Дидактикалық ойындардың рөлі

Тақырып бойынша 31 материал табылды

Дидактикалық ойындардың рөлі

Материал туралы қысқаша түсінік
1.Кіріспе Мектепке дейінгі жастағы балаларды оқыту мен тәрбиелеуде дидактикалық ойындардың маңызы ерекше. Ойын – баланың негізгі әрекеті, ал дидактикалық ойын – оқыту мен тәрбиенің тиімді құралы. Бұл әдістемелік құрал ересек топтағы (4–5 жас) балалардың танымдық, сөйлеу, әлеуметтік және шығармашылық қабілеттерін дамытуда дидактикалық ойындарды жүйелі қолдануға арналған. 2. Дидактикалық ойын туралы түсінік Дидактикалық ойын – білімді ойын формасында меңгертетін, баланың белсенді іс-әрекетке қатысуын қамтамасыз ететін оқыту әдісі. Ол баланың ойлауын, сөйлеуін, есте сақтауын, зейінін және логикалық қабілеттерін дамытады. 3. Дидактикалық ойындардың мақсаты мен міндеттері Мақсаты: Балалардың білімді жеңіл әрі қызықты түрде меңгеруіне жағдай жасау. Міндеттері: • Танымдық қызығушылықты арттыру; • Сөйлеу және ойлау қабілеттерін дамыту; • Ұжыммен жұмыс жасау дағдыларын қалыптастыру; • Өзіндік әрекетке баулу; • Алған білімін тәжірибеде қолдануға үйрету. 4.
Материалдың қысқаша нұсқасы






ӘДІСТЕМЕЛІК ҚҰРАЛ


Жұмыс орны:
Түркістан облысының білім басқармасы
Шардара ауданының білім бөлімі
«Бәйшешек» бөбекжай бақшасы МКҚК



Тақырыбы:
Дидактикалық ойындардың рөлі


Дайындаған: Орманова Камила Мырзахметовна
Лауазымы:
тәрбиеші, педагог-сарапшы
Еңбек өтілі:
14 жыл


Түркістан облысы Шардара ауданы

Алатау батыр ауылы «Бәйшешек»

бөбекжай бақшасы МКҚК












Алатау батыр– 2026 жыл

Мазмұны

  1. Кіріспе ............................................................................. 3

  2. Дидактикалық ойын туралы түсінік ............................ 4

  3. Дидактикалық ойындардың мақсаты мен міндеттері .... 5

  4. Дидактикалық ойындардың түрлері ............................ 6

  5. Мультфильм стиліндегі көрнекілік құралдар ............. 7

  6. Дидактикалық ойындар сценарийлері (30 ойын) ............ 9

    • Танымдық ойындар (10)

    • Сөйлеуді дамыту ойындары (10)

    • Логикалық ойындар (10)

    • Үстел үсті ойындар (10)

    • Қимылды ойындар (10)

  7. Ұйымдастырылған іс-әрекет үлгілері (күнтізбелік жоспар) .... 20

  8. Ұйымдастырылған іс-әрекетке қойылатын талаптар .... 23

  9. Күтілетін нәтиже ....................................................... 24

  10. Қорытынды .............................................................. 25

  11. Сарапшыға арналған кеңейтілген бағалау парақтары ... 26

  12. Пайдаланылған әдебиеттер ....................................... 28



























1.Кіріспе

Мектепке дейінгі жастағы балаларды оқыту мен тәрбиелеуде дидактикалық ойындардың маңызы ерекше. Ойын – баланың негізгі әрекеті, ал дидактикалық ойын – оқыту мен тәрбиенің тиімді құралы. Бұл әдістемелік құрал ересек топтағы (4–5 жас) балалардың танымдық, сөйлеу, әлеуметтік және шығармашылық қабілеттерін дамытуда дидактикалық ойындарды жүйелі қолдануға арналған.







































2. Дидактикалық ойын туралы түсінік

Дидактикалық ойын – білімді ойын формасында меңгертетін, баланың белсенді іс-әрекетке қатысуын қамтамасыз ететін оқыту әдісі. Ол баланың ойлауын, сөйлеуін, есте сақтауын, зейінін және логикалық қабілеттерін дамытады.


3. Дидактикалық ойындардың мақсаты мен міндеттері

Мақсаты:

Балалардың білімді жеңіл әрі қызықты түрде меңгеруіне жағдай жасау.

Міндеттері:

  • Танымдық қызығушылықты арттыру;

  • Сөйлеу және ойлау қабілеттерін дамыту;

  • Ұжыммен жұмыс жасау дағдыларын қалыптастыру;

  • Өзіндік әрекетке баулу;

  • Алған білімін тәжірибеде қолдануға үйрету.


