Дидактикалық материал "Математика " 2 сынып

2-сыныптың математика

пәніне арналған үлестірмелі дидактикалық материалдар

Дайындаған : Ахмедина Майра Қанатқызы

Ә.Марғұлан атындағы жалпы білім беру мектебінің бастауыш сынып мұғалімі

Алғы сөз

Математика пәні қызық та, күрделі пәндердің бірі. Көбіне оқушылардың білім деңгейіне,дайындығына сәйкес, уақыттың болуына қарай өткен тақырыпты қаншалықты меңгергендігін тексеру үшін қосымша тапсырмалар ұсынып отырамыз. Бұл

жұмыс түрі баланың бағдарламаға қаншалықты түсінгенін көрсетеді,әрі өз бетімен жұмыс жасау дағдысын дамытады, математикалық білімді жүйелейді.

Ұсынылып отырған жинаққа енгізілген тапсырмалар мұғалімнің жұмысын жеңілдетеді деп ойлаймын. Себебі, тапсырмалар оқулықтың тақырыптары мен тарауларына сәй-кестендірілген:

1. Жүз көлеміндегі сандар

2. Ауызша қосу және азайту

3. Кестелік қосу және азайту

4. Ондықтан аттап жазбаша қосу және азайту

5. Мың көлеміндегі сандар

6. Көбейту және бөлу

«Математика ақыл-ойды тәртіпке келтіреді»,- деген рас.

Соған орай берілген тапсырмалар да мазмұнына сай шартты белгілермен көрсетілді:

 Оқы және есептеп жаз

 Қызықты тапсырмалар

 Сызу жұмыстары

Бұл құрал оқушылардың математика сабағына қызы- ғушылығын арттырып, берілген материалдарды еркін меңгеру үшін тиімді де, пайдалы болсын дегім келеді.

Жүз көлеміндегі сандар

1-тапсырма

 Сандарды өсу ретімен жаз: 20,9,7,10,2,6,3,40

 5,10,15,20.....

Сандарды қара. Келесі үш санды атауға тырыс.

2-тапсырма

 Разрядтық қосылғыштарға жікте:16,27,18,50,42,65,3.

 Бір жанұяда бес ұл бар. Олардың әрқайсысының қарындасы бар. Сол жанұяда қанша бала бар?

3-тапсырма

 Амалдарды орында:

5+5-4 4+4-2 40-20+70 60+40-30

3-2+6 6-3+7 80+10-50 100-20-30

 Бір килограмм темір мен бір килограмм мақтаның қайсысы ауыр?

4-тапсырма

 Мына сандарда неше бірлік бар?

10,25,30,40,2,3,76,100

• Қарындашты қағаздан көтермей, конверт суретін сал.

5-тапсырма

 Ондықтарының және бірліктерінің орнын ауыстырғаннан мәні өзгермейтін неше екі таңбалы сан жазуға болады?

 Қолымызда 10 саусақ бар. 10 қолда неше саусақ бар?

6- тапсырма

 3,7,10 сандарын пайдаланып теңдіктер құр.

 Бір айда бес жексенбі бола ала ма?

7-тапсырма

 19 м * 10 см 90 бірл. * 9 онд. 0 бірл.

8 дм * 79 см 3 онд. 7 бірл. * 39 бірл.

9 дм * 90 см 1 жүзд * 100 бірл

7 дм * 60 см 1 м * 10 дм

 Ұзындығы 7 см және 3см екі кесінді сыз. Осы кесінділердің қосындысына тең кесінді сыз. Осы кесінділердің айырмасына тең кесінді сыз.

8-тапсырма

 1-ден 100-ге дейінгі қатарда неше бірлік бар?

 Есепті шығар және екі кері есеп құрастыр.

Айнұр 4 қызыл шар және 6 көк шар сатып алды. Айнұр барлығы неше шар сатып алды?

9-тапсырма

 Аулада қаздар жүрді. Дана 6 аяқ санады. Аулада

қанша қаз бар?

 Есепті шығар және екі кері есеп құрастыр.

Айнұр 4 қызыл шар және 6 көк шар сатып алды. Айнұр барлығы неше шар сатып алды?

10-тапсырма

 1-ден 100-ге дейінгі қатарда неше бірлік бар?

