Болымды және болымсыз етістік

Тақырып бойынша 31 материал табылды

Болымды және болымсыз етістік

Материал туралы қысқаша түсінік
өз бетінше мəтіннің тақырыбын жəне мұғалімнің көмегімен негізгі ойды анықтайды; болымды және болымсыз етістіктердің айырмашылығын анықтайды; жоспар/сызбаны қолдана отырып тірек сөздер арқылы сипаттау мəтінін құрап жазады.
Материалдың қысқаша нұсқасы

Білім беру ұйымының атауы

1 «Азат орта мектебі»

Пәні:

Қазақ тілі

Бөлім:

«Ататқты тұлғалар»

Педагогтің аты-жөні:

Советбек Жұлдыз

Күні:

24.02.2026ж

Сынып:

3 «А»

Сабақтың тақырыбы:

91 Болымды және болымсыз етістік

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

3.2.4.1 өз бетінше мəтіннің тақырыбын жəне мұғалімнің көмегімен негізгі ойды анықтау;

3.4.2.5 болымды және болымсыз етістіктердің айырмашылығын анықтау;

3.3.1.1 жоспар/сызбаны қолдана отырып тірек сөздер арқылы əңгімелеу мəтінін,салыстыра сипаттау мəтінін, көмекші сөздер арқылы пайымдау мəтінін құрап жазу.

Сабақтың мақсаты

өз бетінше мəтіннің тақырыбын жəне мұғалімнің көмегімен негізгі ойды анықтайды;

болымды және болымсыз етістіктердің айырмашылығын анықтайды;

жоспар/сызбаны қолдана отырып тірек сөздер арқылы сипаттау мəтінін құрап жазады.

Құндылық:

Апта дәйексөзі:

-Жасампаздық пен жаңашылдық

«Бірлік пен жасампаздық - ел бағдары»

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/

уақыты


Педагогтің әркеті



Оқушының әрекеті


Бағалау


Ресурстар



Сабақ

тың басы








Өткенді пысықтау





















Сабақ

тың ортасы













































Сергіту сәті







Сабақты қорыту






















































Кері байланыс

5 минут




Психологиялық ахуалды жақсарту

Өткенді пысықтау

Үй тапсырмасы:

31-жаттығу

Ребустың шешуіндегі сөз болымсыз етістік бола ала ма? Ойыңды дәлелде.

Жаңа тақырып.

Оқулықпен жұмыс. Оқылым.

32-жаттығу. Өлеңді мәнерлеп оқы.

Сұрақ –жауап:

  • Өлеңнің авторын ата. Ол туралы білетініңді айт.

  • Өлеңнің жалғасын айтып көр.

  • Өлеңдегі негізгі ой не деп ойлайсың?

  • Өлең неліктен “Ғылым таппай мақтанба” деп аталған?

  • Өлеңді көшіріп жаз. Болымсыз етістіктердің астын сыз.

ЕБҚ

Өлеңді мәнерлеп оқы.

32-ж.


Жазылым

33-жаттығу.

Сызба бойынша сипаттау мәтінін құрап жаз.

Picture 2








«Шығармашылық жұмыс»

35-жаттығу

Шашылған бөлшектерді (пазлдарды) дұрыс құрастырсаң, мақалды оқи аласың.


ЕБҚ

Семантикалық картаны толтыр.


Болымды

Болымсыз

құрастыр



құрастырма



қолда



барма






Топтық жұмыс

1 – топ

«Не істеуге болмайды?» Ойланып жалғастырып жаз. Болымсыз етістіктерді қолдан.

2 – топ

Болымды және болымсыз етістіктерге 5 мысал келтіріп жаз. Қалаған 1 етістікке сөйлем құрап жаз.

3 - топ

«Не істеу керек?» Ойланып жалғастырып жаз. Болымды етістіктерді қолдан.

Өзіндік жұмыс

ҚЖ

Үйге тапсырма:

34-жаттығу

Мақалды жаттап ал. Оның мағынасын бір-біріңе түсіндір.

Қорқақты батырға санама,

Жаманды жақынға санама.


Көңіл-күйлері көтеріліп, психология

лық ахуал қалыптастыра

ды.







Үй тапсырмасын орындайды










Өлеңді мәнерлеп оқиды.







Сұрақтарға жауап береді.





Өлеңді мұғалім көмегімен оқиды.