4. Дидактикалық ойындардың түрлері

  • Танымдық дидактикалық ойындар

  • Сөйлеуді дамытуға арналған ойындар

  • Логикалық ойындар

  • Үстел үсті ойындары

  • Қимылды дидактикалық ойындар
















5. Мультфильм стиліндегі көрнекілік құралдар

Мультфильм стиліндегі көрнекілік құралдар — балалардың назарын ұстап, оқу процесін қызықты әрі тиімді етуге арналған визуалды материалдар. Олар 1–5 жас аралығындағы балалардың танымдық қабілеттерін, сөйлеу дағдыларын, логикалық ойлауын, қимыл-қозғалысын дамытуды мақсат етеді.

Бұл құралдар әр дидактикалық ойын немесе ұйымдастырылған іс-әрекетте қолданылады және әрқайсысына мәтіндік сипаттама қосылады (мысалы: «3 алма – сан мен объектіні байланыстыру»

Көрнекілік құралының сипаттамасы

Мультфильм сурет идеясы

1

1 алма – сан мен объектіні байланыстыру

Жарқын қызыл алма, көңілді мультфильм кейіпкерімен

2

2 алма – санау

Екі алма, әрқайсысына күлкілі бет қосу

3

3 алма – сан мен объектіні байланыстырған сурет

Үш алма, әрқайсысының үстінде сан

4

4 алма – санау

Төрт түрлі түсті алма, мультфильм стильде

5

5 алма – санау

Бес алма қатарынан, әрқайсысы сандармен белгіленген

6

Қызыл шар – түс тану

Қызыл шар кейіпкермен, күлкілі бет

7

Жасыл шар – түс тану

Жасыл шар мультфильм кейіпкерімен

8

Көк шар – түс тану

Көк шар, мультфильм жүзінде

9

Дөңгелек пішін – геометрия

Мультфильм стиліндегі дөңгелек беті бар кейіпкер

10

Шаршы пішін – геометрия

Күлкілі шаршы кейіпкер, әр бұрышы белгілі

11

Үшбұрыш – геометриялық пішін

Үшбұрыш беті бар мультфильм кейіпкер

12

Жүрек пішіні – эмоциялар

Күлкілі жүрек, көздері ашық

13

Машинка – зат атау

Жарық машинка, мультфильм стилінде

14

Доп – зат атау

Түсінікті, күлкілі доп кейіпкер

15

Үйшік – зат атау

Шатырлы кішкентай үйшік мультфильмде

16

Мысық – жануар

Күлкілі мысық, мультфильм беті

17

Ит – жануар

Жұмсақ көрінетін ит кейіпкер

18

Қарға – жануар

Қарға күлкілі мультфильм стилінде

19

Түлкі – жануар

Қызыл түлкі мультфильм кейіпкерімен

20

Құс – жануар

Әуе қаптап ұшқан мультфильм құс

21

Күн – табиғат

Күлкілі күн, беті ашық, мультфильм стильде

22

Ай – табиғат

Ай, жарқыраған беті бар мультфильм

23

Жұлдыз – табиғат

Жарқыраған жұлдыз, мультфильм стилінде

24

Күн тәртібі суреттері – реттілік

Балаларға арналған мультфильм көрінісі

25

Өсімдіктің өсуі – реттілік

Бір дәннен гүлге дейін мультфильм сериясы

26

Музыкалық аспап – қимыл

Саксофон немесе барабан ойнайтын кейіпкер

27

Секіретін бала – қимыл

Балалар секіру сәті, мультфильм беті бар

28

Жүгіру – қимыл

Балалар жүгіру сәті мультфильм стильде

29

Қол көтеру – қимыл

Күлкілі балалар қолын көтеріп тұр

30

Бақытты бет – эмоция

Күлкілі, қуанышты мультфильм кейіпкер

31

Қайырлы таң – эмоция

Күн шыққан кезде мультфильм кейіпкері

32

Достық – әлеуметтік дағдылар

Екі бала қол ұстасып мультфильм стилінде

33

Тәртіп – әлеуметтік дағдылар

Балалар кезекке тұрған мультфильм көрінісі

34

Қар мен қыстың көрінісі

Қар жауып тұрған мультфильм саябақ

35

Бақша көрінісі

Гүлдер, ағаштар, мультфильм стильде

36

Жануарларды топтастыру

Кәдімгі жануарлар мультфильм беті

37

Сөйлеу дамытатын көрініс

Балалар бір-бірімен сөйлесіп тұр, мультфильм стилі

38

Логикалық тізбек

3–4 зат ретімен мультфильмде көрсетілген

39

Сан мен қимылды сәйкестендіру

Балалар әр санға сәйкес секіреді, мультфильм кейіпкерлерімен

40

Тақырыптық сюжеттік карточка

Мектеп немесе бақша, мультфильм кейіпкерлерімен


Қолданылуы

  • Барлық дидактикалық ойындарда, ұйымдастырылған іс-әрекеттерде қолданылады.

