ТЕКЕЙ БАТЫР ҚАРПЫҚҰЛЫ АТЫНДАҒЫ ЖОҒАРЫ КОЛЛЕДЖІ
|
Бекітемін Колледж әдіскері ___________О.А.Жалғасова |
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 6 сәуірдегі № 130 бұйрығына 8-қосымша
|
ОҚУ САБАҒЫНЫҢ ЖОСПАРЫ №_13_
Дене импульсі және күш импульсі.Импульстің сақталу заңы.Реактивті қозғалыс
(сабақтың тақырыбы)
Модуль /пән атауы: Физика
Педагог: Мырзатай А.М
1.Жалпы мәліметтер
Курс І, топ(тар):
|
17.10.2023ж |
17.10.2023ж |
03.11.2023ж |
|
Тж-23-9/1 |
Тж-23-9/2 |
Тж-23-9/3 |
Сабақ түрі: аралас
2.Сабақ мақсаты мен міндеттері
Сабақтың педагогикалық мақсаты:
-
Ақпараттық технологияны қолдану арқылы білім берудің сапасын арттыру;
-
Интерактивті технология әдісін қолданудың маңыздылығын көрсету;
-
Студенттердің өз беттерінше іздену жұмыстары арқылы кәсіптік шеберліктерін жетілдіруге, ғылыми көзқарасын қалыптастыруға ықпал ету;
-
Интерактивті тақтаны қолдану арқылы студенттердің белсенділігі мен қызығушылығын арттыру;
-
Пәнаралық және пәнішілік байланысты тереңдету;
-
Ақпараттық ізденіс қабілетін арттыру;
-
Пәнге деген қызығушылығын ояту.
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға импульс. Импульстің сақталу заңы. Реактивті қозғалыс жөнінде мағлұмат беру.
Дамытушылық: Дене импульсі, күш импульсі, импульстің сақталу заңы, реактивті қозғалыс негізінде оқушылардың физикалық түсініктерін дамыту. Формулалармен таныстыру, практикалық есептер шығарудағы машығын тереңдету.
Тәрбиелік: Теориялық білімдерін практикамен ұштастыруға, нақтылыққа, жүйелілікке,ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Сабақ уақыты: 90 мин.
Студент істей алуы керек:
-
тақырыпқа сай есептер шығару
-
формулаларды жаттау
-
анықтамаларды жаттау
-
сызбаларын сызу
-
тест белгілеу
Сабақ барысында қолданылатын педагогикалық технологиялар: Дамыта оқыту, бақылау бағалау, деңгейлеп оқыту, ақпараттық оқыту және интерактивті технологиясы.
Белгіленген технологияны іске асыру әдістері:
С
абақтың әдісі - іздену, сұрыптау, сараптау, өзін-өзі бақылау, есеп
шығару, суреттермен жұмыс, білім мен тәжірибені
байланыстыру.
Сабақ барысында қолданылатын оқу-әдістемелік құралдар:
- Кронгарт Б.А., Кем В.И., Қойшыбаев Н. Физика / Жалпы білім беретін мектептің жаратылыстану – математика бағытындағы 10-сыныбына арналған оқулық/.-Алматы: Мектеп, 2006
WEB сайттары тізімі
2. www.fizica.ru
3. www.e-gov.kz
Сабақтың барысы:
1 Ұйымдастыру кезеңі (2- минут) - Студенттерді түгелдеу, аудитория тазалығына, оқушылардың сырт келбетіне, тақтаның тазалығына және бордың болуына көңіл бөлу.
2 Сабақтың мақсаты мен жоспарын хабарлау (2-3 мин) – Тақырыпқа мотивациялық, сипаттама беру, маңыздылығын түсіндіру. Студенттерді сабақтың жоспарымен және бағалау критерийлерімен таныстыру.
Сабақ жоспары мен хронокартасы
|
№ |
Мазмұны |
Уақыты |
|
1 |
Ұйымдастыру кезеңі |
2- мин |
|
2 |
Сабақтың мақсаты мен жоспарын хабарлау |
2-3 мин |
|
3 |
Үй жұмысын тексеру, студенттердің білімдерін бақылау |
20 мин |
|
4 |
Баға қою және түсінік беру |
5 мин |
|
5 |
Жаңа тақырыпқа мотивациялық сипаттама беріп, тақырыпты түсіндіру |
20-25 мин |
|
6 |
Жаңа тақырып бойынша студенттердің білімін пысықтау |
20-25 мин |
|
7 |
Сабақты қортындылау |
5 мин |
|
8 |
Үйге тапсырма беру |
5 мин |
3 Үй жұмысын тексеру, студенттердің білімдерін бақылау (20 мин)
Бірінші ұсынған ойынның түрі:»Физикалық жұмбақтар».