.


Сызба бойынша сипаттау мәтінін құрап жаз.









Пазл құрастырады.

Мақалды оқиды..









Семантикалық картаны мұғалім көмегімен толтырады.




Бойларын сергітіп, билейді.












Топтасып түсіндіре отырып,тапсырманы орындайды





























Өз бетімен жұмыс жасайды







Үйге тапсырма алады.




Кері байланыс жасайды


Мақтап, мадақтап отыру






Дескриптор:

Ребусты шешеді-1б

Шешуіндегі етістікті болымды, болымсыз екенін ажыратады- 1б





Дескриптор:

Өлеңді мәнерлеп, қатесіз оқиды-1б

Сұрақтарға жауап береді-1б

Өлеңді көшіріп жазады, болымсыз етістіктердің астын сызады-1б



ҚБ:Жарайсың!




Дескриптор:

Сипаттау мәтінін құрап жазады-1б










Дескриптор:

Пазлдарды дұрыс құрастыра білді-1б

Мақалды оқиды-1б









ҚБ:Жарайсың!






Жарайсыңдар!












Дескиптор:

Тапсырманы орындайды -1б

(топтық жұмысқа қатысқан әр топ оқушылары 1 балл алады)





























Дескриптор:

Тапсырманы қатесіз орындайды-1б




Дескриптор:

Мақалды жаттайды-

Мағынасын түсіндіреді-




«Желкенді кеме» әдісі

Слайд











Жұмыс дәптері

Микрафон











Слайд

Оқулық










Дәптер




Оқулық






Слайд

Дәптер











Слайд

Видео











Таблица









Видео















Слайд, плкат



































Таратпа қағаз








Оқулық




Кері байланыс тақтасы

















































Білім беру ұйымының атауы

1 «Азат орта мектебі»

Пәні:

Қазақ тілі

Бөлім:

«Ататқты тұлғалар»

Педагогтің аты-жөні:

Советбек Жұлдыз

Күні:

25.02.2026ж

Сынып:

3 «А»

Сабақтың тақырыбы:

92 Болымды және болымсыз етістік

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

3.1.1.1 тыңдаған материалбойынша тірек сөздерді белгілеу, ашық жəне жабық сұрақтарға жауап беру;

3.2.5.1 берілген тақырып/сұрақ бойынша түрлі дереккөздерден (мәтін/сөздік/ сызба/кесте/карта) алынған ақпараттарда кездесетін жаңа сөздердің мағынасын сөздіктер арқылы ашу, жүйелеу, мағлұматтардың маңызды тұстарын анықтау

3.4.2.5 болымды және болымсыз етістіктердің айырмашылығын анықтау;

Сабақтың мақсаты

тыңдаған материалбойынша тірек сөздерді белгілейді, ашық жəне жабық сұрақтарға жауап береді;

берілген тақырып/сұрақ бойынша түрлі дереккөздерден (мәтін/сөздік/ сызба/кесте/карта) алынған ақпараттарда кездесетін жаңа сөздердің мағынасын сөздіктер арқылы ашады, жүйелейді, мағлұматтардың маңызды тұстарын анықтайды;

болымды және болымсыз етістіктердің айырмашылығын анықтайды;

Құндылық:

Апта дәйексөзі:

-Жасампаздық пен жаңашылдық

«Бірлік пен жасампаздық - ел бағдары»

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/

уақыты


Педагогтің әркеті



Оқушының әрекеті


Бағалау


Ресурстар



Сабақ

тың басы








Өткенді пысықтау





















Сабақ

тың ортасы







































Сергіту сәті








Сабақты қорыту






















































Кері байланыс

5 минут




Психологиялық ахуалды жақсарту

Өткенді пысықтау

Үй тапсырмасы:

34-жаттығу

Мақалды жаттап ал. Оның мағынасын бір-біріңе түсіндір.

Қорқақты батырға санама,

Жаманды жақынға санама.


Жаңа тақырып.

Ойлан, тап!”

36-жаттығу

Ребусты шеш. Ол кісі туралы не білетініңді айт.

Оқылым.

37-жаттығу.

Мәтінді оқы.

Сұрақ менен, жауап сізден”

  • Төле бидің кім екенін айт.

  • Ол билікке неше жасынан бастап араласты?

  • Төле би кімнің кеңесшісі болды?