  • Балаларға сан, пішін, түс, зат, жануарларды тануға, логикалық ойлау мен сөйлеуді дамытуға көмектеседі.

  • Әр құрал визуалды түрде қызықты және түсінікті, мультфильм стилінде жасалған.

  • Сипаттама мәтіні әр суретпен бірге балаларға нені көрсету керегін түсіндіреді.


6. Дидактикалық ойын сценарилері

Танымдық дидактикалық ойындар (10 ойын)

1. «Сандық жол»

Мақсаты:
1–10 көлемінде санау дағдыларын қалыптастыру, логикалық ойлауды дамыту.

Құралдары:
Сан жазылған карточкалар, жол суреті.

Ойын барысы:
Балалар жол бойымен орналасқан сандарды ретімен атап, алға жылжиды. Әр санға жеткенде тапсырма орындайды.


2. «Артық затты тап»

Мақсаты:
Салыстыру, талдау, қорытынды жасау дағдыларын дамыту.

Құралдары:
Заттар бейнеленген суреттер.

Ойын барысы:
Балалар бір қатардағы заттарды қарап, артық затты табады және себебін түсіндіреді.


3. «Қай жерде не болады?»

Мақсаты:
Қоршаған орта туралы білімдерін кеңейту, есте сақтау қабілетін дамыту.

Құралдары:
Табиғат, қала, үй суреттері.

Ойын барысы:
Тәрбиеші сұрақ қояды, балалар тиісті суретті таңдап, жауап береді.


4. «Пішіндерді сәйкестендір»

Мақсаты:
Геометриялық пішіндерді ажырату, кеңістіктік ойлауды дамыту.

Құралдары:
Дөңгелек, шаршы, үшбұрыш пішіндері.

Ойын барысы:
Балалар пішіндерді тиісті орындарына орналастырады.


5. «Түстер әлемі»

Мақсаты:
Түстерді ажырату және атау, зейінді шоғырландыру.

Құралдары:
Түсті карточкалар.

Ойын барысы:
Балалар тәрбиеші айтқан түсті тез тауып көрсетеді.


6. «Суретті аяқта»

Мақсаты:
Қиялды дамыту, себеп-салдарлық байланысты түсіну.

Құралдары:
Жартылай салынған суреттер.

Ойын барысы:
Балалар суретті жалғастырып, не бейнеленетінін айтады.


7. «Қандай дыбыс естідің?»

Мақсаты:
Есту арқылы тану қабілетін дамыту.

Құралдары:
Музыкалық аспаптар немесе дыбыс жазбалар.

Ойын барысы:
Балалар дыбысты тыңдап, қандай зат немесе жануар екенін анықтайды.


8. «Логикалық тізбек»

Мақсаты:
Логикалық ойлау мен зейінді дамыту.

Құралдары:
Суреттер тізбегі.

Ойын барысы:
Балалар суреттердің заңдылығын тауып, келесі суретті орналастырады.


9. «Қайсысы бұрын, қайсысы кейін?»

Мақсаты:
Уақыт туралы түсінік қалыптастыру.

Құралдары:
Күн тәртібін бейнелейтін суреттер.

Ойын барысы:
Балалар оқиғаларды реттілікпен орналастырады.


10. «Заттарды топтастыр»

Мақсаты:
Жалпылау, топтастыру қабілетін дамыту.

Құралдары:
Әртүрлі заттар суреттері.

Ойын барысы:
Балалар заттарды белгілеріне қарай топтастырады (түсі, пішіні, қызметі).



Сөйлеуді дамытуға арналған дидактикалық ойындар (10 ойын)

1. «Сөзді жалғастыр»

Мақсаты:
Сөздік қорды молайту, байланыстырып сөйлеуді дамыту.

Құралдары:
Доп.

Ойын барысы:
Тәрбиеші бір сөз айтады (мысалы: «Күн»). Допты балаға лақтырып, ол сөзді жалғастырады («жарық», «жылы» т.б.).


2. «Сурет не дейді?»

Мақсаты:
Сөйлем құрау, ойды жүйелі жеткізу.

Құралдары:
Сюжеттік суреттер.

Ойын барысы:
Балалар суретке қарап, не болып жатқанын әңгімелейді.


3. «Сұраққа жауап бер»

Мақсаты:
Диалогтық сөйлеуді дамыту.

Құралдары:
Сұрақ жазылған карточкалар.