 Өрнек түрінде жаз және оның мәнін тап:

а мен 7-нің, а мен 30-дың айырмасын, мұндағы а ═ 40;

а мен 40-тың, 20 мен а-ның қосындысын, мұндағы а ═ 30.

Ауызша қосу және азайту

1-тапсырма

 68 71 35 44 93

60 8 □□ □ □□ □ □□ □ □□ □

Үшбұрыштың бір қабырғасы 3см, ал екінші қабырғасы одан 2

см ұзын, үшінші қабырғасы екіншісінен 2 см қысқа.Үшбұрыштың қабырғаларының ұзындығының қосындысын тап.

2-тапсырма

Салыстыр:

1 дм 7 см * 17 см 4 л + 3 л * 9 л

3 дм 2 см * 4 дм 5 л + 4 л * 3 л

 2 бала 3 сағат шахмат ойнадлы. Әр бала неше сағат ойнады?

3-тапсырма

 Ондықтарының саны 7-ге тең болатын барлық екі таңбалы сандарды өсу ретімен жаз.

□□ □□ □□ □□ □□ □□ □□ □□ □□ □□

4-тапсырма

 Кестені толтыр:

Қосылғыш	1		50	8		0	50
Қосылғыш	9	90	7		40	20	40
Қосындының мәні		100		68	49

 Ұзындығы өрнектің мәніне тең болатын кесінділер сыз.

1 дм 8 см – 10 см ═ см 22 см -2 см ═ см

5-тапсырма

 Есеп құрастыр және шығар:

Қолғап -8

Шұлық - ?, 3-еуі артық

 3 см кесінді сыз. Бұдан 4 см ұзын кесінді және 2 см қысқа кесінді сыз. Шыққан кесінділерді салыстыр.

6-тапсырма

 Ағашта бірнеше құс отырған. Оларда 8 қанат болды. Ағашта неше құс отыр. ?

 Кері екі есеп құрастыр және шығар:

Барлығы -35 кг

Сәбіз -20кг

Қызылша -?

7-тапсырма

 Қыздың 4 лентасы болды. 1-уін теңдей 2-ге бөлді.

Қызда қанша лента болды?

8-тапсырма

 Қосуды және азайтуды тексер:

25+4═ 38-5 ═ 72+10═

 Төрт буыннан тұратын, әр буыны 3 см –ге тең сынық сызықт сыз.

9-тапсырма

 Салыстыр:

60 мин + 20 мин * 1 сағ 20 мин 1 ғасыр * 60 жыл

90 мин – 30 мин * 1 сағ 1 тәул * 20 сағ

22 сағ – 20 сағ * 4 сағ 24 сағ * 1 тәул

 Бұрыштардың нөмерлерін атауларының жанына жаз:

1 4

2 3 5

6 7 8 Тік бұрыштар_____________

Тік емес бұрыштар__________

10-тапсырма

 Теңдеулерді шеш:

40 + а ═ 47 53 – а ═ 3

 1 ден 100 –ғе дейінгі сандар жазу үшін қанша цифр керек?

Кестелік қосу және азайту

1-тапсырма

 Өрнекті жаз және оның мәнін тап:

1-ге 1 мен 9 сандарының қосындысын қосу;

2 санына 10 мен 1 сандарының айырмасын қосу;

11 мен 1 сандарының айырмасынан 2 –ні азайту;

9 бен 1 сандарының қосындысына 2-ні қосу.

 1. Әтеш бір аяқта тұрып 3 келі тартады. Екі аяқта тұрып әтеш қанша келі тартады?

2-тапсырма

15, 30, 5 сандарын «+ » мен «-» таңбаларын және жақшаны пай-

Даланып төрт өрнек құр және мәнін тап.

 3 см кесінді сыз. Бұдан 4 см ұзын кесінді және 2см қысқа кесінді сыз. Шыққан кесінділерді салыстыр.

3-тапсырма

 Өрнектердің мәнін тап:

(60 - 20) +5 = (48 – 40 ) + 3 = (53 - 50) + 7 =

(89 - 30) + 3 = (53 - 50) + 9 = (86 - 80) + 8 =

 Кiм Маридің анасының жанында отыр?

Отырғышта Мари, оның анасы, әже және қуыршақ отыр.

