Дарынды балаларды олимпиадалық дайындыққа және ғылыми-зерттеу қызметіне тартудың әдістемелік негіздері

«Жетісу дарыны» оқу-әдістемелік

орталығының бөлім меңгерушісі

Г.К.Рахимжанова

Қазіргі білім беру жүйесінде дарынды балаларды анықтау және қолдау қоғамның интеллектуалдық әлеуетін дамытудағы басым бағыттардың бірі болып табылады. Дарынды оқушылармен жүргізілетін мақсатты әрі ғылыми негізделген жұмыс олардың танымдық белсенділігін арттырып, шығармашылық және зерттеушілік қабілеттерін дамытуға мүмкіндік береді. Осы тұрғыда пәндік олимпиадалар мен ғылыми-зерттеу қызметі дарынды тұлғаны қалыптастырудың маңызды құралдары ретінде қарастырылады.

Дарындылықты дамыту жүйелі педагогикалық қолдауды талап етеді. Олимпиадалық дайындық оқушылардың пәндік білімін тереңдетумен қатар, логикалық ойлауын, стандартты емес жағдайларда шешім қабылдау қабілетін қалыптастырады. Олимпиадаларға дайындық бір реттік іс-шара ретінде емес, ұзақ мерзімді, жоспарлы үдеріс ретінде ұйымдастырылған жағдайда ғана нәтижелі болады.

Тиімді дайындықтың негізгі шарттары ретінде жеке білім беру траекторияларын құру, қосымша курстар мен факультативтерді пайдалану, өзіндік жұмысты жүйелі ұйымдастыру атап өтіледі. Мұғалім бұл үдерісте бақылаушы емес, бағыттаушы және кеңесші рөлін атқарады.

Ғылыми-зерттеу қызметі оқушылардың дербестігін, аналитикалық ойлауын және ғылыми стильде жұмыс істеу дағдыларын қалыптастырады. Зерттеу жұмысы барысында оқушылар мәселені тұжырымдауға, гипотеза ұсынуға, эмпирикалық және теориялық әдістерді қолдануға, алынған нәтижелерді талдауға үйренеді.

Зерттеу қызметін кезең-кезеңімен ұйымдастыру (тақырып таңдау, әдебиеттермен жұмыс, эксперимент жүргізу, нәтижені қорғау) оқушы мен мұғалім арасындағы серіктестік қарым-қатынасты нығайтып, білім алушының шығармашылық әлеуетін ашуға жағдай жасайды.

Дарынды балаларды олимпиадалық дайындыққа және ғылыми-зерттеу қызметіне тарту олардың зияткерлік дамуын қамтамасыз етудің тиімді жолы болып табылады. Жүйелі жоспарлау, ғылыми негізделген әдістер мен педагогикалық қолдау оқушылардың білім сапасын арттырып, тұрақты нәтижелерге қол жеткізуге мүмкіндік береді. Ұсынылған әдістемелік тәсілдер білім беру ұйымдарында дарынды балалармен жұмысты жетілдіруде практикалық маңызға ие.