Ойын барысы:
Тәрбиеші сұрақ қояды, бала толық жауап береді.


4. «Қандай? Қай? Не істейді?»

Мақсаты:
Сын есім мен етістікті дұрыс қолдану.

Құралдары:
Заттар немесе суреттер.

Ойын барысы:
Балалар затты сипаттап айтады: түсі, көлемі, қызметі.


5. «Сиқырлы қапшық»

Мақсаты:
Заттың атауын, белгілерін сөзбен айту.

Құралдары:
Қапшық, түрлі заттар.

Ойын барысы:
Бала затты ұстап көріп, сипатын айтып, атын табады.


6. «Кім тез айтады?»

Мақсаты:
Дыбыстарды дұрыс айту, сөйлеу жылдамдығын арттыру.

Құралдары:
Сөздер жазылған карточкалар.

Ойын барысы:
Балалар берілген сөздерді анық әрі дұрыс айтады.


7. «Бір сөзбен айт»

Мақсаты:
Жалпылау, ойды қысқа жеткізу.

Құралдары:
Суреттер (алма, алмұрт, банан).

Ойын барысы:
Балалар бірнеше затты бір сөзбен атайды («жемістер»).


8. «Әңгіме құрастыр»

Мақсаты:
Байланыстырып сөйлеу, қиялды дамыту.

Құралдары:
3–4 суреттен тұратын карточкалар.

Ойын барысы:
Балалар суреттерге қарап, қысқа әңгіме құрайды.


9. «Кім? Не?»

Мақсаты:
Зат есімді дұрыс қолдану.

Құралдары:
Адамдар мен жануарлар суреттері.

Ойын барысы:
Балалар сұраққа сәйкес жауап береді: кім? не?


10. «Сөздер тізбегі»

Мақсаты:
Есте сақтау және сөйлеу логикасын дамыту.

Құралдары:
Қажет емес.

Ойын барысы:
Бір бала сөз айтады, келесі бала алдыңғы сөзге байланысты жаңа сөз қосады.



Логикалық дидактикалық ойындар (10 ойын)

1. «Артығын тап»

Мақсаты:
Салыстыру, талдау, логикалық ойлау қабілетін дамыту.

Құралдары:
Заттар немесе суреттер жиынтығы (3 бірдей, 1 артық).

Ойын барысы:
Балалар заттарды қарап, артық затты тауып, неге артық екенін түсіндіреді.


2. «Қандай ретпен?»

Мақсаты:
Реттік санды, логикалық тізбекті анықтау.

Құралдары:
1–5 сандары бар карточкалар.

Ойын барысы:
Балалар сандарды дұрыс ретпен орналастырады.


3. «Жұбын тап»

Мақсаты:
Сәйкестендіру, зейінді дамыту.

Құралдары:
Жұп суреттер (үлкен–кіші, ұзын–қысқа).

Ойын барысы:
Балалар сәйкес суреттерді табады.


4. «Қайсысы бұрын?»

Мақсаты:
Уақыттық реттілікті түсіну.

Құралдары:
Оқиға суреттері.

Ойын барысы:
Балалар оқиғаларды ретімен орналастырады.


5. «Пішіндер қаласы»

Мақсаты:
Геометриялық пішіндерді ажырату және қолдану.

Құралдары:
Дөңгелек, шаршы, үшбұрыш пішіндері.

Ойын барысы:
Балалар пішіндерден үй, жол, мұнара құрастырады.


6. «Топтастыр»

Мақсаты:
Жалпылау, жіктеу қабілетін дамыту.

Құралдары:
Әртүрлі заттар суреттері.

Ойын барысы:
Балалар заттарды белгісіне қарай топтастырады.


7. «Не өзгерді?»

Мақсаты:
Есте сақтау, бақылау қабілетін дамыту.

Құралдары:
5–6 зат.

Ойын барысы:
Бір зат жасырылып, балалар өзгерісті табады.


8. «Бағытын көрсет»

Мақсаты:
Кеңістікте бағдарлау (оң, сол, үсті, асты).

Құралдары:
Ойыншықтар.

Ойын барысы:
Тәрбиеші бағыт айтады, бала затты сол бағытта орналастырады.


9. «Құра да тап»

Мақсаты:
Бөлшектерден бүтінді құрастыру.

Құралдары:
Пазлдар.

Ойын барысы:
Балалар суретті дұрыс құрастырады.


10. «Заңдылықты жалғастыр»

Мақсаты:
Логикалық заңдылықты байқау.

Құралдары:
Түстер мен пішіндер тізбегі.

Ойын барысы:
Балалар тізбекті жалғастырады.