Әже немеренiң жанында отыр, бiрақ қуыршақтың жанында емес. Қуыршақ ананың жанында отырған жоқ. Кiм Маридің анасының жанында отыр?

(A) Мари;

(B) Әже;

(C) Мари және әже;                  

(D) Мари және қуыршақ;

(E) Әже және қуыршақ.

4-тапсырма

 Салыстыр:

50 + 8 * 57 + 1 69 – 60 * 5 + 4 38 + 20 * 54 - 4

63 – 3 * 75 - 5 7 + 3 * 94 - 90 8 + 9 * 73 - 3

 Ұзындығы өрнектің мәніне тең болатын кесінділер сыз:

1 дм 8 см – 10 см ═ 22 см – 1 дм ═

5-тапсырма

 Тура теңдіктер болатындай таңба қой:

8 см 3 см ═ 1 дм 1 см 7 см 5 см ═ 1 дм 2 см

9 см 2 см ═1 дм 1 см 1 дм 1 см 6 см ═ 5 см

1 дм 2 см 3 см ═ 9 см 8 см 5 см ═ 1 дм 3 см

 Үлкейген сайын жеңіл болатын не?

6-тапсырма

 Есеп құрастыр және шығар:

Болғаны – 8 м және 5 м

Сатылғаны – 4 м

Қалғаны - ?

 Ұзындығы 5 см , 10 см және 13 см үш кесінді сыз. Оларды салыстыр.

7-тапсырма

 Теңдіктер тура болатындай етіп, жақшаларды қой:

6 – 3 + 1 = 2 70 – 20 + 30 = 20 50 + 40 – 30 = 60

8 – 2 + 1 = 7 70 – 20 + 30 = 80 50 – 40 + 30 = 40

 Алаңғасар үй иесiде не өсiп шығады?

Алаңғасар үй иесінде « Қияр », « Гүл » және « Түймедақ » жазулары бар 3жәшік   көшеттері бар. Ол « Түймедақ », « Қияр » және « Раушан » гүлін жәшіктерге отырғызды, бірақ жазу атауына сай келген жоқ. « Түймедақ » жазуы бар жәшікте не өседі?

(A) қияр;   (B) раушан;    (C) түймедақ;    (D) анықтауға болмайды;    (E) қарбыз.

8-тапсырма

 Теңдеулерді шеш:

8 + x= 13 15 – x = 7 12 – x = 5 9 + x = 17



4

3 333333

2

1

Суреттегі фигуралардың нөмерлерін жаз.

7

6

5

Үшбұрыштар:______________________

Төртбұрыштар:_____________________

Бесбұрыштар:______________________

Алтыбұрыштар:____________________

9-тапсырма

Алаңда 8 қыз бала және 6 ұл бала ойнап жүрді. 5 қыз бала үйіне кетті. Алаңда неше бала қалды?

 Баспалдақта неше саты бар?

Марат саты бойынша баспалдақ арқылы адымдай келе жатып  бiрiншi баспалдақты өткiзіп жіберді. Сонымен қатар ол басқан адымдарын санап отырды: « Бір, екі, үш...».

Баспалдықтағы сатылар саны нешеу?

(A)5;   (B) 7;  (C) 9;    (D) 11;   (E)12 

10-тапсырма

 Салыстыр:

60 + 35 * 93 + 2 35 см + 60 см * 2 см + 93 см

5 0 + 27 * 73 + 4 27 см + 50 см * 4 см + 73 см

40 + 38 * 84 + 5 см + * см + см

 Үш буыннан тұратын, ұзындығы 12 см сынық сызық сыз.

11-тапсырма

 Теңдеулерді шеш:

8 + х ═17 х – 6 ═ 8 16 – х ═ 9 х + 6 ═ 15

 Өз қалауынша үшбұрыш сыз. Оның қабырғаларын өлшеп, жаз.

12-тапсырма

 Өзара кері есеп құрастыр және шығар:

Ш ана – 5

Шаңғы - ? 15

 Әрбiр шынжыр табанда өз жапырығы бар. Қай жапырақ кімдікі екенін анықта.

