Даму деңгейі төмен оқушыларды қолдау және дамыту жұмыстарының бағыттары

Қазіргі заманауи білім беру жүйесінің басты құндылығы — әрбір баланың жеке мүмкіндігіне қарамастан, оның сапалы білім алуға құқылы болуында. Даму деңгейі төмен (интеллектуалдық, психо-физиологиялық дамуында тежелуі бар) оқушылармен жұмыс жасау — педагог-ассистенттен ерекше стратегия мен шыдамдылықты қажет етеді.

1. Психологиялық-педагогикалық қолдау

Баланың оқуға деген ынтасын ояту үшін алдымен оған қолайлы эмоционалды орта қалыптастыру маңызды.

• Сенім орнату: Бала өзін қауіпсіз сезінуі тиіс.

• Жетістік жағдаяттарын жасау: Кез келген кішкентай ілгерілеуді (мысалы, қаламды дұрыс ұстау, бір сөзді дұрыс оқу) мақтап, марапаттау.

2. Оқу бағдарламасын бейімдеу (Адаптация)

Даму деңгейі төмен балалар жалпы сыныппен бірдей қарқында жұмыс істей алмайды. Сондықтан жұмыс келесі бағыттарда жүреді:

• Тапсырмаларды жеңілдету: Күрделі нұсқаулықтарды қадамдық (step-by-step) алгоритмдерге бөлу.

• Көрнекілік әдісі: Мәтіндік ақпаратты суреттермен, схемалармен және карточкалармен алмастыру.

• Уақыт режимі: Баланың тез шаршайтынын ескеріп, тапсырма орындау уақытын қысқарту және сергіту сәттерін жиілету.

3. Когнитивті функцияларды дамыту

Оқушының танымдық қабілеттерін арттыру үшін арнайы жаттығулар жүйесі қолданылады:

1. Зейінді дамыту: «Артығын тап», «Айырмашылығын анықта» сияқты ойындар.

2. Ұсақ моторика: Саусақ жаттығулары, құммен жұмыс, пазлдар. Бұл тікелей сөйлеу орталығы мен мидың белсенділігіне әсер етеді.

3. Есте сақтау: Көру және есту диктанттары, қысқа өлеңдер жаттау.

4. Әлеуметтендіру және коммуникация

Бұл балалар үшін ең қиын бағыттың бірі — құрдастарымен тіл табысу. Педагог-ассистент ретінде мен:

• Баланың сынып ішіндегі оқшаулануына жол бермеймін;

• Топтық жұмыстарда оған шағын, бірақ маңызды рөл беруді қадағалаймын;

• Өзге оқушыларға инклюзия мәдениетін түсіндіремін.

Маңызды қағида: Біз баланы «қалыпты нормаға» күштеп келтірмейміз, біз оның өз мүмкіндігі шегінде ең жоғары нәтижеге жетуіне жағдай жасаймыз.

Қорытынды

Даму деңгейі төмен балалармен жұмыс — бұл ұзақ мерзімді инвестиция. Бүгін баланың өз бетімен түймесін қадауы немесе бір сөйлем құрап айтуы — ертеңгі үлкен жеңістің бастамасы. Педагог-ассистент, мұғалім және ата-ана арасындағы тығыз байланыс қана оң нәтиже береді.