1.Жердің жүзін шарлайсың,
Онсыз еш жерге бармайсың.
Көлікпен де, жаяу да,
Саралайсың, таңдайсың. ( Жол )
2. Жылдамдықты өзгертеді,
Қозғалысты тездетеді.
Қарсы шықса қозғалысқа,
Тоқтарына кқз жетеді. ( Күш )
3. Тар шеңберді айналып,
Тұр құдықта байланып.
Қаға берер таңдайды,
Әдетінен танбайды. ( сағат)
4. Өзі затты құрайды,
Теңесуге таразыны сұрайды. ( масса)
2- ші бөлім: Плакатқа жазылған формулалардың ішінен дұрыс жазылғанын табады.
3- ші бөлім:2 топқа ортасына физикалық шама жазылған мысалы:F.V
Оқушылар гүлдің жапырағын салып ішіне формулалар жазады.
4- ші бөлім: «Ия» немесе «Жоқ»
1. Жолдың өлшем бірлігі секунд па? (жоқ)
2.Желді күні асфальт тез кебеме? (ия)
3.Ньютонның 2 заңы бар (жоқ)
4.Үдеудің өлшем бірлігі м/с2 па (ия)
5.Күш E әріпімен белгіленеді (жоқ)
6. F=mgh Гук заңы ма? (жоқ)
7. Үйкеліс коэффициенті k әріпімен белгіленеді ма? (жоқ)
8.Жылдамдықтың өлшем бірлігі м/с па? (ия)
9.1кН 1000Н ға тең ба? (ия)
10.Заттың 5 күйі бар ма? (жоқ)
Сайысты қорытындылап бағаларын береміз.
4 Қатемен жұмыс, баға қою және түсінік беру (5 мин)
Бағалау критерийлері
|
№ |
Аты-жөні |
Студенттер-дің теориялық білімін бағалау /ауызша сұрақтар бойынша / |
Тест тапсырмалары /ойларының жүйелілігі/ |
Аудиторияда орындаған есептер бойынша |
Карточкаларға жауап беруін бағалау /жаңа тақырып бойынша сұрау/ |
Жал- пы баға- сы |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
5) Жаңа тақырыпқа мотивациялық сипаттама беріп, тақырыпты түсіндіру(20-25мин)
Импульс – қозғалыс мөлшері
Дене импульсі Күш импульсі
Дененің массасы мен жылдамдықтың көбейтіндісіне тең физикалық шама
Денеге әрекет ету күш пен әрекет ету уақытының көбейтіндісіне тең физикалық шама
Кг * м/с Н * с
m
=
t
1. «Импульс» гректің impulses деген сөзінен шыққан, оның сөбе сөз аудармасы «соққы» дегенді білдіреді. Бұл термин механикада екі шаманы: күш импульсі мен дене импульсін білдіреді.
Д
ене импульсі дененің массасы мен оның
қозғалыс жылдамдығының көбейтіндісіне тең болатын физикалық
шама
= m
Р дене импульсінің ХБ (СИ)
жүйесіндегі өлшем
бірлігі секундына
килограмм
метр [кг · м/с] Масса – скалярлық шама, ал жылдамдық
векторлық шама.
Дене импульсінің векторының бағытыда жылдамдық векторының бағытымен сәйкес келетін векторлық шама.
2.
Күш
импульсі мен дене импульсі арасындағы
байланыс. Дене қандайда
бір
0
бастапқы
жылдамдықпен қозғалып келе жатсын дейік.
0

![]()
Белгілі бір уақыт ішінде
дененің қоғалыс бағытында оған түсірілген
тұрақты күштің әрекетінен оның жылдамдығы
. Егер үдеу
жылдамдығының өзгеру
шапшаңдығын сипттайтынын ескерсек, онда Ньютонның екінші заңын
өрнектейтін
формуласын
немесе
түрінде жазуға
болады.
уақыт аралығының
бастапқы
0
=
m
және соңғы
мезетіндегі
= m
импульстерін деп белгілесек, онда соңғы
фопмуланы
0
немесе
Д
ене импульсінің өзгерісі күш импульсіне
тең.
3
. Күш
импульсі күш пен оның әрекет ету
уақытының (
көбейтіндісіне тең.
