Бұлттарға айтыңдаршы құстар.

Бұлттарға айтындаршы құстар

Жоспар:

1.Бұлттардың түрлері мен пайда болуы.

2.Құс адамның қанаты.

3. Құстардың табиғатта және шаруашылықтағы ролі.

4. Қорытынды

Пайдаланған әдебиеттер

Бұлттардың түрлері мен пайда болуы

Бұлт - атмосферадағы қалқыған өте ұсақ су буы тамшыларының және мұз кристалдарының жиынтық жүйесі. Ол жер бетінен 2- 18 км – ге дейінгі биіктікте атмосфераның төмен бөлігінде құрайды. Бұлттарды құрайтын су буының қоюлануы нәтижесінде пайда болады. Бұлтты құрайтын тамшылар өте ұсақ диаметрі бірнеше мкм – ден 200 мкм – ге дейін болады. Бұлт ауа массасының ағыны әсерінен қозғалады. Олар биіктігіне қарай негізгі төрт түрге ажыратылады жоғары ярустағы 6 км-ден 2 км – ге дейін төменгі ярустағы 2 км-ден төмен яғни вертикаль бағытта пайда болатын асты төмен яруста үсті жоғары және ортаңғы ярустар. Бұлттардың шығу тегін сыртқы пішіні мен ішкі құрылым ерекшеліктері бойынша және мөлдірлік көрсеткіші бойынша анықтауға болады.

Бұлттардың түрлері:

Образды бұлттар.Тропикалық аймақтарда өкілі кездесетін құбылыс.

Лентикулярлы бұлттар. Ауа толқынында немесе ауаның екі қабаты ортасында түзіледі.

Асператус – қаһарлы түрге енген бұлттардың түрі

Түймені бұлттар – жоғарғы биіктікте түзілетін құбылыс.

Құбырлы бұлттар – орама қағаздарын еске салатын бұлттың түрі.

Қуаныш бұлты – бұлттың кемпірқосақ

сақ түсіне бөлінетін сирек құбылыс.

Құс адамның қанаты

Миллондаған құстардың табиғатқа әсері өте зор көп түрлі және бірдей емес.Құстар көптеген табиғат құбылыстарына және оның ішінде адам баласына оң және әсер етеді. Ауыл шаруашылық дақылдар мен және басқа табиғи жасанды тоғайлардың зиянкестерінің санын кемітуде. Құстардың экономикалық маңызы өте күрделі оны механикалық шеше салатын мәселе емес бір түрге жататын құстың өзі бір жағдай да пайдалы болса, екінші бір жағдайда зиянды болып келеді.Шаруашылықтың бір түріне пайдалы болған құс шаруашылықтың екінші саласына зиянын тигізуі мүмкін. Дала мен шабындық жерлердегі зиянкестермен қоректенетін құстарға кәдімгі қара торғай, түрлі қаратамақ торғай кейбір жерлерде шағалар жатады. Құстардың зиянды жануарларды құрып адамның шаруашылық әрекетіне пайда келтіретін факторларды көптеп келтіруге болады. Сондықтан құстарды қорғау және егістік бау – бақшалы жерлерге тарту үшін қолдан жасанды ұялар салу ағаштарды көбірек егу керек.

Құстардың табиғатта және шаруашылықтағы ролі

Құстардың қауырсындары жылуды сақтауына және ұшуға көмектеседі.Құстардың денелері жеңіл болғанымен, мықты және ұшуға ыңғайлы. Дегенмен ұшпайтын құстарда бар. Құстар Арктикадан Антарктида жағалауларына дейінгі барлық табиғи белдемдер 18 отрядқа жататын 489 түрі бар. Оларды мекен ететін орындарына қарай орман ашық дала, батпақты – шалшықты және су құстары деп бөледі. Құстардың басқа омыртқалы жануарлардан айырмашылығы олардың ауада ұша алатындығы. Атап айтқанда алдыңғы аяғы қанатқа айналған тек сан және мойын бұлшықеттері жақсы жетілген сүйектері жұқа көбінің ышы ауаға толы қуыс болғандықтан және бір – бірімен жексіз тұтасатындықтан қанқасы жеңіл әрі берік .1868 жылы Вена қаласында алғаш рет құстарды қорғау туралы ресми шешім қабылданған.Халықаралық табиғат қорғау одағының Қызыл кітабына құстардың 209 түрі мен 83 түр ал Қазақстанның тармағы Қызыл кітабына 56 түрі енген.

Пайдаланған әдебиеттер

1.А.М. Бейсенбаев, Н.Ә. Бейсенбаева Оқушы анықтамасы География 6 6 - 10 сыныптар 2004 ж

2.А.В.Ковшарь, В.А. Ковшарь Қазақстандағы жануарлар әлемі Алматы кітап 2004 ж

3. Биология және салауаттылық негізі журналдар

4.Есенғали Раушанов Құстар – біздің досымыз «Жазушы » Алматы 2007 ж