Үстел үсті дидактикалық ойындар (10 ойын)

1. «Сандар жолы»

Мақсаты:
1–5 дейін санау, реттік санды меңгерту.

Құралдары:
Сан жазылған карточкалар, фишкалар.

Ойын барысы:
Балалар фишканы сандар ретімен жылжытып, санды атап отырады.


2. «Сәйкестендір»

Мақсаты:
Сан мен затты сәйкестендіру.

Құралдары:
Сан карточкалары және заттар суреті.

Ойын барысы:
Балалар санға сәйкес заттар санын табады.


3. «Пішінді тап»

Мақсаты:
Геометриялық пішіндерді тану.

Құралдары:
Пішіндер бейнеленген карточкалар.

Ойын барысы:
Берілген пішінге сәйкес карточканы таңдайды.


4. «Жұбын тап»

Мақсаты:
Зейін мен есте сақтауды дамыту.

Құралдары:
Жұп суреттер.

Ойын барысы:
Балалар бірдей суреттерді табады.


5. «Қай жерде?»

Мақсаты:
Кеңістікте бағдарлау.

Құралдары:
Ойыншықтар, бағыт карточкалары.

Ойын барысы:
Балалар ойыншықтың орналасуын анықтайды.


6. «Түстерді топтастыр»

Мақсаты:
Түстерді ажырату, салыстыру.

Құралдары:
Түрлі түсті фишкалар.

Ойын барысы:
Фишкаларды түсіне қарай топтастырады.


7. «Суретті құрастыр»

Мақсаты:
Бөлшектерден бүтінді құрастыру.

Құралдары:
Пазл.

Ойын барысы:
Балалар пазлды үстел үстінде құрастырады.


8. «Не артық?»

Мақсаты:
Логикалық ойлау.

Құралдары:
Заттар суреті.

Ойын барысы:
Артық затты табады.


9. «Ретін тап»

Мақсаты:
Логикалық тізбекті жалғастыру.

Құралдары:
Суреттер тізбегі.

Ойын барысы:
Балалар реттілікті анықтайды.


10. «Сурет бойынша әңгімеле»

Мақсаты:
Сөйлеуді дамыту.

Құралдары:
Сюжеттік суреттер.

Ойын барысы:
Балалар суретке қарап әңгіме құрайды.



Қимылды дидактикалық ойындар (10 ойын)

1. «Санға жүгір»

Мақсаты:
Сан тану, қимыл арқылы ойлауды дамыту.

Құралдары:
1–5 сандары жазылған карточкалар.

Ойын барысы:
Тәрбиеші сан атайды, балалар сол сан тұрған жерге жүгіріп барады.


2. «Түсті тап»

Мақсаты:
Түстерді ажырату, шапшаңдықты дамыту.

Құралдары:
Түрлі түсті дөңгелектер.

Ойын барысы:
Тәрбиеші түс атайды, балалар сәйкес түсті табады.


3. «Қандай пішін?»

Мақсаты:
Пішіндерді тану, қозғалыс үйлесімділігін арттыру.

Құралдары:
Пішіндер бейнеленген белгілер.

Ойын барысы:
Балалар көрсетілген пішінге секіреді.


4. «Сана да секір»

Мақсаты:
Санау дағдысын қимылмен бекіту.

Құралдары:
Сандар жазылған жолақтар.

Ойын барысы:
Балалар 1–5 дейін санап, әр санға бір рет секіреді.


5. «Заттарды жина»

Мақсаты:
Сан мен мөлшерді түсіну.

Құралдары:
Ұсақ ойыншықтар, себет.

Ойын барысы:
Балалар берілген санға сәйкес зат жинайды.


6. «Бағытты орында»

Мақсаты:
Кеңістікте бағдарлау.

Құралдары:
Бағыт белгілері.

Ойын барысы:
Тәрбиеші «алға», «артқа», «оңға», «солға» деп нұсқау береді.


7. «Кім тез?»

Мақсаты:
Жылдамдық пен зейінді дамыту.

Құралдары:
Белгілер, жалаушалар.

Ойын барысы:
Балалар белгі берілгенде тез әрекет етеді.


8. «Музыкамен сана»

Мақсаты:
Есту арқылы қабылдау, қимыл үйлесімділігі.

Құралдары:
Музыка.

Ойын барысы:
Музыка тоқтағанда балалар белгілі санды атайды немесе көрсетеді.


9. «Қай топ жылдам?»

Мақсаты:
Топпен әрекет ету, санды бекіту.

Құралдары:
Сан карточкалары.

Ойын барысы:
Топтар берілген санға сәйкес әрекет орындайды.


10. «Қимылды қайтала»

Мақсаты:
Есте сақтау, қимылдарды үйлестіру.