  • Төле бидің қандай нақыл сөздерін білесің?

  • Төле би хан болды ма?

  • Мәтіннен тірек сөздерді тауып көр.

ЕБҚ

Көркем жаз.

Төле би, Қарлығаш әулие, Ұлы жүз, Орта жүз.


Жазылым

38-жаттығу.

Батаны жатқа жаз.

  • Батадағы әр сөйлемнің мағынасын топта талқыла.

  • Қарамен жазылған сөздердің мағынасын сөздік арқылы анықта.


ЕБҚ

Батаны көшіріп жаз. 38-ж.





Топтық жұмыс

1 – топ

Дұрыс жауап нұсқасын белгіле.

2 – топ

Туынды етістіктерді теріп жаз, неліктен туынды екенін дәлелде.

3 - топ

Тыйым сөздерді оқы. Етістіктердің астын сыз, олардың болымды, болымсыз екенін айт.

Өзіндік жұмыс

ҚЖ


Үйге тапсырма:

Болымды және болымсыз етістіктерді қатыстырып 4 сөйлем құрап жаз.

Көңіл-күйлері көтеріліп, психология

лық ахуал қалыптастыра

ды.







Үй тапсырмасын орындайды








Ребусты шешеді.







Мәтінді оқы.

Сұрақтарға жауап береді. Мәтіннен тірек сөздерді табады.















Көркем жазады



Жатқа жазады.

Сөйлемнің мағынасын топта талқылайды.

Қарамен жазылған сөздердің мағынасын сөздік арқылы анықтайды.




Көшіріп жазады.





Бой сергітіп, билейді.















Топтасып түсіндіре отырып,тапсыр-маны орындайды


























Өз бетімен жұмыс жасайды










Үйге тапсырма алады.




Кері байланыс жасайды


Мақтап, мадақтап отыру






Дескриптор:

Мақалды жатұа айтады-1б

Мағынасын түсіндіреді- 1б




Дескриптор:

Ребусты шешеді-1б

Төле би туралы білетінін айтады-1б





Дескриптор:

Мәтінді қатесіз оқиды-1б

Сұрақтарға жауап береді-1б

Мәтіннен тірек сөздерді табады -1б











ҚБ:Жарайсың!




Дескриптор:

Батаны жатқа жазады-1б

Сөйлем мағынасын түсіндіреді-1б

Қарамен жазылған сөздердің мағынасын анықтайды-1б



ҚБ:Жарайсың!





Жарайсыңдар!









Әр топ бір–бірін «Шапалақ» әдісі арқылы бағалайды.



























ҚБ:Жарайсың!









Дескриптор:

Сөйлем құрап жазады-






«Желкенді кеме» әдісі

Слайд











Жұмыс дәптері

Микрафон








Слайд

Ребус








Слайд

Оқулық


















Дәптер










Слайд

Видео








Дәптер.









Видео











Слайд, плкат


































Таратпа қағаз

















Кері байланыс тақтасы























































Білім беру ұйымының атауы

1 «Азат орта мектебі»

Пәні:

Қазақ тілі

Бөлім:

«Атақты тұлғалар»

Педагогтің аты-жөні:

Советбек Жұлдыз

Күні:

26.02.2026ж

Сынып:

3 «А»

Сабақтың тақырыбы:

93 Болымды және болымсыз етістік

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

3.2.3.1 мəтін мазмұны бойынша пікір білдіруге бағытталған сұрақтар құрастыру жəне жауап беру.

3.4.2.5 болымды және болымсыз етістіктердің айырмашылығын анықтау;

Сабақтың мақсаты

мəтін мазмұны бойынша пікір білдіруге бағытталған сұрақтар құрастырады жəне жауап береді;

болымды және болымсыз етістіктердің айырмашылығын анықтайды;

Құндылық:

Апта дәйексөзі:

-Жасампаздық пен жаңашылдық

«Бірлік пен жасампаздық - ел бағдары»

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/

уақыты


Педагогтің әркеті



Оқушының әрекеті


Бағалау


Ресурстар



Сабақ

тың басы








Өткенді пысықтау








Сабақ

тың ортасы













































Сергіту сәті









Сабақты қорыту



























































Кері байланыс

5 минут



Психологиялық ахуалды жақсарту

Өткенді пысықтау

Үй тапсырмасы:

Болымды және болымсыз етістіктерді қатыстырып 4 сөйлем құрап жаз.


