400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 31 материал табылды

Бүкіләлемдік тартылыс заңы 10-сынып

Материал туралы қысқаша түсінік
Қысқа мерзімді жоспар
Материалдың қысқаша нұсқасы

Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Пән:

Физика

Күні:

23.09.2026

Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Бүкіләлемдік тартылыс заңы. Есептер шығару

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

10.2.2 2- инертті масса мен гравитациялық массаның физикалық мағынасын түсіндіру; 10.2.2.3-материалдық нүктенің гравитациалық өріс кернеулігі мен потенциалының қашықтыққа тәуелділік графигін түсіндіру; 10.2.2.4- бүкіләлемдік тартылыс заңына есептер шығару

Сабақтың мақсаты:

Оқушылар инертті масса мен гравитациялық массаның физикалық мағынасын түсіндіреді және және формулаларын қолданады, сондай-ақ теңдігін…

Ай құндылығы:

Еңбекқорлық және кәсіби біліктілік

Апта дәйексөзі:

«Еңбек түбі - береке.» — Қазақ мақалы

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

1. Ұйымдастыру кезеңі (3 мин)

Shyraq AI-мен сәлемдесіп, тақырыпқа бағыттайды.

Көңіл күй карталарын таратып, дайындықты тексереді.

Көңіл күй картасын таңдап, сабаққа дайындығын көрсетеді.

Неліктен Жердегі денелер төмен құлайды? сұрағына болжам айтады.

ҚБ: мұғалім болжамның тартылыс құбылысымен байланысын ұпайсыз бағалайды.

Shyraq AI дауыстық көмекшісі

Көңіл күй карталары

2. Білімді жаңарту (5 мин)

Ойлан - Жұптас - Бөліс әдісімен бес сұрақ ұсынады.

Ынтымақтастық құндылығын атап, топтық жауаптарды байланыстырады.

Ньютонның екінші заңын, масса мен күш ұғымдарын атайды.

Топта бір оқушы ғана есептесе, ынтымақтастық қалай сақталады?

ҚБ: мұғалім формулаларды дұрыс атауды және ынтымақтастық туралы дәлелді пікірді ұпайсыз бағалайды.

Сұрақ карталары: «Күш деген не? Масса қалай өлшенеді? Ньютонның екінші заңы…

3. Жаңа білімді меңгеру (15 мин)

Жаңа тақырыпты түсіндіреді: инертті және гравитациялық масса мағынасы.

SIgame ойынын ұйымдастырады ( Бүкіләлемдік тартылыс заңы. Есептер.


Жаңа тақырып: Бүкіләлемдік тартылыс заңы. Есептер шығару

Қысқаша конспект:

Бүкіләлемдік тартылыс заңы: кез келген екі дене бір-бірін тартады. - Тартылыс күші массалар көбейтіндісіне тура, арақашықтық квадратына кері: . - Мұндағы — гравитациялық тұрақты. - Күш…

Конспектіге негізгі анықтамалар мен формулаларды жазады.

SIgame ойынына қатысады: тапсырмаларды орындап, тақырып бойынша.

ҚБ: конспектідегі анықтамалардың дұрыстығын тексереді.

Ushqyr SIgame: https://ushqyr.shyraq.ai/sigame?activityId=113120&isPublic=true

Ushqyr Топтастыру: https://ushqyr.shyraq.ai/group_sort?activityId=113118&isPublic=true

Ushqyr · SIgame

Ushqyr · Топтастыру

4. Практикалық тапсырмалар (15 мин)

Төмендегі 4 тапсырманы кезекпен береді.

Орындау барысында бағыт-бағдар береді.


Дифференциация:

-Қолдауды қажет ететіндерге: Мысал арқылы тапсырманы қайта түсіндіру.

-Қабілеттілерге: Қосымша, күрделі деңгейдегі тапсырма.

Жұппен/жеке орындайды, жауапты дәлелдейді.

Қалыптастырушы бағалау.


Тапсырма 1 (жеке)

1-тапсырма: массаларды түсіндіру (2 мин)

Сан үйі әдісімен жеке жұмыс парағын береді.

Масса түрлерін күнделікті мысалдармен байланыстыруды талап етеді.


Жауаптары:

Инертті масса дененің үдеуге қарсылығын, гравитациялық масса тартылыс әсерін сипаттайды.

Н.

Инертті және гравитациялық массаны екі бағанға ажыратады.

2 кг денеге әсер ететін формуласын м/с^2 үшін есептейді.

Дескриптор:

● инертті массаның физикалық мағынасын түсіндіреді. — 1 балл; гравитациялық массаның физикалық мағынасын түсіндіреді. — 1 балл.

2 балл

Жұмыс парағы: инертті масса — үдеуге қарсылық; гравитациялық масса — тартылыс…

10-сынып физика оқулығы, бүкіләлемдік тартылыс заңы бөлімі.