күш импульсінің ХБ
(СИ)жүйесіндегі өлшем бірлігі-НьютоЖүктеу
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
Дене импульсі және күш импульсі.Импульстің сақталу заңы.Реактивті қозғалыс
Дене импульсі және күш импульсі.Импульстің сақталу заңы.Реактивті қозғалыс
ТЕКЕЙ БАТЫР ҚАРПЫҚҰЛЫ АТЫНДАҒЫ ЖОҒАРЫ КОЛЛЕДЖІ
|
Бекітемін Колледж әдіскері ___________О.А.Жалғасова |
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 6 сәуірдегі № 130 бұйрығына 8-қосымша
|
ОҚУ САБАҒЫНЫҢ ЖОСПАРЫ №_13_
Дене импульсі және күш импульсі.Импульстің сақталу заңы.Реактивті қозғалыс
(сабақтың тақырыбы)
Модуль /пән атауы: Физика
Педагог: Мырзатай А.М
1.Жалпы мәліметтер
Курс І, топ(тар):
|
17.10.2023ж |
17.10.2023ж |
03.11.2023ж |
|
Тж-23-9/1 |
Тж-23-9/2 |
Тж-23-9/3 |
Сабақ түрі: аралас
2.Сабақ мақсаты мен міндеттері
Сабақтың педагогикалық мақсаты:
-
Ақпараттық технологияны қолдану арқылы білім берудің сапасын арттыру;
-
Интерактивті технология әдісін қолданудың маңыздылығын көрсету;
-
Студенттердің өз беттерінше іздену жұмыстары арқылы кәсіптік шеберліктерін жетілдіруге, ғылыми көзқарасын қалыптастыруға ықпал ету;
-
Интерактивті тақтаны қолдану арқылы студенттердің белсенділігі мен қызығушылығын арттыру;
-
Пәнаралық және пәнішілік байланысты тереңдету;
-
Ақпараттық ізденіс қабілетін арттыру;
-
Пәнге деген қызығушылығын ояту.
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға импульс. Импульстің сақталу заңы. Реактивті қозғалыс жөнінде мағлұмат беру.
Дамытушылық: Дене импульсі, күш импульсі, импульстің сақталу заңы, реактивті қозғалыс негізінде оқушылардың физикалық түсініктерін дамыту. Формулалармен таныстыру, практикалық есептер шығарудағы машығын тереңдету.
Тәрбиелік: Теориялық білімдерін практикамен ұштастыруға, нақтылыққа, жүйелілікке,ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Сабақ уақыты: 90 мин.
Студент істей алуы керек:
-
тақырыпқа сай есептер шығару
-
формулаларды жаттау
-
анықтамаларды жаттау
-
сызбаларын сызу
-
тест белгілеу
Сабақ барысында қолданылатын педагогикалық технологиялар: Дамыта оқыту, бақылау бағалау, деңгейлеп оқыту, ақпараттық оқыту және интерактивті технологиясы.
Белгіленген технологияны іске асыру әдістері:
С
абақтың әдісі - іздену, сұрыптау, сараптау, өзін-өзі бақылау, есеп
шығару, суреттермен жұмыс, білім мен тәжірибені
байланыстыру.
Сабақ барысында қолданылатын оқу-әдістемелік құралдар:
- Кронгарт Б.А., Кем В.И., Қойшыбаев Н. Физика / Жалпы білім беретін мектептің жаратылыстану – математика бағытындағы 10-сыныбына арналған оқулық/.-Алматы: Мектеп, 2006
WEB сайттары тізімі
2. www.fizica.ru
3. www.e-gov.kz
Сабақтың барысы:
1 Ұйымдастыру кезеңі (2- минут) - Студенттерді түгелдеу, аудитория тазалығына, оқушылардың сырт келбетіне, тақтаның тазалығына және бордың болуына көңіл бөлу.
2 Сабақтың мақсаты мен жоспарын хабарлау (2-3 мин) – Тақырыпқа мотивациялық, сипаттама беру, маңыздылығын түсіндіру. Студенттерді сабақтың жоспарымен және бағалау критерийлерімен таныстыру.
Сабақ жоспары мен хронокартасы
|
№ |
Мазмұны |
Уақыты |
|
1 |
Ұйымдастыру кезеңі |
2- мин |
|
2 |
Сабақтың мақсаты мен жоспарын хабарлау |
2-3 мин |
|
3 |
Үй жұмысын тексеру, студенттердің білімдерін бақылау |
20 мин |
|
4 |
Баға қою және түсінік беру |
5 мин |
|
5 |
Жаңа тақырыпқа мотивациялық сипаттама беріп, тақырыпты түсіндіру |
20-25 мин |
|
6 |
Жаңа тақырып бойынша студенттердің білімін пысықтау |
20-25 мин |
|
7 |
Сабақты қортындылау |
5 мин |
|
8 |
Үйге тапсырма беру |
5 мин |
3 Үй жұмысын тексеру, студенттердің білімдерін бақылау (20 мин)
Бірінші ұсынған ойынның түрі:»Физикалық жұмбақтар».
