БҰЛТТЫ ТЕХНОЛОГИЯЛАР: БІЛІМ БЕРУ МЕН АҚПАРАТТЫҚ ҚОҒАМДАҒЫ РӨЛІ

Кіріспе

XXI ғасырда ақпараттық-коммуникациялық технологиялардың дамуы қоғам өмірінің барлық саласына ықпал етті. Соның ішінде ең қарқынды дамып келе жатқан бағыттардың бірі – бұлтты технологиялар. Бұлтты есептеулер (cloud computing) деректерді өңдеуді, сақтауды және басқаруды қашықтағы серверлер арқылы жүзеге асыруға мүмкіндік береді.

Бұлтты технологиялардың мәні

Бұлтты технологиялар – бағдарламалық қамтамасыз ету мен есептеу ресурстарын интернет арқылы қашықтан ұсынатын модель. Оның негізгі қызмет түрлері:
- IaaS (Infrastructure as a Service) – инфрақұрылымды қызмет ретінде ұсыну;
- PaaS (Platform as a Service) – бағдарламалау мен қолданба әзірлеу платформасын ұсыну;
- SaaS (Software as a Service) – бағдарламаларды дайын күйде пайдалану.

Білім берудегі бұлтты технологиялардың рөлі

Білім беру саласында бұлтты технологиялар оқу процесін жеңілдетіп, цифрлық білім беру ресурстарын тиімді пайдалануға жағдай жасайды.
- Электронды кітапхана, онлайн-платформалар, қашықтықтан оқыту жүйелері бұлт негізінде жұмыс істейді;
- Google Workspace for Education, Microsoft 365, Moodle секілді сервистер мұғалімдер мен оқушыларға бірлесіп жұмыс істеуге мүмкіндік береді;
- Деректердің қауіпсіз сақталуы мен қолжетімділігі қамтамасыз етіледі.

Артықшылықтары

- Қолжетімділік: интернет бар кез келген жерде қолдануға болады;
- Икемділік: ресурстарды қажетіне қарай арттырып немесе азайтуға болады;
- Шығынды азайту: қымбат құрылғылар мен бағдарламалар орнатуды қажет етпейді;
- Ынтымақтастық: топтық жобаларды орындауға тиімді.

Қиындықтары мен шектеулері

- Интернетке тәуелділік;
- Деректердің құпиялылығы мен қауіпсіздік мәселелері;
- Қызметтің ақылы түрлерінің қымбат болуы.

Қорытынды

Бұлтты технологиялар – заманауи білім беру жүйесінің маңызды құралы. Ол оқыту сапасын арттырып, оқушылардың цифрлық сауаттылығын дамытады. Ақпараттық қоғам жағдайында бұлтты сервистерді тиімді пайдалану – білім беру мен кәсіби саладағы табыстың кепілі.

Пайдаланылған әдебиеттер

1. Mell, P., & Grance, T. (2011). The NIST Definition of Cloud Computing. NIST.

2. Armbrust, M. et al. (2010). A View of Cloud Computing. Communications of the ACM.

3. Buyya, R., Vecchiola, C., & Selvi, S. T. (2013). Mastering Cloud Computing. McGraw Hill.

4. Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі. «Цифрлық Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы. – Астана, 2018.