Communicative Language Teaching (CLT) әдісі:

Тілді өмірмен байланыстыра үйрету жолы

Кіріспе:

Қазіргі заманда ағылшын тілін үйретудің басты мақсаты – оқушыны тек грамматиканы жаттатқан тұлға емес, тілде еркін сөйлей алатын коммуникативті тұлға ретінде қалыптастыру. Осы тұрғыда әлемнің көптеген елдерінде кеңінен қолданылатын Communicative Language Teaching (CLT) әдісі – тіл үйретуде ең тиімді заманауи тәсілдердің бірі болып отыр.

Негізгі бөлім:

CLT әдісінің негізінде оқушылардың шынайы өмірмен байланысты сөйлеу дағдыларын қалыптастыру жатыр. Бұл әдістің басты ерекшелігі – оқушының тілдік білімін емес, тілдік қолдану қабілетін дамытуға бағытталған.

CLT әдісінің негізгі қағидаттары:

1. Коммуникативті жағдаяттар:

Сабақта қолданылатын тапсырмалар өмірдегі нақты жағдаяттарға негізделеді. Мысалы, дүкенде сөйлеу, қонақүйге бронь жасау, досына хат жазу т.б.

2. Жұппен және топпен жұмыс:

CLT әдісі топтық өзара әрекетке сүйенеді. Оқушылар бір-бірімен диалогқа түсіп, шынайы қарым-қатынаста тіл қолданады.

3. Тілдік қателерге еркіндік:

Бұл әдісте қателік – үйренудің бір бөлігі деп есептеледі. Мұғалім қателерді бірден түзетпейді, алдымен оқушының ойын еркін жеткізуі маңызды.

4. Рөлдік ойындар мен симуляциялар:

Сабақтарда рөлдік ойындар жиі ұйымдастырылады. Мысалы, “At the airport”, “Ordering food at a café” сияқты жағдаяттарда тілдік дағды табиғи түрде дамиды.

5. Аутенттік материалдар:

CLT сабағында шынайы өмірде қолданылатын материалдар – жарнама, кино үзінділері, мәзірлер, шынайы сұхбаттар қолданылады.

CLT әдісінің артықшылықтары:

• Оқушыны белсенділікке баулиды;

• Қарым-қатынас жасау дағдысын дамытады;

• Өзін еркін сезініп, қателесуден қорықпайды;

• Ауызекі сөйлеу тілі жетіледі;

• Тілді “жаттанды емес”, “тірі” қалпында үйренеді.

Мұғалім рөлі:

CLT әдісінде мұғалім – ақпарат көзі емес, фасилитатор, яғни оқушының тілдік әрекетке қатысуын ұйымдастыратын жетекші. Мұғалім сабақта атмосфераны жайлы етіп, оқушыны ашылуға, сөйлеуге итермелеуі қажет.

Қорытынды:

Communicative Language Teaching әдісі – ағылшын тілін оқушыға тек пән ретінде емес, өмірлік қажеттілік ретінде үйретудің тиімді жолы. Бұл әдіс арқылы оқушы тілді тек грамматика ретінде емес, қарым-қатынас құралы ретінде меңгереді. ХХІ ғасырда тіл меңгеру – тек білім емес, өмірлік дағды. Ал CLT – осы дағдыны қалыптастырудың ең нәтижелі жолы.