Құралдары:
Қажет емес.




































Қорытынды

Дидактикалық ойындар – мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың ажырамас бөлігі. Оларды жүйелі әрі мақсатты қолдану арқылы балалардың жан-жақты дамуына қол жеткізуге болады. Педагогтың шығармашылығы мен әдістемелік шеберлігі ойынның тиімділігін арттырады.

Барлық ойындар балалардың жас ерекшелігіне сәйкес, педагогтың нұсқауларымен, қадам-қадам әдісімен берілген, қимылды, танымдық, сөйлеу және логикалық қабілеттерін дамытуға бағытталған.

Shape1

Пайдаланылған әдебиеттер

  1. ҚР Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың үлгілік оқу бағдарламасы.

  2. Мектепке дейінгі педагогика. – Алматы, 2021.

  3. Ойын арқылы оқыту әдістемесі. – Шымкент, 2020.

  4. Балалардың танымдық қабілетін дамыту. – Алматы, 2019.

  5. Сөйлеу және логикалық ойлауды дамыту ойындары. – Алматы, 2022.









7.Ұйымдастырылған іс-әрекеттердің үлгілері. (Дидактикалық ойындар сценарийлері)

Танымдық дидактикалық ойындар

1. «Сандық жол»

  • Мақсаты: 1–5 сандарын үйрету, санау.

  • Құралдары: Сан карточкалары, заттар суреттері.

  • Ойын барысы:

    1. Педагог санды көрсетеді.

    2. Балалар санға сәйкес затты санайды.

    3. Сәйкестікті карточкалармен бекітеді.

  • Балалардың әрекеті: Санды айту, заттарды санау.

  • Педагогтың рөлі: Бағыттау, түзету, мадақтау.

2. «Артық нәрсені тап»

  • Мақсаты: Логикалық ойлауды дамыту.

  • Құралдары: 4–5 зат суреттері.

  • Барысы: Балалар қатардағы заттардың біреуін «артық» деп табады.

  • Балалардың әрекеті: Артық затты көрсету, түсіндіру.

  • Педагог: Қадағалау, сұрақтар қою.

3. «Сәйкестендіру»

  • Мақсаты: Сан мен объектіні байланыстыру.

  • Құралдары: Сан карточкалары, зат суреттері.

  • Барысы: Балалар санға сәйкес затты табады.

  • Балалардың әрекеті: Дұрыс сәйкестендіру.

  • Педагог: Қадағалау, түзету.

4. «Пішіндерді топтастыр»

  • Мақсаты: Геометриялық пішіндерді тану.

  • Құралдары: Пішін карточкалары.

  • Барысы: Балалар пішіндерді түріне қарай топтастырады.

  • Балалардың әрекеті: Топтастыру.

  • Педагог: Бағыттау, түсіндіру.

5. «Түсті тап»

  • Мақсаты: Түстерді тану.

  • Құралдары: Түсті шарлар немесе карточкалар.

  • Барысы: Педагог түс атайды, балалар дұрыс түсті табады.

  • Балалардың әрекеті: Дұрыс түс көрсету.

  • Педагог: Қайталау, мадақтау.

6. «Қимылды сана»

  • Мақсаты: Сандарды қозғалыс арқылы бекіту.

  • Құралдары: Сан карточкалары.

  • Барысы: Педагог сан атайды, балалар сол санға сәйкес секіреді.

  • Балалардың әрекеті: Дұрыс санға сәйкес секіру.

  • Педагог: Қадағалау, түзету.

7. «Музыкамен сана»

  • Мақсаты: Санау және музыкалық естуді дамыту.

  • Құралдары: Музыкалық аспаптар.

  • Барысы: Музыка ойнайды, балалар әр санға сәйкес қимыл жасайды.

  • Балалардың әрекеті: Қимыл жасау.

  • Педагог: Қадағалау, түзету.

8. «Логикалық тізбек»

  • Мақсаты: Логикалық ойлауды дамыту.

  • Құралдары: 3–4 зат суреттері.

  • Барысы: Балалар заттарды дұрыс ретпен орналастырады.

  • Балалардың әрекеті: Дұрыс тізбек жасау.

  • Педагог: Бағыттау, түзету.

9. «Сюжеттік суреттерден әңгіме»

  • Мақсаты: Сөйлеуді дамыту.

  • Құралдары: Сюжеттік суреттер.

  • Барысы: Балалар суреттерді қарап әңгіме құрады.

  • Балалардың әрекеті: Сөйлеу, ойларын айту.

  • Педагог: Қолдау, қосымша сұрақтар қою.

10. «Артық фигура»

  • Мақсаты: Логикалық ойлау.

  • Құралдары: 3–4 пішін суреттері.