Тапсырма 2 (жеке)

2-тапсырма: графикті талдау (4 мин)

Сәйкестендіру әдісімен және потенциал графиктерін ұсынады.

Графиктердің қашықтыққа тәуелділігін салыстыруды ұйымдастырады.


Жауаптары:

графигі тәуелділігіне сәйкес келеді.

графигі тәуелділігіне сәйкес келеді.

екі есе артса, төрт есе кемиді, екі есе кемиді.

және тәуелділіктерін.

екі есе артқанда пен өзгерісін есептейді.

Дескриптор:

● кернеулік графигін тәуелділігімен сәйкестендіреді. — 1 балл; потенциал графигін тәуелділігімен сәйкестендіреді. — 1 балл.

2 балл

Интерактивті тақта.

Тапсырма 3 (жұптық)

3-тапсырма: өмірлік мысалдар (4 мин)

Ойлан - Жұптас - Бөліс әдісімен үш жағдайды таратады.

Жұптардың әр мысалды тартылыс ұғымымен түсіндіруін бақылайды.


Жауаптары:

Жердегі салмақ Жердің тартылыс күшінен пайда болады.

Айдағы тартылыс әлсіз болғандықтан салмақ азаяды.

Серік орбитада Жердің тартылыс күші әсерінен қозғалады.

Жердегі салмақ, Айдағы салмақ және жасанды серік қозғалысын түсіндіреді.

Әр мысалда масса, қашықтық және тартылыс күшінің байланысын жазады.

Дескриптор:

● Жердегі салмақты гравитациялық күшпен байланыстырады. — 1 балл; Айдағы салмақтың өзгерісін қашықтықпен байланыстырады. — 1 балл; серік қозғалысын тартылыс күшімен түсіндіреді. — 1 балл.

3 балл

Мысал карталары: Жердегі салмақ; Айдағы салмақ; жасанды серіктің орбитасы.

Формулалар парағы.

Тапсырма 4 (топтық)

4-тапсырма: қолданбалы есеп (5 мин)

Фишбоун әдісімен топтық есепті ұсынады.

Есептеу, өлшем бірлігін тексеру және қорытынды жасауды ұйымдастырады.


Жауаптары:

Н.

Н.

Қорытынды: күнделікті жағдайда бұл күш өте аз.

кг, кг, м үшін тартылыс күшін есептейді.

Нәтижені Жердегі күнделікті күштермен салыстырып, қорытынды жазады.

Дескриптор:

● берілген шамаларды халықаралық бірліктер жүйесіне келтіреді. — 1 балл; бүкіләлемдік тартылыс заңымен күшті есептейді. — 1 балл; нәтижені өлшем бірлігімен түсіндіреді. — 1 балл.

3 балл

Сергіту сәті: «Гравитациялық қозғалыс» әдісімен оқушылар дене қозғалысын…

Бекіту (6-7 мин)

«Арқан тартыс» әдісі

Дұрыс жауаптарды қысқаша талдап, қателерді түзетеді.

Shyraq Ushqyr арқылы формула, график және есеп сұрақтарын ұсынады.


Кілт:

Күш қашықтықтың квадратына кері пропорционал.

үш есе артса, тоғыз есе кемиді.

формуласындағы тәуелділіктерді таңдайды.

үш есе артқанда күштің тоғыз есе кемитінін анықтайды.

ҚБ: мұғалім формуланы таңдау, графикті тану және есептеу дәлдігін ұпайсыз бағалайды.

Shyraq Ushqyr Арқан тартыс (тақырып бойынша топтық ойын): https://ushqyr.shyraq.ai/tug-of-war?activityId=113123&isPublic=true

Shyraq Ushqyr

Shyraq Ushqyr · Арқан тартыс (тақырып бойынша топтық ойын)

Рефлексия (3 мин)

ПОПС формуласы арқылы өзіндік бағалау сұрақтарын ұсынады.

Келесі қадамды анықтап, қысқа кері байланыс береді.

Мен түсіндім... , Мен есептей аламын... , Маған әлі қажет...

Қай формула немесе график қиын болғанын нақты жазады.

ҚБ: мұғалім оқушының нақты дәлел мен келесі қадам көрсетуін ұпайсыз бағалайды.

Shyraq AI эмодзи пікірі

Рефлексия парағы

Үй тапсырмасы

Бақылау тапсырмасын және жасанды интеллект сұранысын құрастыру талабын.

Бағаланбайтынын және үш нақты мысал қажет екенін ескертеді.

Менің бір күнімдегі тартылыс тақырыбында үш мысал жазып, әрқайсысын.

ChatGPT немесе Gemini жүйесіне графикті түсіндіруге арналған бір нақты.

ҚБ: мұғалім үй тапсырмасының толықтығына сапалық кері байланыс береді (ұпайсыз).

Зерттеу парағы

Формулалар парағы



Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
1 ұстаз жүктеп алған
11 қараша
56
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі