400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 16 материал табылды

«CLIL ОҚЫТУ ТЕХНОЛОГИЯСЫН ТИІМДІ ПАЙДАЛАНУ»

Материал туралы қысқаша түсінік
Мектептерде үштілділікті қалай жүзеге асыру керек, жаратылыстану пәндерінде ағылшын тілінде сабақ берудің тиімділігі, артықшылығы. Жалпы үштілді меңгерген оқушының ой-өрісінің дамитыны, пәнге қызығушылығы артатыны айтылады. Өз іс-тәжірибем қысқаша баяндалады. Мұғалімнің
Материалдың қысқаша нұсқасы

«CLIL ОҚЫТУ ТЕХНОЛОГИЯСЫН ТИІМДІ ПАЙДАЛАНУ»


Кульжабаева Амина Жакипбеккызы

Қ.Сәтбаев атындағы орта мектептің химия пәні мұғалімі

Алматы облысы, Қарасай ауданы, Қаскелең қаласы

8 775 856 1619, 8 775 856 1612

k.amin@mail.ru


Күннен-күнге дамып келе жатқан заманымыз әр адам баласынан өзгеше қажеттілікті талап етуде: сыртқы ортаның сансыз өзгерісіне бейімделу, жаһандық мәдениет қоғамдастығында өз орнын сезіне білу, күнделікті өмірде алған білімі мен біліктілігін көрсете алу. Осы үдерістердің маңызды бір рөлі білім саласына келіп тіреледі. Орта білім беретін мектептердің негізгі міндеті – оқушылардың өзіндік іс-әрекетіне және олардың жеке жауапкершілігіне әкелетін білімнің, іскерліктің және дағдылардың толыққанды жүйесін қалыптастыру. Бұл ретте шет тілін білу білімді кеңейтудің және кәсіби өсудің қуатты құралдарының бірі болып табылады.

Кез-келген тіл – адам қоғамының өмір сүруі, қарым-қатынасы және ілгерілеуінің маңызды құралы. Жаңа заманда өзгерістердің болуы құзіреттілігіміздің коммуникативті жоғарылауы мен білім алушыларымыздың тілге мұқият дайын болуын талап етеді. Тек сол кезде ғана олар басқа адамдармен қарым-қатынас жасағанда коммуникативті мінез-құлықты және тілдік жүйе нормаларын қолдана отырып түрлі жағдайда өмір сүріп жатқан өзгелердің ойымен алмаса алады. Басқаша айтқанда, шет тілінің негізгі мақсаты коммуникативтік құзыреттілікті қалыптастыру, яғни қоршаған ортамен жеке және мәдени қарым-қатынасты жүзеге асыру қабілеті мен дайындығы болып табылады.

Тіл-адамның қабілетін, ойлау қабілетін, қабылдау, есте сақтау және қиялын кеңейтетін сый. Біз айтылатын тілде ойлаймыз және әр тіл өзінше бір шындықты бейнелейді. Сондықтан ол бір-бірімізді түсінуі үшін дәл болуы керек, ол сөздерге мағынаның жаңа реңктерін алуға мүмкіндік беру үшін икемді болуы керек. Көптеген шетелдіктер бірнеше тілде сөйлейді, ал біздің елімізде бұл үрдіс енді дамып келеді және қазіргі таңда артықшылықтары мен өзге де мүмкіндіктер туындауда [1]. Шет тілін меңгере отырып, біз таным көкжиегін кеңейтеміз, басқа тіл әлеміне енеміз, сөздік қорын байытамыз, жадымызды дамытамыз, ой қабілетін жақсартамыз. Бұл шетелдік және тілдік ортаға жақсы ықпалдасуға және оның шарттарына жылдам бейімделуге әкеледі [2]. Білім беру үрдісінің арнайы құрылған компоненттері және кәсіби құзыреттілікті қалыптастырудың мақсатты ұйымдастырылған кеңістігі оқушының бірлескен іс-әрекет қажеттілігін дамытуға, өзара іс-қимыл стратегиясын әзірлеуге, белгілі бір білімді, іскерлікті және дағдыларды меңгеруге мүмкіндік береді [3]. Шет тілдерін оқытудың және мәдениетаралық коммуникацияның өзара байланысы айқын. Шет тілдерін оқыту саласында үлкен өзгерістер орын алады. Бұрын-соңды болмаған сұраныс тиісті ұсыныстың қажеттілігін тудырды.

Коммуникативтік құзыреттілік - бұл туа біткен сапа немесе тұлғаның ерекшелігі емес. Ол ұзақ қарым-қатынас процесінде қалыптасады. Ал мұғалімнің басты міндеті – балаларда табиғи тілек пен басқа да жағдайға қатысушылармен өзара іс-қимыл жасау қажеттілігін тудыруы және қарым-қатынас кезінде өзіне сенімділік беруі үшін шынайы қарым-қатынас моделін құру. Өскелең ұрпақты оқыту мен тәрбиелеудің жеке тұлғаға бағытталған тәсіліне сүйене отырып, мұғалім әр түрлі білім беру ортасын құруға ұмтылуы тиіс, ол балаларға өз қабілеттері мен іскерліктерін жан-жақты көрсетуге мүмкіндік береді.

The term CLIL was created in 1994 by David Marsh as a methodology similar to but distinct from language immersion and content-based instruction. The idea of its proponents was to create an "umbrella term" which encompasses different forms of using language as the medium of instruction. The methodology has been applied in a business context in many countries and widely accepted as an effective approach. In Italy for example, it is being used as an accelerated method to teach management concepts in English to business people. Among CLIL's proponents and practitioners there is Dr Maurizio Morselli, a Human Resources professional and Executive Coach, who believes that "this hybrid immersion approach produces a lot more immediate results and it appeals to self-motivated adult audiences who possess a basic knowledge and understanding of the target language".

Шет тілді коммуникативтік құзыреттілікті қалыптастыру үшін қолданылатын заманауи білім беру технологиялары білім беру процесінің барлық қатысушыларының өзара әрекеттесуін қамтамасыз ететін білім беру ортасын құру тұрғысынан өте тиімді. Шет тілін оқыту кезінде мұғалім қандай да бір топтағы оқушылардың функцияларына, оқу материалының мазмұнына, оқытудың мақсаттары мен міндеттеріне сәйкес кез келген заманауи технологияны пайдалануға немесе өз бетінше түзетуге құқылы. Қазіргі таңда өз сабағымда қолданатын технологиялардың бірі – пәндік-тілдік интеграцияланған оқыту – CLIL (Content and Language Integrated Learning). CLIL терминін алғаш рет Дэвид Марш (David Marsh) 1994 жылы ұсынды. Біріншіден, бұл термин оқу пәндері немесе олардың жекелеген бөліктері шет тілінде оқытылатын процесті білдіреді. Білім беру үрдісінің соңғы мақсаттарына жету үшін екі бірдей мақсат қойылды: оқу пәнін оқу және бір уақытта шет тілін үйрену. Марш бірнеше жыл бойы өз зерттеулерін жүргізіп, 2001 жылға қарай оқу-тілдік ықпалдастыру әдістемесін жасап, оны келесі түрде сипаттады: CLIL шетел тілін оқытуды басқа пәндерді оқыту құралы ретінде қарастырады. Әдістеме оқушының оқуға деген қажеттілігін қалыптастырады, ал бұл өз кезегінде оның өз қабілетін, оның ішінде ана тілінде қайта ойлауға және дамытуға мүмкіндік береді. [1, 1]

CLIL is fundamentally based on methodological principles established by research on language immersion. This kind of approach has been identified as very important by the European Commission because: "It can provide effective opportunities for pupils to use their new language skills now, rather than learn them now for later use. It opens doors on languages for a broader range of learners, nurturing self-confidence in young learners and those who have not responded well to formal language instruction in general education. It provides exposure to the language without requiring extra time in the curriculum, which can be of particular interest in vocational settings." This approach involves learning subjects such as history, geography, managerial skills/concepts or others, through an additional language. It can be very successful in enhancing the learning of languages and other subjects, and helping children develop a positive attitude towards themselves as language learners.

The European Commission has therefore decided to promote the training of teachers to "...enhancing the language competences in general, in order to promote the teaching of non-linguistic subjects in foreign languages"

Жоғары білікті маман тек тілді білумен шектелмеуі тиіс, оның басты міндеті тілді қолдану арқылы кәсіби қызметте нақты нәтиже алу болып табылады. Сондықтан халықаралық қарым-қатынас пен қарым-қатынастың басты мақсаты-болашақ кәсіпқойды елдің экономикасы мен өндірісін дамытуға бағытталған білім мен дағдыларды пайдалануға дайындау болып табылады [6].

CLIL objectives are varied, but among the most relevant ones the following can be pointed out (Coyle et al., 2010): To improve the educational system. To establish the necessary conditions that will allow students to achieve the appropriate level of academic performance in CLIL subjects. To improve students’ proficiency in both their mother tongue and the target language, attaching the same importance to each. To develop the intercultural understanding. To develop social and thinking skills.

CLIL advocates claim that this educational approach (Lorenzo et al., 2011): Improves L1 and L2 development. Prepares students for the globalized world. Increases students’ motivation to learn foreign languages. Promotes the learning of a more extensive and varied vocabulary. Enhances students’ confidence in the target language. Improves language competence in the target language, CLIL being more beneficial that traditional foreign language teaching courses. Helps develop intercultural competence.

The 4Cs Framework

The 4Cs framework, introduced in 1999 by Do Coyle, can be used to think about learning outcomes in lesson planning. The 4Cs stand for Content, Communication, Cognition, and Culture. Although they are closely related, it is helpful to consider them separately in lesson planning and when CLIL instructors determine learning outcomes in a higher-education context.

Content

  • students learn about concepts, theories, and methods in particular fields/subjects

  • students use subject knowledge to collaborate on completing specific tasks

  • instructors employ a cross-/inter-/multi-disciplinary approach

Communication

  • students interact during task-based, cooperative learning

  • students use language of/for/through learning

  • students practice both subject-/discipline-specific and general academic language

Cognition

  • students develop their thinking skills by exploring new theories and concepts

  • students develop both higher-order (e.g. creative thinking) and lower-order (e.g. classifying) thinking skills

  • instructors analyze the content for opportunities to help students develop their thinking skills

Culture

  • students develop their awareness of both their own society and other societies

  • instructors help students develop their awareness of disciplinary cultures (e.g. writing conventions)

  • not all CLIL lessons can have this focus.

CLIL көмегімен сапалы жаңа деңгейде оқыту, дамыту және тәрбиелеу міндеттері шешіледі. Қазіргі білім беру методологиясы осы Әдістемеге мынадай анықтама береді: бұл – оқушылардың бойында жалпы білім беру білімі мен біліктерін қалыптастыру және дамыту болатын білім беру контекстінде біртекті емес тілде лингвистикалық және коммуникативтік құзыреттілікті қалыптастыруға мүмкіндік беретін дидактикалық әдістеме. Осы Әдістеме негізінде оқу сабақтарын жоспарлай отырып, "4 С" деп аталатын міндетті компоненттерді ескеру қажет: "content" (мазмұны), "communication" (қарым-қатынас), "cognition" (ойлау қабілеті), "culture" (мәдениеттану білімі) [2,10]. Әрбір компонентке егжей-тегжейлі тоқталайын.

"Content" - мазмұны. Үш тілді оқыту моделі негізінде әзірленген интеграцияланған білім беру бағдарламасына сәйкес пәндік мазмұн (Content) тіл тілдің өзі үшін емес, нақты білім алу үшін оқытылады. Яғни, тілдік дағдылар тек тілдік пәндерде ғана емес, басқа пәндік салалар арқылы да дамиды. Педагог оқытылатын пән бойынша жаңа білімді, шеберлікті және дағдыларды игеру процесін ынталандыруы тиіс.

"Communication" - қарым-қатынас. Коммуникация (Communication) тіл коммуникация құралы бола отырып, пәндік салалар арқылы тілді үйренуде саналы коммуникацияны дамытады. ДББҰ-да үш тілді оқытуды іске асыра отырып, мұғалімдер тілдік және тілдік емес пәндерде сөйлеу әрекетінің төрт түрін дамытып, белсенді коммуникативтік ортаны құрады. Бұл кезең балаларды жаңа білім, білік және дағды алу үшін оқытылатын шет тілі құралдарын жан-жақты пайдалануға ынталандыруы тиіс.

"Cognition" - ойлау. Таным (Cognition) заттардың интеграциясы оқушылардың танымдық іс-әрекетін белсендірудің бір құралы болып табылады. Екінші және үшінші тілдердегі пәндік салаларды зерттей отырып, оқушылар метакогнитивті және металингвистикалық дағдыларды үш тілдегі өтпелі тақырыптарды зерттеу арқылы дамытады,олар әр түрлі пәндік салалармен біріктірілген, осылайша әр тақырып әр түрлі перспективамен зерделенеді.Мұғалім тіл мен оқылатын пәнді жақсы түсіну үшін оқушылардың ойлау қабілетін барынша дамытуға ұмтылады. Бұл мақсатқа жету аналитикалық және сыни ойлауды дамытуға арналған тапсырмалар, салыстыру, болжау, басты ой және т.б.

"Culture" - мәдениеттануды білу. Мәдениет (Culture) – пәндік-тілдік оқытудың негізі - Мәдениеттің рөлі, өз мәдениетінің құндылығын түсіну және басқа халықтардың мәдениетін құрметтеу пәндік-тілдік оқытудың ажырамас бөлігі болып табылады. Қазіргі заманғы әлемдік мәдениеттердің ерекшеліктерін, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын түсіну оқушыларға мәдени кеңістікке тез бейімделуге, туған мәдениетін түсінуге және оны сақтауға және дамытуға ұмтылуға көмектеседі.

Сонымен қатар, CLIL әдістемесі негізінде оқу материалын жоспарлай отырып, мұғалімге оқушылардың жасын, олардың шет тілін меңгеру дәрежесін, оқу материалын шет тілінде қабылдауға дайындығын ескеру маңызды. Пәнаралық тілдік интегралдау әдістемесі оны қолдану кезінде ескеру қажет бес негізгі қағидатқа негізделеді. Бұл мына аспектілер:

1. Мәдени аспект

2. Әлеуметтік аспект

3. Тілдік аспект

4. Пәндік аспект

5. Оқыту аспект

Аталған әдістеме форматында сабақтарды дайындау кезінде оқу материалы мен тапсырмаларға мұғалім дәстүрлі сабақтарды жоспарлау кезінде басшылыққа алатындықтан ерекше талаптар қойылғанын есте сақтау қажет. Мұғалім алдында бірқатар міндеттер тұр:

1) оқу пәні бойынша материал күрделілік деңгейі бойынша оқушылардың ана тілінде осы пән бойынша білім деңгейінен сәл кем болуы тиіс;

2) тапсырмалар оқылатын тілдің ерекшеліктерін бейнелеуі, белгілі бір лингвистикалық формаларды қолдана білуін пысықтауы тиіс;

3) мәтіндер оқушылардың нақты білім деңгейіне және тақырыпқа сәйкес мұқият таңдалуы тиіс;

4) тапсырмалар тақырыпқа сәйкес болуы және түсіну мен меңгеру үшін жеткілікті ақпаратты қамтуы тиіс.

Осы әдістемені тәжірибеде қолдану оң және теріс жақтарын анықтады. Менің оқушыларымның ағылшын тілін үйренуге деген ынтасын арттыра түсті. Тіл қарым-қатынастың нақты міндеттерін шешу үшін қолданылады. Көбінесе балалар оқулықтың бағдарламалық материалынан нақты ақпарат алумен ғана шектелген. Тілдік интегралдау әдістемесі материалды стандартты беруден бас тартуға және болашақ кәсіби және тұрмыстық қарым-қатынас үшін сөзсіз пайдалы неғұрлым кең білім алуға мүмкіндік береді. Оқушылар өздерінің лингвистикалық қабілеттерін ғана емес, сонымен қатар өмірдің түрлі салаларында: медицина, өнер, бизнес және т.б. білімдерін көрсетуге мүмкіндік алады. Лингвистикалық дағдыларды дамытудан басқа оқушылар басқа халықтардың мәдениетін жақсы білуге және түсінуге мүмкіндік алады, ал бұл олардың әлеуметтік-мәдени құзыреттілігін дамытады және қалыптастырады. Оқушыларға тілдік материалдың өте үлкен көлемімен жұмыс істеуге тура келеді, яғни тілдік ортаға батуды сынау. Бұдан басқа, белгілі бір тақырыптарды оқу кезінде оқушыларға терминдер мен сөйлеу мәнерін үйренуге тура келеді, ал бұл олардың сөздік қорын кеңейтеді және мамандық таңдауда, не болмаса болашақта зерттеу жұмыстарымен айналысқанда жан-жақты ізденіске, зерттеуге қолдануға дайындайды.

Алайда, оң сәттер көп болған жағдайда, осы әдістемені оқу процесіне енгізу кезінде кейбір проблемалар туындауы мүмкін. Екі негізгі - бұл шет тілі мұғалімдерінің белгілі бір пән бойынша жеткілікті білімінің болмауы және пән мұғалімі тілін жеткіліксіз меңгеруі. Жағымсыз сәттерге кейбір ағылшын тілі оқулықтарының жетілмегендігін және білім беру бағдарламасына сәйкес оқу сабақтарының жеткіліксіз санын жатқызуға болады. Әдістемені қолдану оқушылардың шет тілін меңгеруінің әртүрлі деңгейін қиындатады, бұл оқу жүктемесінің артуына және тиісінше бірқатар психологиялық және психосоматикалық проблемаларға әкелуі мүмкін. Мұғалім, өз кезегінде, белгілі бір талаптарға тап болу керек: оқу материалын таныстырудың және оқу қызметін ұйымдастырудың әртүрлі нысандары мен әдістерін қолдану, оқушылардың жеке қабілеттерін ескеру және үнемі шығармашылық ізденісте болу. Уақыт өте келе, CLIL әдістемесі бойынша жұмыс істейтін мұғалім арнайы кәсіби құзыреттілікке ие болады.