  • Барысы: Балалар бір фигураның артық екенін табады.

  • Балалардың әрекеті: Артық фигураны көрсету, түсіндіру.

  • Педагог: Қадағалау, түзету.

Үстел үсті ойындар

11. «Сан мен затты сәйкестендір»

  • Мақсаты: Сан мен объектіні байланыстыру.

  • Құралдары: Сан карточкалары, зат суреттері.

  • Барысы: Балалар санға сәйкес зат санын табады.

  • Балалардың әрекеті: Дұрыс сәйкестендіру.

  • Педагог: Қадағалау, түзету, мадақтау.

12. «Түстерді топтастыр»

  • Мақсаты: Түстерді ажырату, салыстыру.

  • Құралдары: Түрлі түсті фишкалар.

  • Барысы: Балалар фишкаларды түсіне қарай топтастырады.

  • Балалардың әрекеті: Топтастыру, түсіндіріп айту.

  • Педагог: Қайталау, мысалдар беру.

13. «Пазл құрастыр»

  • Мақсаты: Бөлшектерден бүтінді құрастыру.

  • Құралдары: Пазл.

  • Барысы: Балалар суретті үстел үстінде жинайды.

  • Балалардың әрекеті: Дұрыс құрастыру.

  • Педагог: Қолдау, бағыттау.

14. «Фигураларды ретке қой»

  • Мақсаты: Логикалық ойлау, пішіндерді тану.

  • Құралдары: Пішін карточкалары.

  • Барысы: Балалар пішіндерді көлеміне немесе түріне қарай орналастырады.

  • Балалардың әрекеті: Дұрыс топтау.

  • Педагог: Бағыттау, түзету.

15. «Жануарлар жұбын тап»

  • Мақсаты: Жануарларды тану және сәйкестендіру.

  • Құралдары: Жануар суреттері.

  • Барысы: Балалар бірдей жануарлардың жұбын табады.

  • Балалардың әрекеті: Жұбын көрсету.

  • Педагог: Қолдау, қосымша сұрақтар беру.

16. «Топтастыру бойынша санау»

  • Мақсаты: Заттарды санап, топтау.

  • Құралдары: Суреттер немесе фишкалар.

  • Барысы: Балалар заттарды топқа бөліп, әр топтағы зат санын айтады.

  • Балалардың әрекеті: Топтау, санау.

  • Педагог: Қадағалау, түзету.

17. «Сөзді толықтыр»

  • Мақсаты: Сөйлеу дағдыларын дамыту.

  • Құралдары: Сурет, бос орын жазылған карточка.

  • Барысы: Балалар бос орынды дұрыс сөзбен толтырады.

  • Балалардың әрекеті: Сөз айту, сөйлем құрастыру.

  • Педагог: Қолдау, түзету.

18. «Тақырыптық пазл»

  • Мақсаты: Танымдық қабілеттерді дамыту.

  • Құралдары: Пазл – мектеп, бақша, жануарлар.

  • Барысы: Балалар бөліктерді біріктіріп толық сурет жасайды.

  • Балалардың әрекеті: Дұрыс құрастыру.

  • Педагог: Бағыттау, мадақтау.

19. «Кім артық?»

  • Мақсаты: Логикалық ойлау.

  • Құралдары: Бір топтағы заттар суреттері.

  • Барысы: Балалар қатардағы артық затты табады.

  • Балалардың әрекеті: Артық затты көрсету.

  • Педагог: Түсіндіру, қосымша сұрақтар.

20. «Суреттен әңгіме»

  • Мақсаты: Сөйлеуді дамыту.

  • Құралдары: Сюжеттік сурет.

  • Барысы: Балалар суретке қарап әңгіме құрады.

  • Балалардың әрекеті: Сөйлеу, ойларын айту.

  • Педагог: Қолдау, қосымша сұрақтар беру.

Қимылды ойындар

21. «Санға жүгір»

  • Мақсаты: Сандарды қозғалыс арқылы бекіту.

  • Құралдары: Сан карточкалары.

  • Барысы: Педагог сан атайды; балалар сол сан тұрған жерге жүгіріп барады.

  • Балалардың әрекеті: Дұрыс санға жүгіріп, көрсетеді.

  • Педагог: Қадағалау, түзету.

22. «Түсті тап»

  • Мақсаты: Түстерді ажырату, шапшаңдықты дамыту.

  • Құралдары: Түрлі түсті дөңгелектер.

  • Барысы: Педагог түс атайды; балалар сәйкес түсті табады.

  • Балалардың әрекеті: Дұрыс түсті көрсету.

  • Педагог: Қайталау арқылы есте сақтау.

