ИНФОРМАТИКА САБАҚТАРЫНДА ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ҚҰРАЛДАРЫН ChatGPT, Canva AI ҚОЛДАНУДЫҢ ТИІМДІЛІГІ

Аңдатпа: Мақалада қазіргі заманғы білім беру процесінде жасанды интеллект (ЖИ) технологияларын қолданудың маңыздылығы қарастырылады. Автор информатика сабағында ChatGPT және Canva AI сияқты құралдардың оқушылардың код жазу дағдыларын дамытуға және оқу процесін жекелендіруге тигізетін әсерін талдайды.

КІРІСПЕ

Қазіргі цифрлық трансформация дәуірінде білім беру жүйесі жаңа белеске көтерілді. Жасанды интеллект (AI) — бұл жай ғана технологиялық жаңалық емес, бұл оқыту әдістемесін түбегейлі өзгертетін құрал. Информатика пәні мұғалімдері үшін ЖИ технологияларын сабаққа енгізу — оқушылардың қызығушылығын арттыру мен білім сапасын жақсартудың төте жолы.

НЕГІЗГІ БӨЛІМ

1. Код жазуды үйретудегі ChatGPT-дің рөлі

Оқушыларға бағдарламалауды (мысалы, Python немесе C++) үйрету кезінде ChatGPT «жеке репетитор» рөлін атқара алады. Оның тиімділігі келесідей:

• Қателерді талдау: Оқушы өзі жазған кодтағы қатені таба алмаған жағдайда, ChatGPT оны жай ғана түзетіп қоймай, қатенің неліктен кеткенін түсіндіреді.

• Кодты оңтайландыру: Бір есептің бірнеше шешу жолын ұсыну арқылы оқушының алгоритмдік ойлау қабілетін кеңейтеді.

• Интерактивті сұрақ-жауап: Оқушы бағдарламалау синтаксисі туралы кез келген уақытта сұрақ қойып, жедел жауап ала алады.

2. Тапсырмаларды жекелендіру және дифференциалды оқыту

Әр оқушының қабылдау деңгейі әртүрлі. ЖИ құралдары мұғалімге әр балаға жеке деңгейлі тапсырма дайындауға көмектеседі:

• Деңгей бойынша бөлу: Мұғалім ChatGPT көмегімен бір тақырыпқа негізделген «жеңіл», «орташа» және «күрделі» деңгейдегі 10-15 нұсқалы тапсырманы санаулы секундта дайындай алады.

• Қызығушылыққа бейімдеу: Егер оқушы ойын индустриясына қызықса, ЖИ оған бағдарламалау есептерін ойын элементтерімен байланыстырып құрастырып береді.

3. Визуалды сауаттылық: Canva AI мүмкіндіктері

Информатика тек код жазу емес, сонымен қатар дизайн мен презентация жасау. Canva-дағы Magic Media (AI Image Generator) құралдары оқушыларға:

• Өз жобаларына авторлық құқықты бұзбайтын бірегей суреттер жасауға;

• Дизайн негіздерін, түстер сәйкестігін ЖИ ұсыныстары арқылы тереңірек түсінуге мүмкіндік береді.

ПРАКТИКАЛЫҚ НӘТИЖЕ

Сабақ барысында бұл құралдарды қолдану оқушылардың өз бетінше жұмыс істеу дағдысын (Self-directed learning) 30-40%-ға арттырады. Оқушылар «қате жіберуден» қорықпайтын болады, өйткені олардың жанында көмекші құралы бар екенін сезінеді.

ҚОРЫТЫНДЫ

Жасанды интеллект мұғалімді алмастырмайды, бірақ ол мұғалімнің жұмысын жеңілдетіп, сабақты қызықтырақ етеді. ChatGPT және Canva AI сияқты құралдарды информатика сабағында қолдану — бұл болашақ мамандарды заманауи технологиялық ортаға бейімдеудің ең тиімді жолы.

Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Жүнісбеков Б. "Информатиканы оқыту әдістемесі", 2023 ж.

2. OpenAI. "ChatGPT in Education: Best Practices", 2024.

3. Қазақстан Республикасының "Цифрлық Қазақстан" мемлекеттік бағдарламасы.