Пәнді оқыту кезінде (CLIL) оқушылардың тілдік дайындық деңгейін анықтау қажет. "Тілдерді меңгерудің жалпыеуропалық шеңберіне" (CEFR — Common European Framework of References for Languages) сәйкес, оқушылар екінші және үшінші тілдерді базалық пайдаланушыдан (Basicuser) (А1/А2) төмен емес деңгейде меңгеруі қажет. Бұл оқушылар күнделікті қарым-қатынас жағдайында мұғалім мен өз сыныптастарының сөзін есту арқылы түсінуі керек; өзін және басқаларды көрсете білуі керек; сұрақтар қоя білуі және оларға жауап беруі керек; қысқа қарапайым мәтіндерді түсінуі керек, оларда нақты, оңай болжанатын ақпаратты таба білуі керек; қарапайым қысқа хаттар мен хабарламалар жазу керек. Бұл деңгейлер BICS және CALP сияқты ұғымдармен салыстырылады.

Қазіргі заманғы өндірісті шетелдік тәжірибесіз дамыту мүмкін емес: техникалық жоғары оқу орнының маманы тілдік және кәсіби деңгейде халықаралық өзара іс-қимыл мен ынтымақтастыққа дайындалуы тиіс. Бір жағынан маман өзінің кәсіби қызметі саласындағы білімі мен тәжірибесінің қорымен байытылады, екінші жағынан ол мәдениетаралық коммуникация арқылы байланыс орнатып, жинақталған тәжірибе мен өз елінің жетістіктерін жеткізе білуі тиіс.

Сабақтың жоспары (CLIL). Кіріктірілген сабақты жоспарлау кезінде мұғалімдер "барлық мұғалімдер де тілді оқытатын мұғалімдер"деген негізгі қағиданы ұстануы қажет. Сабақ (CLIL) екі мақсат бар: пәндік және тілдік. Сабақты жоспарлау мұғалім пәндік материалды меңгеруде өз оқушыларының мүмкін болатын тілдік қиындықтарын болжап, осы қиындықтарды "алып тастау" үшін тіректерді қамтамасыз етуі тиіс деп болжайды. Пәндік мазмұн ретінде оқытудың екінші немесе үшінші тілдерінде оқытылатын мектеп циклінің кез келген тақырыбы таңдалуы мүмкін. Тілдік мазмұнды жоспарлау күрделі, өйткені ол бір жағынан пәндік мазмұнмен байланысты, ал екінші жағынан когнитивті де, коммуникативтік де қызмет көрсету және сонымен қатар оқушылардың тіл туралы білімдерін байыту қажет. Сабақта (CLIL) мүмкіндігінше сөйлеу әрекетінің барлық түрлері болуы тиіс, бірақ тәсілдің ерекшеліктері (CLIL) Оқу уақытының көп бөлігін алады. Дегенмен, сабақтағы материалдың бір бөлігі аудиотекст түрінде ұсынылуы мүмкін, ал оқытудың іздеу әдістерін пайдалана отырып, мұғалім диалог пен әңгіме арқылы материалды түсіндіруі мүмкін. Аудионы хатпен үйлестіруге болады (кестелерді толтыру, схемаларды құру, рұқсатнамаларды қалпына келтіру). Оқу материалын таңдау кезінде оқушылардың жас ерекшеліктеріне және тілдік дайындық деңгейіне жауап беретін стиль бойынша әр түрлі түпнұсқалық мәтіндерді таңдау қажет. Аудиомен қатар бейне материалдарды да пайдалануға болады. Оқу материалы екі мақсатқа: пәндік және тілдік мақсатқа жетуге ықпал етуі тиіс. Мәтіндер, егер олар шағын бөліктерге бөлінген болса және иллюстрациялармен, схемалармен, карталармен және т.б. жақсы қабылданады. Бұл тапсырмалар тек тілдік, сөйлеу дағдыларын ғана емес, когнитивті дағдыларды да қалыптастыруы тиіс. Соңғыларға қатысты когнитивтік дағдыларды ойлаудың жоғары формаларына (талдау, синтез, бағалау) арттыру (тану, сәйкестендіру, түсіну) бойынша қалыптастыру қажет екенін есте сақтау маңызды. Диаграммалармен немесе кестелермен жабдықталған мәтіндер тану сатысына өте қолайлы. Материалды мәтіннен кестеге енгізе отырып, оқушы ақпаратты жіктейді, ең бастысы екіншісінен ажыратады, түсінуді өңдейді және білімді "ауыстыру" үшін негіздеме дайындайды. Оқытудың екінші / үшінші тілінде оқытылатын сабақты жоспарлау тілдік және тілдік емес пәндер мұғалімдері арасында ынтымақтастықты талап етеді және кіріктірілген пәндік-тілдік оқытудың төрт принципінде құрылуы тиіс.


