"CyberSafe: Интернеттегі жеке деректерді қорғау"

Педагогтің Т.А.Ә.

Қадырбек Гүлшат Қадырбекқызы

Күні:

26.11.2025

Сынып: 11

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сынып сағатының тақырыбы

"CyberSafe: Интернеттегі жеке деректерді қорғау"

Мақсаттары

Оқушыларға дербес деректер ұғымын, оларды қорғаудың заңнамалық негіздерін (ҚР заңдарына шолу) және интернеттегі негізгі қауіп-қатерлерді (фишинг, кибербуллинг, деректерді ұрлау) түсіндіру.. Оқушылардың проблеманы талдау (Кейс-стади), сыни ойлау, дәлелдеу және топта шешім қабылдау дағдыларын дамыту. Жауапты цифрлық азаматтыққа, заңға бағынуға, киберқылмыстардың алдын алуға және жеке деректердің құндылығын түсінуге тәрбиелеу.

Апта дәйексөзі

«Жауапкершілік – табыстың кілті»

Сабақтың кезені/ уақыт

Педагогтың іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Ресурстар

Сабақтың басы

I. Ұйымдастыру

Сәлемдесу. Сабақ тақырыбын, мақсатын (құқықтық апталыққа сәйкес) хабарлау. Сыныпты 4 топқа ("Кибер-патруль" командалары) бөлу.

Ми шабуылы

"Дербес деректер деген не?" сұрағын қою. ҚР Заңына шолу.

"Дербес деректер туралы" Заңның маңызын (Келісім қағидаты) және негізгі қауіп-қатерлерді (Фишинг, Әлеуметтік инженерия) қысқаша түсіндіру.

1.Жеке деректер деген не?

2. Неліктен оларды қорғау қажет?" деген сұрақтар қою.

Сәлемдесу, назар аудару. 4 топқа бөлініп, жұмыс орнын дайындау.



"Құқықтық негіз": Қазақстан Республикасының "Дербес деректер және оларды қорғау туралы" Заңының негізгі баптарына қысқаша шолу жасау.


Интернеттегі негізгі қауіп-қатерлер (фишинг, әлеуметтік инженерия, алаяқтық) туралы қысқаша ақпарат

Сабақтың ортасы

II. Жаңа тақырыпқа кіру

Кейстерді тарату: Әр топқа жеке жағдаяттарды (Кейс 1, 2, 3, 4) және талдау парақтарын (ҚК бабы, Жауапкершілік, Әрекет алгоритмі) тарату. Нұсқау беру: Талдауға 15 минут, қорғауға 5 минут берілетінін ескерту.

1 топқа.

Фишинг және Алаяқтық

17 жасар Айдынға банк атынан "Сіздің шотыңызда күдікті операция жүруде, дереу мына сілтемеге кіріп, картаңыздың 16 санын және құпия кодыңызды енгізіңіз" деген SMS келеді. Айдын деректерді енгізеді, нәтижесінде оның шотынан 200 000 теңге жоғалады.

2 топқа

Әлеуметтік инженерия және құпиялылық

16 жасар Анардың әлеуметтік желідегі парақшасында жеке өмірі туралы өте көп ақпарат бар. Оның танысы жалған аккаунт ашып, оның фотосуреттерін рұқсатсыз алып, басқа мақсатта пайдаланып, оның атынан сыныптастарына жағымсыз хаттар жібереді.

3 топқа

Бопсалау және Кибербуллинг

15 жасар Марат әлеуметтік желідегі сенімсіз сілтеме арқылы досының (15 жасар) құпия жеке хаттарын көшірі алады. Ол сол хаттарды таратумен қорқытып, одан өзінің үй тапсырмасын үнемі көшіріп беруді талап етеді

4 топқа

Ақпараттық Жүйеге Заңсыз Қол Жеткізу

16 жасар Салтанат досының қарапайым құпиясөзін біліп алып, оның электронды поштасына кіреді. Ол поштаны ақтарады, кейбір құпия ақпаратты оқиды, бірақ ешнәрсе жоймайды немесе таратпайды, тек өзгертеді.

Топқа бөлінеді, берілген тапсырма бойынша жағдаяттармен жұмыс жасайды.

Тақырыпты талқылап, постерге немесе флипчартқа түсіреді.

Топ жұмысын ұтымды қорғайды.

Топ мүшелерімен бірге кейсті мұқият оқу. Жағдаятты ҚР ҚК (190, 194, 205-баптар) және ӘҚБтК бойынша талдау. Жауаптарды келісіп, постерге/параққа түсіру.



Әр топқа 2-3 минут уақыт беру. Топтардың жауаптарын мұқият тыңдау. Әр жауаптан соң, жасөспірімдердің нақты жауапкершіліктерін (айыппұл, мерзім) нақтылап, құқықтық түсіндірме беру.



Әр топ өз кейсін, бұзылған заң баптарын және ұсынған алдын алу шараларын таныстырады. Басқа топтардың жауаптарын тыңдап, сұрақтар қою.

Проектор немесе Интерактивті тақта. * Бейнеролик (мысалы: "ҚР Конституциясының маңызы" туралы).

ҚР Конституциясының үзінділері/кітапшасы. * А3 форматты қағаздар (флипчарт), маркерлер. * Стикерлер (бағалау үшін).

Сабақтың соңы

Қорытынды сөз:

Тест:

Quizlet программасы бойынша. Оқушыларға 7 сұрақтан тұратын тест немесе сәйкестендіру тапсырмасын беру.



Рефлексия: «Бүгінгі сабақтан нені түйдім?»

Үйге тапсырма

Тапсырма беру: Үйден тағыда интернеттегі қауіпсіздіктерге байланысты қандай қылмыс немесе ҚР Конституциясынан 3 маңызды бапты талдап қарап келіңіздер

Тест сұрақтарына жауап беру немесе сәйкестендіруді орындау.



Рефлексия парақтарына сабақтан алған әсерлерін, маңызды ақпаратты жазады.

Үй тапсырмасын түсініп, қажетті жазбаларды жасайды.

Жағдаяттар жазылған карточкалар.

Рефлексия парақтары.

Жазбаша