13-тапсырма

 Салыстыр:

40 мин + 20 мин * 30 мин + 20 мин

85 мин – 20 мин * 64 мин + 10 мин

60 мин + 20 мин * 1 сағ

60 мин – 15 мин * 1 сағ

 Суреттегі бұрыштардың нөмерлерін атауларына сәйкес теріп жаз:

1 2 3 4 5

6 7

Тік бұрыштар:_____________

Сүйір бұрыштар:___________

Доғал бұрыштар:___________

14-тапсырма

 Теңдеулерді шеш:

30 + а ═ 38 48 – а ═ 40 а – 80 ═ 3

 Бір топ бала тоғаннан, 

Он бес балық ұстады.

Бөліскеде оларды 

Тиді әркімге үш балық. 

Сынайын бір ол сені 

Бала сонда қанша еді.

15-тапсырма

 Амалдарды орында:

9 +3 ═ 8 + 9 ═ 17 - 8═ 15 – 7 ═

8 + 5 ═ 4 + 9 ═ 14 -6 ═ 17 – 9 ═

9 + 2 ═ 9 + 5═ 13 – 4 ═ 16 – 8 ═

 Сынық сызықтың ұзындықтарының қосындысын тап.

с м, см, см, см

с м + см+ см + см═ см

Ондықтан аттап жазбаша қосу және азайту.

1-тапсырма

 Теңдіктер дұрыс болатындай санды жаз:

83+ ═ 93 24 + ═ 54 81 - ═ 41

+ 42 ═93 - 20═ 63 63 - ═13

 Өз қалауынша шаршы сыз. Оның периметрін тап.

2-тапсырма

 Ұзындығы 6 см кесінді сыз. Бұдан 5 см артық кесінді сыз. Екінші кесіндінің ұзындығы қанша?

 Салыстыр:

26 - 5 * 71 -50 97 – 5 * 80 + 5 62 – 40 * 47 - 5

44 + 30 * 79 - 2 89 – 8 * 90 + 3 57 + 30 * 89 -1

3-тапсырма

 Шығатын жолды дұрыс тап:

 Есеп құрастыр және шығар:

Қ аз -12 б.

Үйрек – 8 б. 27 б.

Тауық - ?

4-тапсырма

 Теңдіктер тура болатындай «-», «+» таңбаларын жаз:

5 9 4 20═ 93 67 8 4 ═ 71

4 8 50 7 ═ 91 30 2 60 ═ 92

58 4 9 ═ 63 68 40 10 ═ 18

 Ұзындығы 11 см болатындай екі буынды сынық сызық сыз.

5-тапсырма

 Кері екі есеп құрастыр және шығар:

Спорт алаңында 20 бала жаттығу жасап жүрді. 12 бала үйлеріне кетті. Спорт алаңында неше бала қалды?

 Қос ат жегілген арба 40 шақырым жүрді.Бір ат неше шақырым жүрді?

6-тапсырма

 Тура теңсіздіктер болатындай цифрлар жаз:

6 0+17 68-50 + 42 + 8 +

5 9-30 45 + 25 - 67 – 23 +

 Екі тік төртбұрыш сыз. Біріншісінің қабырғаларының ұзындығы 3 см, 6 см , ал екіншісінің қабырғасының ұзындығы 4 см, 5 см болсын. Олардың периметрін салыстыр.

7-тапсырма

 Мал қораға 6 метрлік екі білеу ағаштан тік төртбұрыш тәріздес етіп терезе жасау керек.Қораның іші жарық болу үшін терезенің ауданы мейлінше үлкен болуы тиіс. Терезені қандай пішінде жасаған тиімді болады деп ойлайсың?

Теңдеулерді шеш:

a + 9 = 39 x – 15 = 35

26 + a = 60 89 – x = 24

8-тапсырма

 Мына фигуралардың ішіне бір ғана кесінді жүргізіп, шаршы шығарып ал.



4 0 см – 7 см ═ см 3 дм 6 см + 4 см═ дм

24 см + 30 см═ см 73 дм + 20 дм ═ дм

9-тапсырма

 Тізбектегі амалдарды орында :

2 4 + 6 +5 - 30 +16 -9

 Бір айда 5 жексенбі бола ма?

