірқосақ суретіне іледі . Дәптерлеріне жазады ( А деңгейі қызыл, В деңгейі сары, С деңгейі жасыл,)

Ойлау дағдыларының деңгейі: білу, қолдану

Бағалау критерийі: Білім алушы:

• бөлшектерді пайызға және пайызды бөлшекке айналдырады.

• Бөлшекті пайызға және пайызды бөлшекке айналдыру ережелерін пайдаланады, алгоритмін түрлендіріп, мәтінді есептер шығарады,

А деңгейі (қызыл)

№815

1) 30%; 56%; 90%;

2) 0,2%; 0,7%; 0,05%; 103,5%

3)250%; 300%; 400%; 1000%-ды санмен жазыңдар

Дескриптор: Білім алушы

- Білім алушы

- Пайызды бөлшекке айналдырады;

1) 30%=0.3; 56%=0.56; 90%=0.9;

2) 0,2%=0,002; 0,7%=0.007; 0,05%=0,0005; 103,5%=1.035.

3)250%=2,5; 300%=3; 400%=4; 1000%=10

№ 816 Кестені толтырыныз

Дескриптор: Білім алушы

- пайызды ондық бөлшек арқылы өрнектейді;

- пайызды жай бөлшек арқылы өрнектейді

- есептеулерді жүргізіп, нәтижесін кестеге толтырады

В деңгейі (сары)

№818 суреттер бойынша боялмаған бөліктер қанша пайызды құрайтынын анықтаңдар

Дескриптор: Білім алушы

- фигураның боялған бөлігіне сәйкес келетін бөлшекті жазады

- бөлшекті пайызбен өрнектейді

- жауабын жазады

1) 2) 3)

4) 5) 6)

С деңгейі: ( жасыл )

№1108 1) Квадраттың қабырғасының ұзындығын 30%-ға арттырса, оның ауданы неше пайызға артады?

2) Квадраттың қабырғасының ұзындығын 10%-ға кемітсе, оның ауданы неше пайызға кемиді?

Дескриптор: Білім алушы

- пайызды санға айналдырады

-квадраттың ауданының формуласын қолданып теңдеу құрады;

- есептеулер жүргізіп нәтижені пайызбен жазады

-есептің жауабын жазады.

ҚБ: «Үлгі бойынша бағалау» оқушылар көршілерімен даптерлерін алмасып интербелсенді тақтадағы жауаптар бойынша бірін бірі бағалайды

Саралау тәсілі : «Қарқын»

Дескриптор: Білім алушы

-суретке сәйкес бөлшекті жазады

-бөлшекті пайызға айналдырады;

- есептің жауабын жазады

a) 8/40=1/5 1/5*100=20%

ә) 14/28=1/2 ½*100=50%

б) 16/32=1/2 ½*100=50%

ҚБ: «екі жұлдыз, бір ұсыныс» әдісі арқылы топтар бірін-бірі бағалайды,өзара бағалайды,

Қалыптастырушы бағалау тапсырмалары:

Оқу мақсаты: 5.1.1.16 пайыз ұғымын меңгеру.

5.1.2.33 бөлшекті пайызға және пайызды бөлшекке айналдыру

Ойлау дағдыларының деңгейі: Білу,түсіну қолдану

Бағалау критерийі:

• Білім алушы: «Пайыз» ұғымын меңгереді

• Бөлшектерді пайызға айналдырады

• Пайызды бөлшек түрінде жазады

• Бөлшекті пайыз арқылы және пайызды бөлшек арқылы өрнектеп,есептер шығарады.

1-тапсырма
Төмендегі тұжырымдамалардың ақиқаттығын анықтаңыз.
a) 1 см 1м-дің 1% құрайды;
b) 1 г 1кг-ның 1% құрайды;
c) 1 ар 1га-дың 1% құрайды;
d) 1 л 1м³-тың 1% құрайды;
е) 245 адам 10000 адамның 1%-ынан артық;
f) 990 г масса 1 кг массадан кем дегенде 1%-ға кем.
Дескриптор: Білім алушы

- ақиқат тұжырымдарды анықтайды.

2-тапсырма

Жұптық / топтық жұмыс.

Берілген кестені карточкаларға қиып, оқушылардан суретті,
бөлшектерді және пайызды сәйкестендіруді сұраймын

Дескриптор: Білім алушы

- бөлшектерді пайызға айналдырады

- пайызды бөлшекке айналырады.

- сәйкестерін табады

Жауаптары слайдпен көрсетіліп тексеріледі, көршілерімен дәптерлерін алмасады

ҚБ:«Екі жұлдыз, бір тілек» арқылы бағалаймын

«Математика-5»

А.Е. Әбілқасымова,

Т.П. Кучер

З.Ә. Жұмағұлова

Мектеп баспасы 2017

2-бөлім

www/bilimland.kz

Оқулық Математика

Т.А. Алдамұратова Алматы «Атамұра» 2017

Үлестірме

карточкалар

Оқулық Математика Т.А. Алдамұратова Алматы «Атамұра» 2017

Карточкалар

Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырмалар жинағы. Математика

5-сынып

«Назарбаев Зияткерлік мектептері» дербес білім беру ұйымы Педагогикалық өлшеулер орталығы құрастырған.

http://lbartman.com/worksheet

Сабақтың соңы

3 мин

Үйге тапсырма № 825, 826

Рефлексия

Әдіс: «SMS»

Оқушылар бүгінгі сабақтан алған әсерлерін стикерге жазып суретке жабыстырады.

ҚБ: «Шапалақ»

Саралау-оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қаблеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау-оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау

Оқушыларға қолдау көрсету бағытында сыныппен жұмыс, топпен жұмыс, жұптық жұмыс, жеке жұмыстар жүргізіледі , Саралау тәсілдері «жіктеу», «тапсырма», «Дереккөз», «қарқын» арқылы жүзеге асырылады. «Сиқырлы қобдиша» әдісін қолданып оқушыларды 3топқа бөлемін. . Тақырыпты ашу мақсатында «Өкіл», «Ойлан , жұптас, бөліс», «постер қорғау», «Кемпірқосақ», «Стоп кадр» белсенді оқу әдістерін қолданамын. Деңгейлік тапсырмалар қосымша есепті ұсынамын. Жеке оқушыларға тарапынан қолдау, мадақтау, ынталандыру арқылы ҚБ беріп отырамын

Оқушыларды бағалауда Мадақтау «Жарайсың! Керемет! Тамаша!», «Бағдаршам» әдісі, «Екі жұлдыз, бір ұсыныс» әдістері, Сыйлық «+», «-», қызықты, «Үлгі бойынша бағалау» әдістері қоланылды «SMS» әдісі арқылы кері байланыс орнатылды

• Оқушылардың бойында жағымды психологиялық ахуал туғызу,

- Оқушылардың денсаулығы мен өмірлерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету;

-АКТ-ны қолдану кезінде қауіпсіздікті қадағалау