Cезім мүшелері

Сабақ тақырыбы: Сезім мүшелері

Мақсаты:
Балалардың сезім мүшелерін тануы мен дұрыс қолдануын дамыту; қабылдау арқылы таным қабілетін жетілдіру; ойлау, сөйлеу, есте сақтау және сезім мүшелері арқылы эксперимент жасау дағдыларын қалыптастыру.

Қажетті құралдар:

• Экран (Айгерім қонақ кейіпкері үшін)

• Сандық (құлыпталған)

• Жұмбақтар қағазы

• Шар ішіндегі заттар

• Суреттер: қол, көз, құлақ, мұрын, ауыз, әр түрлі жеміс-көкөніс

• Сок, су, сүт, йогурт үлгілері

• Дыбыс шығаратын заттар

• Терілер мен қабықтар (жеміс-көкөністер)

Сабақ барысы

1. Балалардың кірісуі және амандасу
Балалар залға кіреді. Барлығы музыканың ырғағымен қимыл-қозғалыспен амандасады. Психолог әр баламен жеке амандасып, көңіл-күйін сұрайды. Бұл кезеңде балалар психологиялық тұрғыдан сабаққа дайындалады, эмоциясы көтеріліп, назарын сабаққа аударады.

2. Кіріспе сұрақтар
Психолог балаларға сұрақ қояды:

• “Қазір қай мезгіл?”

• “Бұл мезгілде ауа-райы қандай?”
  Балалар жауап береді, сөйтіп ойлау қабілеті мен тілін дамытуға мүмкіндік жасалады.

3. Айгерім қонақ кейіпкерін көрсету және жұмбақтың тапсырмасын беру
Экранда Айгерім қыз пайда болады. Ол балаларға сандықты көрсетеді: “Мен сандықты тауып алдым, бірақ ашпай тұрмын. Егер сендер жұмбақтарды шешсеңдер, сандық ашылады”.

Балаларға бірінші жұмбақ беріледі.

Жұмбақтар мен тапсырмалар

Жұмбақ 1 – Қол:
Жұмбақ:
“Мен заттарды ұстаймын, сеземін, сен мені қолданбай өмір сүре алмайсың”.
Балалар жауап береді: “Қол”.
Тапсырма:
Шар ішіндегі заттарды қолмен ұстап, суретке орналастыру. Балалар қолдың сезу мүшесі екенін тәжірибе арқылы тексереді.

Жұмбақ 2 – Көз:
Жұмбақ:
“Мен бәрін көремін, түстерді, суреттерді айыра аламын, бірақ өзімді ешкім көрмейді”.
Балалар жауап береді: “Көз”.
Тапсырма:
Балаларға жеміс-көкөніс суреттерін көрсетіп, қандай нәрсенің терісі, қандай нәрсенің қабығы екенін ажыратады.

Жұмбақ 3– Құлақ:
Жұмбақ:
“Мен дыбысты қабылдаймын, әнді, сөзді тыңдаймын, бірақ сөйлей алмаймын”.
Балалар жауап береді: “Құлақ”.
Тапсырма:
Балалар әртүрлі дыбыстарды тыңдап, қандай дыбыс екенін айтып береді.

Жұмбақ 4 – Мұрын:
Жұмбақ:
“Мен иісті сеземін, хош иіс пен жағымсыз иісті ажырата аламын”.
Балалар жауап береді: “Мұрын”.
Тапсырма:
Балалар бірнеше хош иісті заттарды (жеміс, гүл, тамақ үлгілері) иіскеу арқылы танып, сезім мүшесін қолданады.

Жұмбақ 5 – Ауыз:
Жұмбақ:
“Мен тағамның дәмін сеземін, тәттіні, қышқылды, ащыны ажырата аламын”.
Балалар жауап береді: “Ауыз”.
Тапсырма:
Балаларға сок, су, сүт, йогурт ұсынылады, олар дәмін сезеді және дәмдік сезім мүшесін таниды.

4. Сергіту сәті
Барлық балалар тұрғызылады. Музыка қосылып, барлық сезім мүшелерін қозғайтын қимылдар жасалады: қолды жоғары көтеру, көзбен қимылдау, құлаққа қол қою, мұрынды сипау, ауызды қимылдау (күлкі, күліп тамақ ішу сияқты).

5. Сандықты ашу және сыйлық беру
Балалар барлық жұмбақтарды шешкен соң, Айгерім экраннан сандықты ашып, балаларға:

• “Жарайсыңдар, барлық жұмбақтарды шештіңдер!” – деп мадақтайды.

• Әр балаға шағын сыйлық немесе белгі береді.

6. Қорытынды
Психолог балаларға сабақтың негізгі ойын қорытындылайды:

• Бізде бес сезім мүшесі бар: қол, көз, құлақ, мұрын, ауыз.

• Олар арқылы біз заттарды ұстаймыз, көріп, тыңдаймыз, иіс сеземіз, дәмін татып білеміз.

• Сезім мүшелерін қолдану арқылы біз қоршаған әлемді түсінеміз.
  Балалар өз сезім мүшелерін қалай қолданғандарын айтып, тәжірибеден алған әсерін бөліседі.