10-тапсырма

 6,10,12 сандарын бірдей қосылғыштардың қосындысымен алмастыр:

Мысалы: 8═ 4 + 4 8 ═ 2+2+2+2

1 0 ═ + 6═ +

10 ═ + + + + + 6 ═ + +

1 2 ═ +

1 2 ═ + +

 Қабырғасының ұзындығы енінен 3 см-ге ұзын тік төртбұрыш сыз. Оның периметрін тап.

Мың көлеміндегі сандар

1-тапсырма

 Сандарды өсу ретімен жаз:

1,2,3............................................................................................................

10,20,..........................................................................................................

100,.............................................................................................................

 Қабырғасы 6 см шаршы сыз. Шаршының ортасынан екі тік төртбұрыш шығатындай бір кесінді сыз. Тік төртбұрыштардың периметрін тап.

2-тапсырма

 50 онд. 6 бірл. ═ 56 6 жүзд. 3 онд. 5 бірл.═

10 жүзд. ═ 1000 4 жүзд. 7 онд. 8 бірл. ═

1 жүзд. 9 онд. 3 бірл. ═

 Ұзындығы 10 метр жіпті әр бөлігі 2 метр болу үшін неше рет қию керек?

3-тапсырма

 Қысқаша жазуы бойынша есепті шығар.

Тауық – 17 ?

Қаз - ?, 7-еуі кем

 Өз қалауынша екі тік төртбұрыш сыз.

Олардың периметрлері 14 см және 24 см болсын.

4-тапсырма

 Сандар қатарын жаз:

175,275,375................................................................................................336,436,......................................................................................................

609,608,607................................................................................................

859,858.......................................................................................................

 Үш қыз бір сыныпта оқиды.Айгүл,Гүлназ,Айнаш.Айгүл Гүлназдан үлкен,Гүлназ Айнаштан үлкен.Кім сонда үлкені?

5-тапсырма

Есептің сұрағын қойып аяқта және шығар.

6 литр сұйық май 750 теңге тұрады. Жазира апай 280 теңгеге сұйық май сатып алды.

 А нүктесі мен С нүктесі арқылы, В нүктесі мен Д нүктесі арқылы түзу жүргіз. Екі түзудің қиылысу нүктесін О әрпі арқылы белгіле. Неше кесінді пайда болд? Санап жаз.

А . Д .

В. С.

6-тапсырма

 1 м 2 дм 6 см ═ см 1 сағ 30 мин ═ мин

5 м 8 дм 0 см ═ см 70 мин ═ сағ мин

1000 кг ═ т 735 кг ═ ц кг

172 кг ═ ц кг 1 ц ═ кг

 Дүйсенбіден кейін 3 күннен кейін қай күн келеді?

7-тапсырма

 Үлгі бойынша теңдеулерді шеш:

х+ 23 ═ 60 +3 а+36═89-32

х+ 23 ═ 63 а-38═97-35

х═ 63 -23

х═ 40

10+23═ 60 +3

63═63

 Ұзындығы 8 см-ге тең АВ кесіндісін ортасынан қақ бөл. Әр бөлігі неше см болады?

8-тапсырма

 Жеңіл машинамен екі әкесі ,үш баласы жолға шықты. Жолда оларды жол инспекциясының қызметкері тоқтатты.Бес адам отырса да оларды жіберді.Неге?

 Салыстыр:

74-21 * 28 +27 125+178 * 820-247 412+279 * 691+279

48-30 * 87-64 784-256 * 254+305 625-370 * 240 + 326

91 -39 * 93 -41 816-308 * 270 +237 297 + 205* 923-485

9-тапсырма

 Кесте бойынша есеп құрастыр.

Бағасы	Саны	Құны
?	30	180теңге
60 теңге	?	240 теңге

 Периметрі 28 см, бір қабырғасы 4 см-ге тең тік төртбұрыш сыз.

10-тапсырма

 Есеп құрастыр және шығар:

● ●

52км ?

86 км

 Ғанидың қозылары мен қаздарының жалпы саны 12-ге тең.Ал олардың аяқтарын санап қоссақ, 42 шығады. Ғанидың қозылары мен қаздарының саны қанша?

Көбейту және бөлу

1-тапсырма

 Көбейтуге мысал келтір. Көбейту амалдарының компоненттерін ата.

 Қабырғасы 2 см шаршы сыз. Шаршының периметрін көбету амалын қолдана отырып тап.