1.Жердің жүзін шарлайсың,
Онсыз еш жерге бармайсың.
Көлікпен де, жаяу да,
Саралайсың, таңдайсың. ( Жол )
2. Жылдамдықты өзгертеді,
Қозғалысты тездетеді.
Қарсы шықса қозғалысқа,
Тоқтарына кқз жетеді. ( Күш )
3. Тар шеңберді айналып,
Тұр құдықта байланып.
Қаға берер таңдайды,
Әдетінен танбайды. ( сағат)
4. Өзі затты құрайды,
Теңесуге таразыны сұрайды. ( масса)
2- ші бөлім: Плакатқа жазылған формулалардың ішінен дұрыс жазылғанын табады.
3- ші бөлім:2 топқа ортасына физикалық шама жазылған мысалы:F.V
Оқушылар гүлдің жапырағын салып ішіне формулалар жазады.
4- ші бөлім: «Ия» немесе «Жоқ»
1. Жолдың өлшем бірлігі секунд па? (жоқ)
2.Желді күні асфальт тез кебеме? (ия)
3.Ньютонның 2 заңы бар (жоқ)
4.Үдеудің өлшем бірлігі м/с2 па (ия)
5.Күш E әріпімен белгіленеді (жоқ)
6. F=mgh Гук заңы ма? (жоқ)
7. Үйкеліс коэффициенті k әріпімен белгіленеді ма? (жоқ)
8.Жылдамдықтың өлшем бірлігі м/с па? (ия)
9.1кН 1000Н ға тең ба? (ия)
10.Заттың 5 күйі бар ма? (жоқ)
Сайысты қорытындылап бағаларын береміз.
4 Қатемен жұмыс, баға қою және түсінік беру (5 мин)
Бағалау критерийлері
|
№ |
Аты-жөні |
Студенттер-дің теориялық білімін бағалау /ауызша сұрақтар бойынша / |
Тест тапсырмалары /ойларының жүйелілігі/ |
Аудиторияда орындаған есептер бойынша |
Карточкаларға жауап беруін бағалау /жаңа тақырып бойынша сұрау/ |
Жал- пы баға- сы |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
5) Жаңа тақырыпқа мотивациялық сипаттама беріп, тақырыпты түсіндіру(20-25мин)
Импульс – қозғалыс мөлшері
Дене импульсі Күш импульсі
Дененің массасы мен жылдамдықтың көбейтіндісіне тең физикалық шама
Денеге әрекет ету күш пен әрекет ету уақытының көбейтіндісіне тең физикалық шама
Кг * м/с Н * с
m
=
t
1. «Импульс» гректің impulses деген сөзінен шыққан, оның сөбе сөз аудармасы «соққы» дегенді білдіреді. Бұл термин механикада екі шаманы: күш импульсі мен дене импульсін білдіреді.
Д
ене импульсі дененің массасы мен оның
қозғалыс жылдамдығының көбейтіндісіне тең болатын физикалық
шама
= m
Р дене импульсінің ХБ (СИ)
жүйесіндегі өлшем
бірлігі секундына
килограмм
метр [кг · м/с] Масса – скалярлық шама, ал жылдамдық
векторлық шама.
Дене импульсінің векторының бағытыда жылдамдық векторының бағытымен сәйкес келетін векторлық шама.
2.
Күш
импульсі мен дене импульсі арасындағы
байланыс. Дене қандайда
бір
0
бастапқы
жылдамдықпен қозғалып келе жатсын дейік.
0

![]()
Белгілі бір уақыт ішінде
дененің қоғалыс бағытында оған түсірілген
тұрақты күштің әрекетінен оның жылдамдығы
. Егер үдеу
жылдамдығының өзгеру
шапшаңдығын сипттайтынын ескерсек, онда Ньютонның екінші заңын
өрнектейтін
формуласын
немесе
түрінде жазуға
болады.
уақыт аралығының
бастапқы
0
=
m
және соңғы
мезетіндегі
= m
импульстерін деп белгілесек, онда соңғы
фопмуланы
0
немесе
Д
ене импульсінің өзгерісі күш импульсіне
тең.
3
. Күш
импульсі күш пен оның әрекет ету
уақытының (
көбейтіндісіне тең.
күш импульсінің ХБ
(СИ)жүйесіндегі өлшем бірлігі-Ньюто
шағым қалдыра аласыз













