Мұғалімнің аты-жөні:

Мақұлбаева Фарида Жалалқызы, № 64 мектеп-лицей, Нұр-Сұлтан қаласы

Пән/Сынып: 10

Қазақстан тарихы, 10 сынып.

Тарау немесе бөлім атауы:

Қазақ халқының шығу тегі

Сабақтың тақырыбы:

Дәстүрлі қазақ қоғамының әлеуметтік жіктелуінің ерекшеліктері

Оқу мақсаты:

10.2.2.6 -қазақтардың әлеуметтік жіктелуіне тән ерекшеліктерді анықтау үшін «ақсүйек», «қарасүйек », «хан», «сұлтан», «би», «батыр» ұғымдарын пайдалану;

Сабақ мақсаты:

Қазақтардың әлеуметтік жіктелуіне тән ерекшеліктерді анықтау

Саралап оқыту тапсырмалары

Уақыты

Кезеңдері

Педагогтің әрекеті

Оқушы

Бағалау

Ресурстар

1 минут

Ұйымдастыру

Сабаққа назарын аудару. Сабақ тақырыбы және мақсатымен таныстыру.

Бүгінгі сабақта

Сенің білетінің:

Қазақтардың әлеуметтік жіктелуіне тән ерекшеліктерін анықтайды;

Қазақ қоғамындағы иерархиялық жүйенің тарихи маңыздылығы жайлы ой тұжырымдайды.

Кілт сөздер:ақсүйек, сұлтан, қожа, би, бай, батыр, ақсақал

Зерттеу сұрағы: Қазақ қоғамындағы әлеуметтік жіктелудің ерекшелігі қандай?

Сабақтың мақсатымен танысады.

Слайд

Оқулық

Таратпа материалдар

5-6 минут

Жаңа сабақ

Ой қозғау «Болжау»әдісі.Таратылған суреттер арқылы жасырылған ойды анықтаңдар.

1. Суреттегі не бейнеленген?

2. Бүгінгі сабақта не туралы деп ойлайсыңдар?

Олай болса бүгінгі сабағымыздың тақырыбы «Дәстүрлі қазақ қоғамының әлеуметтік жіктелуінің ерекшеліктері»

Дескриптор:

1. Таратылған суреттерді қарайды;

2. Ұсынылған суреттер бойынша қойылған сұрақтарға жауап береді.

ХҮ-ХҮІІІ ғасырларда дәстүрлі қазақ қоғамында айқын иерархия орын алды. Қоғам ерекшеленген екі әлеуметтік топтан – ақсүйектерден және халықтан құралды.

Ақсүйектер тобы әлеуметтік сатының жоғарғы сатысында орналасып, өздеріне тән артықшылық жағдайды пайдаланды. Шыңғыс ханның ұрпақтары төрелер және қожалар кірді.

Сұлтандар. Шыңғыс хан ұрпақтары төрелерді сұлтан деп атады. Олар қазақ қоғамындағы ең беделді күш болды.

Билер. Рулар мен тайпалардың басшылары билер ерекше құқықты иеленді. Билердің ықпалы орасан болды және кейде хан ықпалынан да асып кетуі мүмкін еді.

Жаңа тақырыпты меңгеру барысында алған білімдерін талдайды.

Слайд

Оқулық

Таратпа материалдар

6 минут

Тәжірибе

1- тапсырма

«Ой талқы»әдісі

1. топ

Ақсүйек, сұлтан, қожа, хан сияқты қазақ қоғамының әлеуметтік табының ерекшелігі неде?

2-топ

Билер,ақсақалдар,байлар деген кімдер және олардың міндеті қандай болды?

3-топ

Батырлар деген кімдер және негізгі мәндеті қандай?

4-топ

Қара халық, еріксіздер деген кімдер?

Дескриптор:

• Оқушылар өздеріне берілген мәтінмен танысады.

• Сұрақтарға жауап береді.

2-тапсырма. Кескіндік тапсырма.

Қазақ хандығы дәуіріндегі қазақ қоғамының әлеуметтік сатысының суретін салу

Дескрипторлар:

• Қазақ қоғамының әлеуметтік жіктелуін айқындау

Жаңа тақырыпты тәжірибе арқылы меңгеру

Дескрипторларды қолдана отырып тапсырмаларды орындайды.

Бағалау критерийлерін ұсыну

Слайд

Оқулық

Таратпа материалдар

Слайд

Оқулық

Таратпа материалдар

1 минут

Қорытынды.

Үй тапсырмасы. Тақырыпты түсініп оқу