№

Тұлға

Ұғым

1

Д.Белл

A

Өркениет – мәдениеттің ақыры, оның “кәрілік” шағы,

руханилықтың антиподы

2

О.Шпенглер

B

Өркениет – этностар мен мемлекеттерге тән мәдениеттің

оқшау түрі

3

Л.Морган

C

Өркениет – тағылық пен варварлықтан кейінгі тарихи-

мәдени саты

4

А.Тойнби

D

Өркениет – мәдениеттің прогресі, болашаққа бой

сермеуі, қоғамның парасаттылық деңгейі

Келісемін

Келіспеймін

Дәлел

Дәлел

Дәйек

Дәйек

Дәлел

Дәлел

Дәйек

Дәйек

БАТЫС өркениеті

ШЫҒЫС өркениеті

Меншік формасы

Саяси биліктің формасы

Табиғатқа көзқарасы

Дінге көзқарасы

Прогресске қатысты

көзқарасы

Саяси

P

Экономикалық

E

1.

2.

1.

2.

Әлеуметтік

S

Технологиялық

T

1.

2.

1.

2.

ЖАЛҒАН

АҚИҚАТ

Тапсыр ма №

Жауап

Балл

Қосымша мәлімет

1

1-D

2-A

3-C

4-B

4

2

Келісемін Дәлел:

Шаруашылық қызметке тікелей қатысты. Көшпелілер өркениеті – адамзаттың даму тарихындағы ең жарқын беттердің бірі.

Дәйек:

Әлемдік көшпенділік жүйесіндегі қазақ көшпелі қоғамы экономикалық, әлеуметтік-саяси және мәдени-тұрмыстық этникалық өмірдің жоғары деңгейін қалыптастырды.

Дәлел:

Өнеркәсіптік өркениет, оның басты артықшылығы техникалық даму, қала дамуының жылдамдығы.

Дәйек:

Өркениеттердің өзара ықпалдасуы мәдениеттің таралуына алып келді.

4

Білім алушының таңдауына

байланысты жауабы ескеріледі

Келіспеймін Дәлел:

Шаруашылық қызметсіз-ақ адамзат өркениеті дами береді.

Дәйек:

Оған барлық өркениеттердің әр деңгейде дамығандығын келтіруге болады.

Дәлел:

Тарихта дамымаған варварлықтардың дамыған өркениеттерді күл-талқанын шығарғандығы жөнінде көптеген мысалдар келтіруге болады.

Дәйек:

Римді варварлардың жаулап алуы. Өркениет туындыларының жойылуына алып келді.

3

10

Мағынасы сәйкес жауаптар қабылданады

4

Саяси

1. Кейбір деструктивті діни ағым мүшелері отансүйгіштік, ұлтжандылық сезімдерін бағаламай, мемлекеттік рәміздерді мойындамай, әскери борышқа салғырт қарайды.

2. Тіпті білікті дәрігерлердің көмегіне жүгінуден бас тартып, балаларының зайырлы білім алуына қарсылық көрсететіндері де бар. Деструктивтілікті анықтайтын бұл тізімді жалғастыра беруге болады. Әлеуметтік

1. Діннің атын жамылған ағымдар мен топтар діни сауаты аз азаматтарымызды өз қармақтарына түсіріп,

8

Мағынасы сәйкес жауаптар қабылданады

БАТЫС

өркениеті

ШЫҒЫС

өркениеті

Меншік формасы

Дамып келе

жатқан нарық, жеке меншік, кәсіпкерлік, экономикадағы бәсекелестік

Мүліктің билікке

тәуелділігі, мемлекеттік меншікке жеке меншікке үстемдік

Саяси

биліктің формасы

Құқықтық мемлекет,

демократиялық басқару

формалары,

жылжымайтын мүлік өкілеттігі, парламентаризм

Дана

билеушіге сену, оның сенімі,

құқықтарының болмауы,

субъектілердің құқықтарының болмауы

Табиғатқа көзқарасы

Табиғатты

бағындыру ниеті

Табиғатпен үйлесімді болу

ниеті

Дінге көзқарасы

Ғылымның басымдығы,

адамның басты мақсаты - жаңа білім алу,

жайлылықты жақсарту

Діннің

басымдығы,

адамның басты мақсаты -

адамгершілікке жету

Прогресске қатысты көзқарасы

Прогреске ұмтылу, қызмет түрлерінің тұрақты өзгеруі. Қоғамның дамуы прогрессивті

Өздерін көбейтуге

деген ұмтылыс дәстүрлі өмір салтын қолдайды.

Қоғамның

дамуы циклдік болып табылады.

тіпті өздеріне белсенді жақтасқа айналдырып, өзімізге қарсы қойып үлгерді.

2. Енді өз отандасымызбен, отбасымыздың мүшесімен, ағайынымызбен тартысқа түсетін халге жеттік. Сол себепті бүлдіргі топтар мен ағымдарды деструктивті (бұл сөз латын тілінен аударғанда

«құлату», «қалыптасқан жүйені бұзу» деген мағынаны білдіреді) яки теріс пиғылды деп атаймыз. Экономикалық

1. Қазір қоғам түрлі ағымдар адамдардың санасын жаулау арқылы екі түрлі мақсатты көздейтінін мойындап отыр. Біріншісі – мол пайда табу, заңсыз қару-жарақ пен есірткі тасымалы.

2. Екіншісі – мемлекет мүддесіне нұқсан келтіру арқылы билікті басып алу. Олай болатыны, аталмыш ағымдардың онсыз да мұсылман елдерінде және бейкүнә адамдар мен қорғаныс күштеріне қарсы күрес жүргізуі болып отыр.

Технологиялық

1. Деструктивті ұйымдарға қарсы күрестің бірден бір жолы – олар туралы кітаптар, фильмдер және жастардың ғаламтор беттерін көптеп пайдалануына байланысты сол экстремистік ағымдар туралы бейнероликтерді қою керек.

2. Дәстүрлі діндер туралы дұрыс мағлұмат беру керек.

5

4

Барлығы

30

жалған

ақиқат

b, c

a, d.