ДК сәулетінің заманауи даму бағыттары

Сабақ жоспары №7

6.3. Компьютер – ақпаратты
өңдеуқұралы.
Мектеп: № 28 жалпы орта мектебі
Пәні: Информатика
Күні: Мұғалімнің аты-жөні: Джусупова А.А.
Сынып:

6
«а»
, 6
«ә»
, 6
«б»
. Қатысқандар саны:_______ Қатыспағандар саны: ______
Сабақ тақырыбы: ДК сәулетінің заманауи даму бағыттары
Сабақ мақсаты Компьютердің сәулеті туралы түсінік қалыптастыру, компьютердің
қызмет ету функциялары мен негізгі мінездемелері туралы оқып-
үйренуді үйрету.
Сабақтың түрі: Аралас сабақ
Пәнар алық байланыстар Математика, ағылшын тілі, тарих.
АКТ қолдану Компьютер, проектор, кеспе қағаз.
Сабақ барысы: A. Ұйымдастыру кезеңі.
B. Үй тапсырмасын тексеру.
C. Жаңа сабақты түсіндіру.
D. Бекіту.
E. Бағалау.
F. Үйге тапсырма.
Сабақтың өту барысы:

I. Ұйымдастыру кезеңі.
a) Мұғалімнің кіріспе сөзі. (Сабаққа психологиялық көңіл-күй)
b) Оқушыларды түгелдеу.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Сұрақ жауап:
1) Бірінші электронды-есептеуіш машина қалай аталған? Ол қай жылы
жасалды?
2) Марк-1 машинасы қандай элементтерде жатады?
3) Бұрынғы Кеңестер Одағында бірінші ЭЕМ қай жылдары жасалды?
Оны кім жасады?
4) ЭЕМ буындарын атаңдар. Олардың бір-біірнен йырмашылығы неде?
5) Қазіргі дербес компьютерлер қай буынға жатады?
III. Жаңа сабақты түсіндіру
Компьютердің сәулеті – компьютердің құрылымы мен жұмыс принциптерінің сипаттамасы.
Егер компьютердің аппараттық бөліктері (компоненттері) арасындағы өзара байланыс принциптері
стандарттармен бекітілген болса, онда оның сәулетін стандарттық деп атайды.
Компьютерлердің көпшілігі Джон фон Нейманның сәулетіне негізделген және құрастырудың
модульдік (ашық сәулет) принципін пайдаланады.
Джон фон Нейманның принциптері:
o Екілік принципі – деректер мен бұйрықтарды бейнелеу үшін қолданылады.
o Программалық басқару принципі – программа бұйрықтар жиынтығынан тұрады, процессор оларды
бірінен соң бірін белгілі бір ретпен орындайды.
Жиынтық - геологияда: жарылымдармен шектеле отырып, бірқалыпты қатпарланған қат-қабаттар
тобының немесе қатпарлардың бір бағытта ғана еңістенген осьтік жазықтықтарының бірлестігі.
o Жадтың біртектілік принципі – бір жадта программалар да, деректер де сақталады. Деректерге
қолданылатын амалдарды бұйрықтармен де орындауға болады.

o Жадтың мекенжай принципі – жады нөмірленген ұяшықтардан тұрады, процессор кез келген
сәтте әр ұяшыққа қатыса алады.
o Тізбектеп программалық басқару принципі – барлық бұйрықтар жадта орналасады және
тізбектеліп, біреуі аяқталған соң екіншісі орындалады.
o Шартты көшу принципі – программаның бұйрықтары әрқашан да бірінен соң бірі
орындалмайды. Программада бұйрықтардың тізбектеліп орындалу тәртібін берілгендердің мәндеріне
сәйкес өзгертетін шартты көшу бұйрықтары да болуы мүмкін.
Дербес компьютердің (ДК) сәулеті – прцессор, есте сақтау құрылғылары (ЕСҚ), ішкі видеожүйе,
шеткері орналасқан құрылғылар мен енгізу-шығару құрылғылары сияқты бөліктерінің құрастырылуы.
ДК-нің электрондық компоненттері өзара шиналар деп аталатын сымдар тобымен біріктірілген.
Компьютердің ең басты шинасы жүйелік шина деп аталады. Ол 3 түрлі шинадан тұрады: адрестік
шина, басқару шинасы, деректер шинасы. Шинаның сипаттамасы – разрядтылығы.
Аналық тақша – заманауи дербес компьютердің есептеу жүйесінің негізі – екі негізгі үлкен
микросызбадан тұрады.
Есте сақтау - жадында түту. Ес үрдістерінің бірі, жаңадан түсіп жатқан ақпаратты жадыға енгізуді
белгілейді. Есте сақтау динамикасын психодиагностикалау әдістемесі - адамның есте сақтауының
динамикалық сипаттарын анықтауға көмектесетін психодиагностикалық әдістемелер, көбіне бұл
әдістемелер адам қаншалықты тез есте сақтайтынын және ақпаратты өндеуін анықтайды.

Дербес компьютер (қысқаша ДК) - компьютердің қазіргі уақытта ең кең тараған түрі болып
табылады. Дербес компьютер бір мезгілде бір адамның пайдалануына арналған. Дербес
компьютерлердің негізгі екі санаты бар: стационарлық және тасымалы компьютерлер.

IV. Сабақты бекіту:

1) Конфигурация дегеніміз не?
2) Компьютердің сәулеті дегеніміз не?
3) Ашық сәулет принципінің мәні не?
4) Шиналар дегеніміз не?
5) 1946 жылғы үш ғалымды ата
6) Артур Беркс, Герман Голдтайн, Джон фон Нейманның мақаласы қалай аталады?

V. Үйге тапсырма: ДК сәулетінің заманауи даму бағыттары