Жаңа тақырып.

Оқылым

39 - жаттығу

Мәтінді түсініп оқы.

  • Мәтін мазмұны бойынша бір-біріңе сұрақ қой.

  • Сені көшеде журналист тоқтатып, Әлия Молдағұлованың ерлігі туралы не білесің? деп сұрақ қойса, не деп жауап берер едің?

ЕБҚ

«Мерген қыз» мәтінінің алғашқы екі сөйлемін көшіріп жаз.


Жазылым

40-жаттығу.

Етістіктерге тиісті жұрнақтарды қосып жаз.Олар қандай етістіктер екенін айт.


Шығармашылық тапсырма

41 – жаттығу

Туған күн, кездесу, басқа да мерекелерге шақыру қағаздарын алып көрдің бе? Шақыру қағаздары не үшін және қалай жазылады? Досыңа арнап туған күніңе шақыру қағазын жаз.






Топтық жұмыс

1-топ

Семантикалық картаны толтыр.


2-топ

Сұрақтардың жанына үш зат есімнен жаз. Қалаған еекі етістікті қатысырып сөйлем құрап жаз.

3 - топ

Әр қатардағы сөздерге тиісті 3 етістіктен жаз. Жазған етістіктерді болымсыз, болымды, туынды, негізгі , дара , күрделі екендігін ажырат. Дәлелде.

Өзіндік жұмыс

ҚЖ

Үйге тапсырма:

Болымды етістіктерді болымсыз етістіктерге айналдырып жаз.

Жап, тара, сал, жина, қалады, шақыр, тазала, құла.


Көңіл-күйлері көтеріліп, психология

лық ахуал қалыптастыра

ды.






Үй тапсырмасын орындайды







Мәтінді оқы.

Мәтін мазмұны бойынша сұрақ құрастырады.

Сұраққа жауап береді.






Көркем жазады





Тапсырманы орындайды













Шығармашылық жұмыс жасайды.
















Бой сергітіп, билейді.















Топтасып түсіндіре отырып,тапсыр-маны орындайды

































Өз бетімен жұмыс жасайды












Үйге тапсырма алады.




Кері байланыс жасайды


Мақтап, мадақтап отыру





Дескриптор:

Болымды етістікті қатыстырып сөйлем құрап жазады-1б

Болымсыз етістікті қатыстырып сөйлем құрап жазады - 1б





Дескриптор:

Мәтінді оқиды-1б

Мәтін мазмұны бойынша сұрақ құрастырады-1б

Сұраққа жауап береді-1б







ҚБ:Жарайсың!




Дескриптор:

Етістіктерге тиісті жұрнақтарды қосып жазады-1б







Дескриптор:

Шығармашылық жұмыс жасап, шақыру қағазын жазады-1б











Жарайсыңдар!













Дескиптор:

Тапсырманы орындайды -1б

(топтық жұмысқа қатысқан әр топ оқушылары 1 балл алады)





























Дескриптор:

Заттың қимылын білдіретін сөздерді жазады-1б

Кестені толтырады-1б






Дескриптор:

Болымды етістіктерді болымсыз етістіктерге айналдырып жазады-


«Желкенді кеме» әдісі

Слайд











Жұмыс дәптері

Микрафон








Слайд

Оқулық











Дәптер





Слайд

Дәптер.













Қатырма қағаз, фломастер













Видео















Слайд, плкат










































Таратпа қағаз



















Кері байланыс тақтасы

Білім беру ұйымының атауы

1 «Азат орта мектебі»

Пәні:

Қазақ тілі

Бөлім:

«Атақты тұлғалар»

Педагогтің аты-жөні:

Советбек Жұлдыз

Күні:

27.02.2026ж

Сынып:

3 «А»

Сабақтың тақырыбы:

94 Болымды және болымсыз етістік

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

3.1.2.1 мәтіннің тақырыбы мен берілген суреттер/фото/диаграмма бойынша мәтіннің мазмұнын болжау;

3.4.2.5 болымды және болымсыз етістіктердің айырмашылығын анықтау;

Сабақтың мақсаты

мәтіннің тақырыбы мен берілген суреттер/фото/диаграмма бойынша мәтіннің мазмұнын болжайды;

болымды және болымсыз етістіктердің айырмашылығын анықтайды;

Құндылық:

Апта дәйексөзі:

-Жасампаздық пен жаңашылдық

«Бірлік пен жасампаздық - ел бағдары»

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/

уақыты


Педагогтің әркеті



Оқушының әрекеті


Бағалау


Ресурстар



Сабақ

тың басы








Өткенді пысықтау








Сабақ

тың ортасы













































Сергіту сәті







Сабақты қорыту




























































Кері байланыс

5 минут



Психологиялық ахуалды жақсарту

Өткенді пысықтау

Үй тапсырмасы:

Болымды етістіктерді болымсыз етістіктерге айналдырып жаз.