Сабақты жоспарлау кезінде мұғалімге келесі сұрақтарға сүйенуге болады: пәндік мазмұны:

Сабақтың мақсаты/міндеттері қандай?

Оқытудан күтілетін нәтижелері қандай?

Қандай фразалар мен арнайы терминдерді дайындау қажет?

Оқушылардың грамматикалық білімін (мысалы, сын есімдерді салыстыру дәрежесі) тексеруім керек пе?

Пікірталас пен талқылауды қалай өткіземін?

Байланыс: қандай фразалар мен арнайы терминдер дайындау керек?

Оқушылардың грамматикалық білімін (мысалы, сын есімдерді салыстыру дәрежесі) тексеруім керек пе?

Таным: сыни ойлау дағдыларын дамыту үшін қандай сұрақ қою керек?

Сын тұрғысынан ойлау дағдыларын дамыту үшін қандай тапсырмалар дайындау керек?

Сыни ойлау дағдыларын дамытуда тіл мен пәндік мазмұнды қалай біріктіруге болады?

Сабақты өткізу кезінде: сабақтың мақсаты мен күтілетін нәтижелерін нақты айту; тілді үйрену үшін қолайлы білім беру ортасын құру; сөйлеу әрекетінің төрт түрін дамыту (оқу, тыңдау, жазу, сөйлеу);

- түсінбеген оқушылар үшін егер қажеттілік туындаса сөз тіркестерін бірнеше рет қайталауды ұсыну;

- оқушылардың білімді қабылдауына қол жеткізу үшін лексиканы пайдалану;

- сабақта екінші/үшінші тілдерді пайдаланғаны үшін оқушыларды көтермелеуге;

- әр түрлі қызмет түрлерін пайдаланғаны үшін оқушылардың белсенділігін арттыру.

Әріптестердің сабақтарына өзара қатысу маңызды аспект болып табылады, бұл мұғалімдер арасында (екінші немесе үшінші оқу тілдерінде оқытатын) тәжірибе мен ресурстармен алмасуға тікелей ықпал етеді. Біріншіден, ол үшін "сындарлы дос" таңдау қажет, ол бірге жұмыс істейтін әріптесіңіз немесе тілдік пән мұғалімдері болуы мүмкін. Екіншіден, оқытудағы әрбір қадамды өзара алдын ала келісу қажет. Оқыту міндеттерін табысты іске асыру үшін мұғалімдер мен оқушылар үшін жағдай жасау қажет. ББҰ әкімшілігі пәндерді оқытудың екінші және үшінші тілдерінде оқытуды табысты іске асыруда педагогтар үшін (CLIL) мынадай жағдайлар жасалған: тілдік пәндер мұғалімдері мен пән мұғалімдері арасындағы өзара іс-қимылды орнату үшін сабақ кестесін құру кезінде мұғалімдер арасындағы ынтымақтастықты ұйымдастыру үшін уақыт белгіленген. Әдістемелік бірлестіктердің жұмысын жоспарлау кезінде тілдік және тілдік емес пәндердің әдістемелік бірлестіктерінің өзара іс-қимылының бірлескен жоспары жасалды. Тілдік және тілдік емес пәндер мұғалімдері арасында өзара сабаққа қатысу жандандырылды. Тілдік дайындық деңгейі жеткіліксіз оқушыларды қолдау үшін қосымша курстар ұйымдастыру мүмкіндігі қарастырылды. Тіл ортасын құру үшін мектептің тәрбие жұмысының жоспарына екінші және үшінші тілді қолдау үшін сыныптан тыс іс-шаралар енгізілді. Тіл пәндері мұғалімдері мен пән мұғалімдеріне қолдау көрсету үшін кітапханашы екінші және үшінші тілде түрлі іс-шаралар ұйымдастырады. Білім беру ортасы үш тілді оқуға және жетілдіруге ықпал етеді (стендтерді безендіру және т.б.).

