Булингтің алдын алу - қауіпсіз мектеп ортасын қалыптастырудың негіздері.

БУЛЛИНГТІҢ АЛДЫН АЛУ – ҚАУІПСІЗ МЕКТЕП ОРТАСЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ НЕГІЗІ

Автор: Кенжебекова Меруерт Исматиллақызы

Қазіргі таңда білім беру ұйымдарындағы маңызды мәселелердің бірі – буллингтің алдын алу. Мектеп – баланың білім алып қана қоймай, тұлға ретінде қалыптасатын ортасы. Сондықтан әрбір оқушы өзін қауіпсіз, еркін және құрметтелген адам ретінде сезінуі қажет.

Буллинг – бір оқушының немесе оқушылар тобының басқа балаға әдейі және қайталанып қысым көрсетуі, мазақтауы, қорқытуы немесе шеттетуі. Ол сөзбен кемсіту, әлеуметтік ортадан оқшаулау, заттарын рұқсатсыз алу сияқты түрлі әрекеттер арқылы көрінуі мүмкін. Қазіргі уақытта интернет пен әлеуметтік желілердің кең таралуына байланысты кибербуллинг те өзекті мәселеге айналып отыр.

Буллингтің алдын алуда ең алдымен мектепте жағымды психологиялық орта қалыптастыру маңызды. Мұғалім оқушылар арасындағы қарым-қатынасты үнемі бақылап, балалардың бір-біріне деген сыйластығын қалыптастыруы керек. Сабақ барысында топтық жұмыстар, пікір алмасу, жағдаяттық тапсырмалар арқылы оқушыларға мейірімділік, жауапкершілік, өзара көмек және толеранттылық құндылықтарын түсіндіруге болады.

Сонымен қатар оқушының буллингке тап болған жағдайда не істеу керектігін білуі маңызды. Бала қиындыққа тап болғанда оны жалғыз қалдырмай, сенімді ересек адамға – ата-анасына, сынып жетекшісіне, мектеп психологына немесе басқа педагогке айтуға үйрету қажет. «Айту – шағымдану емес, өзіңді және өзгелерді қорғау» деген түсінікті қалыптастырудың маңызы зор.

Ата-ананың да рөлі ерекше. Үйде баламен ашық сөйлесу, оның көңіл күйіне назар аудару және мектептегі қарым-қатынасы туралы сұрап отыру қажет. Баланың айтқан мәселесін бірден сынамай, алдымен тыңдап, оның сезімін түсінуге тырысқан дұрыс. Мектеп пен ата-ана арасындағы тұрақты байланыс буллингтің алдын алуға айтарлықтай көмектеседі.

Буллингтің алдын алу тек жәбір көрген баланы қорғаумен шектелмеуі керек. Буллингке қатысқан барлық балалармен жұмыс жүргізіліп, олардың әрекетінің салдарын түсінуіне мүмкіндік берілуі қажет. Бұл жерде жазалаудан бұрын тәрбиелік, түсіндіру және қолдау тәсілдерін тиімді қолдану маңызды.

Қорытындылай келе, буллингтің алдын алу – бүкіл мектеп ұжымының ортақ міндеті. Қауіпсіз мектеп ортасы мұғалім, ата-ана және оқушының бірлескен әрекеті арқылы қалыптасады. Әр балаға құрметпен қарау, бір-бірін тыңдау, мейірімділік таныту және қиын жағдайда қолдау көрсету мәдениетін қалыптастыру арқылы біз балалар үшін қауіпсіз әрі жайлы білім беру ортасын құра аламыз.

«Мейірімділік бар жерде – қорқынышқа орын жоқ».