Жап, тара, сал, жина, қалады, шақыр, тазала, құла.


Жаңа тақырып.

Оқулықпен жұмыс.

Тыңдалым

42 - жаттығу

Мәтіннің тақырыбы бойынша мазмұнын болжа. Сонан соң мәтінді тыңда.

Сұрақ менен, жауап сізден”

Сұрақтарға жауап бер.

  • Бейбарысты кімдер алып кетті?

  • Ол өз өмірін қай елде өткізді?

  • Бейбарыс қандай бала болды?

  • Қалай ойлайсың, ол қандай қасиеттеріне байланысты патша болды?

  • Бейбарыстың туған жеріне деген сезімін қайдан білуге болады?

  • Бейбарыс жусанды бойтұмарының ішіне неліктен салып алды?

ЕБҚ

«Бейбарыс сұлтан» мәтінінің алғашқы төрт сөйлемін оқы.


Жазылым

43-жаттығу.

Ретін сақтап оқысаң, мақал шығады. Сол мақалды жаз.


Жазылым

44- жаттығу

Өлеңнің қатесін түзеп жаз.

Іштарлыққа білдірме,

Бақталастық жол берме.

Сыйлап үлкен кісіні,

Қамқорлыққа ал кішіні.




Топтық жұмыс

1-топ

Болымды етістік тұсына “+”, болымсыз етістік тұсына “-” таңбасын қой.

2-топ

Суреттерді қимылмен сәйкестендір. Етістіктерді болымсыз етістіктерге айналдырып жаз.

3 - топ

Семантикалық картаны толтыр.

Өзіндік жұмыс

ҚЖ

Үйге тапсырма:

Етістікті қайталау.


Көңіл-күйлері көтеріліп, психология

лық ахуал қалыптастыра

ды.






Үй тапсырмасын орындайды









Мәтіннің тақырыбы бойынша мазмұнын болжайды.

Мәтінді тыңдайды.

Сұраққа жауап береді.





















4 сөйлемді оқиды.





Ретін сақтап оқиды, мақалды жазады.











Өлеңнің қатесін түзеп жазады.


Іштарлыққа жол берме,

Бақталастық білдірме.

Сыйлап үлкен кісіні,

Қамқорлыққа ал кішіні.





Бой сергітіп, билейді.















Топтасып түсіндіре отырып,тапсыр-маны орындайды





























Өз бетімен жұмыс жасайды







Үйге тапсырма алады.


Кері байланыс жасайды


Мақтап, мадақтап отыру





Дескриптор:

Болымды етістіктерді болымсыз етістіктерге айналдырып жазады- 1б






Дескриптор:

Мәтіннің тақырыбы бойынша мазмұнын болжайды-1б

Сұраққа жауап береді-1б




















ҚБ:Жарайсың!




Дескриптор:

Ретін сақтап оқиды-1б

Мақалды жазады-1б







Дескриптор:

Өлеңнің қатесін түзеп жазады -1б







Жарайсыңдар!













Дескиптор:

Тапсырманы орындайды -2б

(топтық жұмысқа қатысқан әр топ оқушылары 2 балл алады)
























Дескриптор:

Сөздерді тиісті кестеге орналастырып жазады-1б

Көп нүктенің орнына тиісті етістіктерді қойып жазады -1б



Дескриптор:

Етістікті қайталайды-


«Желкенді кеме» әдісі

Слайд











Жұмыс дәптері

Микрафон









Слайд

Оқулық

























Оқулық






Слайд

Жұмыс дәптері










Слайд

Жұмыс дәптері









Видео















Слайд, плкат



































Таратпа қағаз














Кері байланыс тақтасы





Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
docx
20.03.2026
0
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курстар тізімі