Бүгінгі таңда көптеген елдер іс жүзінде CLIL әдістемесін табысты пайдаланып жүр. Мәселен, Венгрияда бұрыннан билингвистикалық мектептер бар. Болгарияда CLIL әдісін пайдалану 50 жыл бойы жүзеге асырылуда және осы салада жұмыс істейтін мамандар бұл ғылымға үлкен қызығушылық тудыруда. Қазіргі таңда біздің елде жаратылыстану пәндерін ғана ағылшын тілінде оқыту бар болса, Болгарияда осы әдіс бойынша билингвистикалық мектептерде тарих, география, биология, философия сияқты пәндерді оқыту жүргізілуде, олар оқу процесін жүзеге асыру үшін

ағылшын, неміс, француз, испан және басқа тілдерді қолданады. Бұл әдістеме ол елде жоғары оқу орындарында бастау алған. Яғни олар шет тілдерін меңгерген белгілі бір кәсіби мамандықтағы мамандарды ғана дайындау емес, мақсаты әлемдік мамандар дайындау болып табылады.

Менің іс-тәжірибем.

2017-2018 оқу жылында Алматы облысы Талдықорған қаласында Облыстық Білім беру басқармасының бастамасымен ағылшын тілін Bangura Mr.Lamin-нен 10 ай бойы білім алып, Қаскелең қаласындағы Қ.Сәтбаев атындағы орта мектепке химия пәнін ағылшын тілінде оқытатын мұғалім ретінде жұмысқа тұрдым. Алғашқы кезеңде қиындықсыз болды деп айта алмаймын. Яғни менің жеткен жетістігім тек бір жылдан кейін ғана көрінді. Жыл бойы сыныпты ағылшын тілімен қатар химияны оқыта отырып, өзімнің шығамрмашылық тәжірибемнің молайғанын, ұстаздық қорымда бірталай әдіс-тәсілдердің жиналғанын, аудандық, облыстық, республикалық семинарларда ашық сабақ бере жүріп кәсіби өскенімді байқадым. Ендігі мақсат, осы CLIL әдісі бойынша оқытудың тиімді жақтарын әріптестеріммен бөлісіп, тек оқушылар ғана емес, өзіміздің де педагогтық шеберлігіміздің әлемдік көлемде танылу. мақсатқа жету үшін педагогтардың шыңдалған үстіне шыңдала түсуі заңдылық. Бірнеше семинарларда өз тәжірибемнің толыққанын көріп, қазіргі таңда аудан көлемінде әріптестеріммен іс-тәжірибемді бөлісудемін.

Some great CLIL activities include:

Presentations: One student takes the center of the stage to introduce to the rest of the classroom a tangential theme related to the subject you’ve been discussing. Encourage them to use graphics, images and multimedia material, and to prominently write keywords on the blackboard so their fellow classmates can take notes.

Role-plays: Students impersonate major figures and stakeholders to give life to a concept or theme they’ve learned in the classroom. Ask them to prepare the reenactment ahead of time by working together to write and memorize a mini-play around this theme. Recap by letting the class interact with student-actors to ask questions about the subject matter.

Science experiments: These are fantastic tools to help your students discover science, chemistry and biology, and have fun along the way! Ask a subject teacher from your school to come and supervise if you’re unsure about certain elements, and don’t forget to pre-teach important concepts and words so students know what to do during the experiments.

Cooking classes: What better way to motivate students and strengthen the bonds between teachers and learners than food? An essential part of culture, society and language, food helps to bring the class together—and cooking is where it all starts. Start by selecting a recipe and discuss it in class ahead of time. Then ask students to compete and make their own versions of the recipe. They can customize presentations, add different spices and mix together ingredients that inspire them. Then recap in class and ask students to discuss, taste and compare their productions.

The end goal is to de-compartmentalize knowledge between subject and language classes, so students can apply new information to their entire school curriculum, and even outside the classroom!

1.Тілді меңгеруде міндетті түрде қасыңызда көмекші мұғалім қажет.

2. Жақсы білім беру мақсатында сабақтың жоспары нақты мақсатқа сай құрылуы тиіс/ You will.