2-тапсырма

 Салыстыр:

4 х 2 * 4+4+4 3 х 2 * 2+2+2 6 : 3 * 8-4-4

8 : 2 * 6-2-2 4+4 * 8-2-2-2 8 : 4 * 2+2+2

 Аулада 3 метрлік 20 бөрене бар еді. Жарты метрден кесіп, отын дайындау керек болса, оларды барлығы неше рет кесуге тура келеді?

3-тапсырма

 Өрнек түрінде жаз және мәнін тап:

а) 5 пен 2 сандарының көбейтіндісін;

ә) 6 мен 2 сандарының көбейтіндісін;

б) 10 мен 2 сандарының бөліндісін;

в) 12 мен 3 сандарының бөліндісін.

 Қабырғасының ұзындығы 4 см шаршы сал. Оның периметрін әр түрлі тәсілмен есептеп шығар.

4-тапсырма

 Теңдіктер тура болатындай етіп, жақшалар қой:

10 – 2 : 2 ═ 4 12 : 3 + 3 ═ 2 20 – 4 : 4 ═ 4

8 + 20 : 4 ═ 7 80 – 40 : 10 ═ 4 4 х 2 + 3 ═20

4 + 6 х 3 ═ 22 17 – 2 : 3 ═ 5 10 : 10 + 4 ═ 5



Әр бөлектегі сандардың қосындысының мәні 13-ке тең болатындай етіп, сағат бетін 6 бөлікке бөл.

5-тапсырма

 Теңдеу құр және шеш:

а) Қандай санды 2-ге арттырғанда 8 шығады?

ә) 12 саны ойлаған саннан 2 есе артық. Ойлаған санды тап.

б) Бір санды 2-ге кеміткенде 6 шықты. Ол қандай сан ?

в) 5 саны ойлаған саннан 2 есе кем. Ойлаған санды тап.

 Үшбұрыштарды ата және оларды жаз:

А О К

С В

М

6-тапсырма

 Қосуды пайдаланып , есепте;

6 х 3 7 х 3

6 х 4 7 х 4

6 х 2 7 х 2

 Марат кешкі сағат 10-да ұйқыға жатты. Ол сағаттың қоңырауын таңғы 9-ға қойды. Ол неше сағат ұйықтады?

7-тапсырма

 Амалдарды орында:

(37-13) x 0 = 33 x 0 + 9 =

(78+44) x 1 = 44 x 1 – 0 =

(93-70) x 0 = 5 x 0 + 6 x 1 =

20 x (30-29) = 9 x 1 – 7 x 0 =

 Қ абырғаларының Ұзындықтары 5 дм және 6 дм тік төртбұрыштың периметрін әр түрлі тәсілмен есептеп шығар.

8-тапсырма

 Алдында 1, артында 2, алдында 2, біреуі екеуінің арасында және үшеуі бір қатарда қаз ұшып келеді. Барлығы неше қаз?
 Есепті шығар:

Айгүл бағасы бірдей 4 қалам сатып алды да, оған барлығы 40 теңге төледі. Бір қарындаштың тағасы неше теңге?

9-тапсырма

 Кестені пайдаланып, есептер құрастыр және шығар.

Заттың массасы	Заттың саны	Жалпы массасы
4 кг	?	8 кг
?	3	12 кг
3 кг	3	?

 Берілген кесіндіден 3 см қысқа кесінді және 3 есе кесінді сыз.

12 см

● ●

10-тапсырма

 Баспалдақ 15 басқыштан тұрады. Баспалдақтың ортасында тұру үшін нешінші басқышты басу керек?

 Кестені толтыр:

Көбейткіш	3	4	х	7	9	5	90	100
Көбейткіш	2	3	4	2	а	4	с	в
Көбейтінің мәні

Пайдаланылған әдебиеттер

1. Математика», 2 сынып, «Атамұра» баспасы , 2013 ж

2. «Математика» Оқыту әдістемесі, 2 сынып, «Атамұра» 2013 ж

3. «Бастауыш мектеп» журналдары, 2002-2008ж ж

4. «Қызықты 120 есеп», А.Оразов, 2001 ж

5. «Математика өзіндік және бақылау жұмыстары»,

2 сынып «Өлке» 2011ж.