23. «Бағытты орында»

  • Мақсаты: Кеңістікте бағдарлау.

  • Құралдары: Бағыт белгілері.

  • Барысы: Педагог «солға», «оңға», «артқа» деп нұсқау береді; балалар орын ауыстырады.

  • Балалардың әрекеті: Дұрыс бағытта қозғалу.

  • Педагог: Бағыт беру, түзету.

24. «Қимылды қайтала»

  • Мақсаты: Есте сақтау және қимыл үйлесімділігі.

  • Құралдары: Қажет емес.

  • Барысы: Педагог қимылды көрсетеді; балалар қайталайды.

  • Балалардың әрекеті: Дұрыс қайталау.

  • Педагог: Бағыттау, түзету, мадақтау.

25. «Музыкамен қимыл»

  • Мақсаты: Қимылды үйлестіру.

  • Құралдары: Музыка.

  • Барысы: Музыка ойнайды; балалар әр қимылды орындап, сәйкестендіреді.

  • Балалардың әрекеті: Қимыл жасау.

  • Педагог: Қадағалау, түзету.

26. «Сандарға секір»

  • Мақсаты: Сандарды қозғалыс арқылы бекіту.

  • Құралдары: Жерге сандар стикерлері.

  • Барысы: Педагог сан атайды, балалар сол санға секіреді.

  • Балалардың әрекеті: Дұрыс секіру.

  • Педагог: Қадағалау, түзету.

27. «Жануарлардың қозғалысы»

  • Мақсаты: Қимылды дамыту.

  • Құралдары: Жануар аттары жазылған карточка.

  • Барысы: Балалар карточкадағы жануар қимылын қайталайды (мысалы, мысық жүгіреді).

  • Балалардың әрекеті: Қимылды орындау.

  • Педагог: Бағыттау, мадақтау.

28. «Бағыт бойынша жүру»

  • Мақсаты: Бағытты түсіну.

  • Құралдары: Белгіленген жол.

  • Барысы: Балалар белгіленген жол бойымен жүреді.

  • Балалардың әрекеті: Дұрыс бағытта қозғалу.

  • Педагог: Қадағалау, түзету.

29. «Қимыл арқылы санау»

  • Мақсаты: Санау және қимылды үйлестіру.

  • Құралдары: Сан карточкалары.

  • Барысы: Балалар санды айтады және әр санға сәйкес қимыл жасайды.

  • Балалардың әрекеті: Қимыл жасау.

  • Педагог: Қадағалау, түзету.

30. «Топтық қимыл»

  • Мақсаты: Командалық жұмыс және қимыл үйлесімділігі.

  • Құралдары: Белгіленген аймақ, стикерлер.

  • Барысы: Балалар топқа бөлініп, белгі бойынша қозғалады.

  • Балалардың әрекеті: Қозғалысты бірлесіп орындау.

  • Педагог: Қадағалау, бағыттау, мадақтау.


8. Ұйымдастырылған іс-әрекетке қойылатын талаптар

  • Қауіпсіз орта қалыптастыру;

  • Жас ерекшелікке сай ойын таңдау;

  • Жеке және топтық жұмыстарды үйлестіру;

  • Педагогтың бағыттаушы рөлі;

  • Мадақтау және ынталандыру.

9. Күтілетін нәтиже

  • Балалардың танымдық белсенділігі артады;

  • Сөйлеу және логикалық ойлау қабілеттері дамиды;

  • Өз ойын еркін жеткізе алады;

  • Ойын арқылы білімді меңгереді;

  • Ұжыммен жұмыс істеу дағдылары қалыптасады.

10. Қорытынды

Дидактикалық ойындар – мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың ажырамас бөлігі. Оларды жүйелі әрі мақсатты қолдану арқылы балалардың жан-жақты дамуына қол жеткізуге болады. Педагогтың шығармашылығы мен әдістемелік шеберлігі ойынның тиімділігін арттырады.

11. Сараптамалық бағалау парағы

Бағалау критерийі

Бағалау

1

Баланың ойынға қатысу белсенділігі

★★★★★

2

Тапсырманы дұрыс орындауы

★★★★★

3

Сөйлеу белсенділігі

★★★★★

4

Топпен жұмыс істеуі

★★★★★

5

Қызығушылығы мен ынтасы

★★★★★
















































12. Пайдаланылған әдебиеттер

  1. ҚР Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың үлгілік оқу бағдарламасы.

  2. Мектепке дейінгі педагогика. – Алматы, 2021.

  3. Ойын арқылы оқыту әдістемесі. – Шымкент, 2020.

  4. Балалардың танымдық қабілетін дамыту. – Алматы, 2019.



36


Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
docx
30.01.2026
0
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курстар тізімі