3. Fact. Тақырыпқа байланысты қосымша материалдар табуға көбірек өзіндік жұмыстар беріңіз.

4. STQ or formulation question сұрақтарыңыз шынайы өмірден алынсын.

5. Activity жұмыстарыңыз деңгейлік тапсырмалар тәрізді болсын.

6. Research time үйде ата-аналарымен бірге істеуге берілсе де болады.

7. Art time or Literacy.

8. Feedback міндетті түрде жасалуы тиіс.

9. Classroom language үздіксіз дамытып отыру керек.

10. Тілді дамытуға арналған кино, кітаптарды көбірек оқыңыз.

2019 жылдың мамыр айында үштілділік бойынша «Білім турына» қатысып, іс-тәжірибе алмасу мақсатында Қарағанды-Астана қалаларындағы билингвистикалық мектептерді аралап келдім. (слайд)

Қазіргі таңда Алматы қаласындағы қыздарға арналған Қаза-Түрік Лицейінде Content seminar кезінде Алматы қаласы мен облыс бойынша мұғалімдерге дәріс берудемін.

Қорытындылай келе, CLIL қолданудың барлық аталған қиындықтарына қарамастан, бұл әдістеме шет тілдерін оқытуға ерекше көзқарас болып табылады, бұл білім беру процесінің көптеген міндеттерін шешуге мүмкіндік береді. Барлық факторларды дұрыс есепке алу кезінде пәндік-тілдік ықпалдастыру әдістемесін қолдану: оқушылардың шет тілдерін оқуға деген уәждемесін едәуір арттыруға, балаларды күнделікті қарым-қатынаста саналы және еркін қолдануға үйретуге; балалардың ой-өрісін кеңейтуге, басқа да мәдениет пен құндылықтарды білуге және қабылдауға мүмкіндік береді; оқушыларды таңдаған мамандығы бойынша білім беруді жалғастыруға дайындау; шет тілін үйрену арқылы лингвистикалық және коммуникативтік құзыреттілікті дамыту және жетілдіру арта түседі. Шебер-педагог ретінде іс-тәжірибеміз молайып, ақпараттық кеңістігім кеңейуде. Әр сабаққа қолданылатын материалдар, бейнероликтер, тапсырмалар қоры көбейіп, әлемдік білім алуға мүмкіндік туындады.














Қолданылған әдебиеттер

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Content_and_language_integrated_learning

  2. http://www.britishcouncil.org. Maljers A., Marsh D., Coyle D., Hartiala A. K., Marsland B., Pérez-Vidal C., Wolff D. (2002) The CLIL Compendium.

  3. Пожалуйста, не забудьте правильно оформить цитату:
    Сафарова А. М. Изучение иностранного языка с применением элементов современной методики CLIL в образовательном процессе [Текст] // Педагогическое мастерство: материалы VIII Междунар. науч. конф. (г. Москва, июнь 2016 г.). — М.: Буки-Веди, 2016. — С. 14-17. — URL
    https://moluch.ru/conf/ped/archive/191/10645/ (дата обращения: 14.12.2019).

  4. Coyle D. Content and Language Integrated Learning Motivating Learners and Teachers [Электронный ресурс]. http://blocs.xtec.cat/clilpractiques1/files/2008/11/slrcoyle.pdf

  5. http://www.clilcompendium.com. Лалетина, Т. А. Интегрированный подход и использование предметно-языковой интеграции при обучении иностранному языку. Bentley, Kay (2010) TKT Course CLIL Module CUP

  6. Лалетина Т.А. Интегрированный подход и использование предметно-языковой интеграции при обучении иностранному языку. [Электронный ресурс]. http://conf.sfukras.ru/uploads/3_Laletina%20T%5B1%5D.A.pdf

  7. Максудова О.Н. «Роль иностранного языка в межкультурной коммуникации». Ташкентский университет информационных технологий имени аль-Хорезми (Узбекистан). «Молодой учёный». №18 (152). Май, 2017.

  8. Mehisto, P., Marsh D., Frigols, M.J. (2008) Uncovering CLIL. Content and Language Integrated Learning in Bilingual and Multilingual Education. Macmillan Books for Teachers. Macmillan Education Marsh, D. (2001).

  9. Using Languages to Learn and Learning to Use Languages: An introduction for parents and young people. TIE-CLIL: Milan. British Council. CLIL (Content and Language Integrated Learning) Introduction/Teaching English/British Council/ Thompson T., Simmons N., Family and Friends, Oxford University Press, 2015.

Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
1 ұстаз жүктеп алған
6 ақпан
1560
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі