Дәстүр және фольклор Мен қазақпын

Сабақ тақырыбы:

Дәстүр және фольклор

Мен қазақпын

Мектеп: М.Горький

Күні :15.02.2019ж

Мұғалімнің есімі: Пайзуллаева.Г.А

СЫНЫП: 1 «Ә»-сынып

Қатысқандар саны: 24

Қатыспағандар саны:2

Оқу мақсаты:

• Барлық оқушылар:қазақ халқының тарихымен танысy;

• Оқушылардың басым бөлігі:оның рухани құндылықтарын түсінуді үйренy;

• Кейбір оқушылар:батырлардың қазақ халқының тарихындағы рөлін түсінy.

Тірек сөздер:

ауыз әдебиеті – фольклор – folklore; ерлік – мужество – bravery.

Ресурстар:

Мультимедиапроектор, «Толағай» мультфильмі, Қасымханның портреті, Е.Құдайбергеновтің орындауында «Мен қазақпын» әнінің бейнеклипі, стикерлер, флипчарт, түрлі-түсті маркерлер, таныстырылым, «Толағай» суреті, «батыр», «ерлік», «адамгершілік», «әлсіз», «күшті», «сараң», «мейірімді» сөздері жазылған үлестірме парақшалар, домбыра, жылқы, батыр, шаңырақ суреті салынған, суреттерге байланысты мақал-мәтелдер жазылған үлестірме парақшалар, қосымша тапсырмаға арналған сюжетті сурет.

Сабақтың мақсаты:

1.3.2.1 көрнекі материалдардың негізінде қазақтардың өмір салтын сипаттау

Сабаққа байланысты деректі материалдар

Сабаққа қатысты ескертпелер

«Толағай» – халық аңызы. Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданындағы тау атауына байланысты. Ерте заманда, үлкен өзен бойында Саржан деген аңшының отбасында Толағай деген ұл дүниеге келеді. Толағай ай санап емес, күн санап өседі. Күндердің күнінде жауын жаумай, қуаңшылық болады. Шөлден мал қырылып, жұт келеді. Елін жұттан құтқару үшін алыстағы тауды өз еліне әкеледі.

Қуанамын мен де,

Қуанасың сен де

Қуанамыз бәріміз

Арайлап атқан таңға!

Тақырыпты ашу.

Ұйқасын тап

1.Өзінше ноян

Қорқақ не?

2Жағасында бұлақ

Жайылып жүр

3.Айбат шегер алыстан

Аң патшасы

Бұл сабақты «фольклор» ұғымын түсіндіруден бастаған дұрыс

Бұл не?

1.Торта қойдым

Орта қойдым

Орта қойдым

Жорта қойдым.

2.Мініп алып барысты

Екі сиыр жарысты

Он минуттың ішінде

Екі айналды Марсты.

3.Еңбек етсең ерінбей

Тояды қарның тіленбей.

4.Қалың киімді ұнатады

Шешіндірсең жылатады.

5.Бұрынғы өткен заманда бір шал мен кемпір болыпты.

Ауыздан ауызға беріліп отырған осындай әндер, мақал-мәтелдер, аңыздар фольклор немесе халық ауыз әдебиеті деп аталады.

«Толағай мультфильмінен үзінді көрсету.

Толағай өмірде болған ба?

Олай болса, төмірде болған адамның басынан өткен әңгіме - аңыз деп аталады.

«Толағай мультфильмінен үзінді көрсету.

«Жеті жебе» әдісін қолдану.Толағай суретінің айналасына бормен жеті жебенің суретін салу.Толағай батырдың ерлігі көрсетілген мультфильмнен үзінді көрсетіп болған соң,оқушылар жұпта қандай қасиеттері арқылы Толағайды батыр деп атауға мүмкіндік беретінін талқылайды. Талқылағаннан кейін оқушыларға қалауы бойынша жебелерге батырдың ерекше қасиеттерін жаздыру.

Сергіту сәті

Жұптық жұмыс.

Осы батырлық,батылдық қай хылыққа тән?

Қазақ – бостандық сүйгіш,ержүрек,еркін адам.

1465 жылы Қазақ хандығы құрылды.Содан бері 554 жылдан бері қазақ елі өмір сүріп келеді.

Сен білесің ба?

Тілді жоғалту туралы түсіндіру.

Орындап көр.Топтық жұмыс

1.топ ҚР рәміздерін қи

2.топҚазақ халқының ұлттық киімін боя.

3.топ Қазақ жерінің көрікті жерлерін қима суреттен құрастыр.

4.топҚазақ халқының ұлттық аспабын тап

5.топҚазақ халқының ұлттық дәстүрін көрсет.

6.топ Қазақ халқының ұлттық тағамын тап

ИЯ*ЖОҚ

1.Халық ауыз әдебиеті халық арасында шығарылды

2. Аңыз өмірде болған адам басынан өткен әңгіме.

3.Толағай алып күш иесі.

4. Батырлар елін жауға берді.

Тіл жоғалса халық жоғалады.

Сабақтың қорытындысы

Тілдік құзыреттілікті қалыптастыру

Бұл сабақтың тірек сөздері қолданып жүрген сөздік қорға жатпайды. Оқушылар тірек сөздерді хормен қайталау. Содан кейін тірек сөзбен бір жай сөйлем ойлап табу. Қабілеті жоғары оқушылар өз сөйлемдерін орыс және ағылшын тілдеріне аудара айта алады.

Пәнаралық байланыс

Қосымша тапсырмалар Толағай суретін салу немесе түрлі-түсті қағаздан қию.

Жаратылыстану. «Сен білесің бе?» айдарының мазмұнын ашқан кезде өсімдікпен салыстыру қолданылады.

Өнер. Дәптердегі «Мен қазақпын» тапсырмасы өнермен пәнаралық байланысты қамтиды.

АКТ. Қабілеті жоғары оқушылар интернет ресурстарынан қазақ хандығы туралы материалдар жинайды.

Толағай

• Танысып қой, бұл – батыр Толағай.

• Неліктен ол батыр атанды деп ойлайсың?

Оқушыларға жұмыс дәптеріндегі «Қазақ халқы» тапсырмасы орындауға беріледі.

Бағалау

Оқушылар

–– «батыр» ұғымын және батырлардың қазақ тарихындағы рөлін;

–– мақал-мәтелдер мен аңыздардың мағынасын түсінді;

–– қазақ халқының тарихымен танысты.

Оқушылар

–– қазақ халқының рухани құндылықтарын түсінуге; –– сұрақтар қоюға; –– алған ақпарат негізінде өз көзқарасын білдіруге

үйренді.

Қорытынды бағамдау

Қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1: Оқушыларды сабақтың әр кезеңінде бағалау.

2: Дарынды және үлгерімі төмен оқушылардың ерекшелігіне көңіл бөлу.

Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алады ( оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1: Сабақтың нәтижесіне көңіл бөлу.

2: Рефлексия.

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды жетілдіруге көмектесетін не білдім ?

Өз ойларын көбірек айтуға төселдіру.