Дене импульсі және күш импульсі.Импульстің сақталу заңы.Реактивті қозғалыс

ТЕКЕЙ БАТЫР ҚАРПЫҚҰЛЫ АТЫНДАҒЫ ЖОҒАРЫ КОЛЛЕДЖІ

ОҚУ САБАҒЫНЫҢ ЖОСПАРЫ №_13_

Дене импульсі және күш импульсі.Импульстің сақталу заңы.Реактивті қозғалыс

(сабақтың тақырыбы)

Модуль /пән атауы: Физика

Педагог: Мырзатай А.М

1.Жалпы мәліметтер

Курс І, топ(тар):

Сабақ түрі: аралас

2.Сабақ мақсаты мен міндеттері

Сабақтың педагогикалық мақсаты:

• Ақпараттық технологияны қолдану арқылы білім берудің сапасын арттыру;

• Интерактивті технология әдісін қолданудың маңыздылығын көрсету;

• Студенттердің өз беттерінше іздену жұмыстары арқылы кәсіптік шеберліктерін жетілдіруге, ғылыми көзқарасын қалыптастыруға ықпал ету;

• Интерактивті тақтаны қолдану арқылы студенттердің белсенділігі мен қызығушылығын арттыру;

• Пәнаралық және пәнішілік байланысты тереңдету;

• Ақпараттық ізденіс қабілетін арттыру;

• Пәнге деген қызығушылығын ояту.

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Оқушыларға импульс. Импульстің сақталу заңы. Реактивті қозғалыс жөнінде мағлұмат беру.

Дамытушылық: Дене импульсі, күш импульсі, импульстің сақталу заңы, реактивті қозғалыс негізінде оқушылардың физикалық түсініктерін дамыту. Формулалармен таныстыру, практикалық есептер шығарудағы машығын тереңдету.

Тәрбиелік: Теориялық білімдерін практикамен ұштастыруға, нақтылыққа, жүйелілікке,ұқыптылыққа тәрбиелеу.

Сабақ уақыты: 90 мин.

Студент істей алуы керек:

• тақырыпқа сай есептер шығару

• формулаларды жаттау

• анықтамаларды жаттау

• сызбаларын сызу

• тест белгілеу

Сабақ барысында қолданылатын педагогикалық технологиялар: Дамыта оқыту, бақылау бағалау, деңгейлеп оқыту, ақпараттық оқыту және интерактивті технологиясы.

Белгіленген технологияны іске асыру әдістері:

С абақтың әдісі - іздену, сұрыптау, сараптау, өзін-өзі бақылау, есеп шығару, суреттермен жұмыс, білім мен тәжірибені байланыстыру.

Сабақ барысында қолданылатын оқу-әдістемелік құралдар:

- Кронгарт Б.А., Кем В.И., Қойшыбаев Н. Физика / Жалпы білім беретін мектептің жаратылыстану – математика бағытындағы 10-сыныбына арналған оқулық/.-Алматы: Мектеп, 2006

WEB сайттары тізімі

1. www.google.kz

2. www.fizica.ru

3. www.e-gov.kz

Сабақтың барысы:

1 Ұйымдастыру кезеңі (2- минут) - Студенттерді түгелдеу, аудитория тазалығына, оқушылардың сырт келбетіне, тақтаның тазалығына және бордың болуына көңіл бөлу.

2 Сабақтың мақсаты мен жоспарын хабарлау (2-3 мин) – Тақырыпқа мотивациялық, сипаттама беру, маңыздылығын түсіндіру. Студенттерді сабақтың жоспарымен және бағалау критерийлерімен таныстыру.

Сабақ жоспары мен хронокартасы

3 Үй жұмысын тексеру, студенттердің білімдерін бақылау (20 мин)

Бірінші ұсынған ойынның түрі:»Физикалық жұмбақтар».

1.Жердің жүзін шарлайсың,

Онсыз еш жерге бармайсың.

Көлікпен де, жаяу да,

Саралайсың, таңдайсың. ( Жол )

2. Жылдамдықты өзгертеді,

Қозғалысты тездетеді.

Қарсы шықса қозғалысқа,

Тоқтарына кқз жетеді. ( Күш )

3. Тар шеңберді айналып,

Тұр құдықта байланып.

Қаға берер таңдайды,

Әдетінен танбайды. ( сағат)

4. Өзі затты құрайды,

Теңесуге таразыны сұрайды. ( масса)

2- ші бөлім: Плакатқа жазылған формулалардың ішінен дұрыс жазылғанын табады.

3- ші бөлім:2 топқа ортасына физикалық шама жазылған мысалы:F.V

Оқушылар гүлдің жапырағын салып ішіне формулалар жазады.

4- ші бөлім: «Ия» немесе «Жоқ»

1. Жолдың өлшем бірлігі секунд па? (жоқ)

2.Желді күні асфальт тез кебеме? (ия)

3.Ньютонның 2 заңы бар (жоқ)

4.Үдеудің өлшем бірлігі м/с² па (ия)

5.Күш E әріпімен белгіленеді (жоқ)

6. F=mgh Гук заңы ма? (жоқ)

7. Үйкеліс коэффициенті k әріпімен белгіленеді ма? (жоқ)

8.Жылдамдықтың өлшем бірлігі м/с па? (ия)

9.1кН 1000Н ға тең ба? (ия)

10.Заттың 5 күйі бар ма? (жоқ)

Сайысты қорытындылап бағаларын береміз.

4 Қатемен жұмыс, баға қою және түсінік беру (5 мин)

Бағалау критерийлері

5) Жаңа тақырыпқа мотивациялық сипаттама беріп, тақырыпты түсіндіру(20-25мин)

Импульс – қозғалыс мөлшері

Дене импульсі Күш импульсі

Дененің массасы мен жылдамдықтың көбейтіндісіне тең физикалық шама

Денеге әрекет ету күш пен әрекет ету уақытының көбейтіндісіне тең физикалық шама

Кг * м/с Н * с

m = t

1. «Импульс»  гректің   impulses деген сөзінен шыққан,  оның сөбе сөз аудармасы «соққы» дегенді білдіреді.  Бұл термин механикада  екі шаманы:  күш импульсі мен  дене импульсін білдіреді.

Д ене импульсі дененің массасы мен оның қозғалыс жылдамдығының көбейтіндісіне тең болатын физикалық шама = m Р дене импульсінің ХБ (СИ) жүйесіндегі өлшем бірлігі  секундына килограмм метр [кг · м/с] Масса – скалярлық шама, ал жылдамдық векторлық шама.

Дене импульсінің векторының бағытыда жылдамдық векторының бағытымен сәйкес келетін векторлық шама.

2. Күш импульсі мен дене импульсі арасындағы байланыс. Дене қандайда бір ₀ бастапқы жылдамдықпен қозғалып келе жатсын дейік.

₀

Белгілі бір уақыт ішінде дененің қоғалыс бағытында оған түсірілген тұрақты күштің әрекетінен оның жылдамдығы . Егер үдеу жылдамдығының өзгеру шапшаңдығын сипттайтынын ескерсек, онда Ньютонның екінші заңын өрнектейтін формуласын немесе түрінде жазуға болады.

уақыт аралығының бастапқы ₀ = m және соңғы мезетіндегі = m импульстерін деп белгілесек, онда соңғы фопмуланы

₀ немесе

Д ене импульсінің өзгерісі күш импульсіне тең.

3 . Күш импульсі күш пен оның әрекет ету уақытының ( көбейтіндісіне тең. күш импульсінің ХБ (СИ)жүйесіндегі өлшем бірлігі-Ньюто