Дүниетану пәні. МЕНІҢ ӨЛКЕМНІҢ МАЛШАРУАШЫЛЫҒЫ

Пәні:

Дүниетану

Сынып: 4 Күні: Мұғалімі:Бабышева Балзия

Сабақтың тақырыбы          

Менің өлкемнің ауыл шаруашылығы

Сабақтың  жалпы мақсаты

4.2.3.1 - өз өңіріндегі және Қазақстанның басқа да өңірлеріндегі адамдардың шаруашылық қызметтерін табиғи жағдайларға (рельеф, климат, өсімдік және жануарлар әлемі, су нысандары) байланыстырып талдау

Әдіс-тәсілдер

«Гүл сыйлау» , «Меннен сұрақ , сізден жауап» , диалог,жеке жұмыс, топтық жұмыс, «Миға шабуыл» әдісі,

№

Уақыт

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

 1.

1 мин

Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын ұйымдастыру

Амандасу. Ауа-қол алысады, су-құшақтасады, жер-арқаларын түйістіреді.

Орындарынан тұрып, іс-қимыл арқылы көрсетеді.

2.

1 мин

Сабақтың бағалау түрімен таныстыру.

Бағалау түрімен танысады.

3.

4 мин

«Меннен сұрақ, сізден жауап » әдісі

І. Білу.

Өтілген материал бойынша сұрақ ұсынады.

1. Ауылшаруашылығының негізгі салалары (егіншілік, мал)

2. Қандай жерде, қандай үлескіде таралса да, тірі ағзалар өзара және өлі табиғатпен бірлесіп тіршілік етеді. Осыны не дейді?(табиғи бірлестік)

3. Шөптекті өсімдіктер жаз бойы жайқалып өсетін ылғалы жеткілікті шағын үлескілерді және аумағы жағынан үлкендерін қалай атайды? (көгал, шалғын)

4. Шалғында мал жемейтін улы өсімдіктерді ата. (уқорғасын, сарғалдақ)

5. Неге шалғында ірі аңдар болмайды?(жасырынуы қиын)

6. Жапырағы адам денесінің температурасын түсіреді, қабынуды басады, жөтелге, жүрек ауруының алдын алады. Бұл қай өсімдік? (итбүлдірген)

7. Күріш, мақта, жүгері, жүзім, қауын, қарбыз нені қажет ететін өсімдіктер? (күннің көзін және суды)

8. Күріштің дәнінен не алынады? (крахмал)

9. Қазақ қай малдың етінің сіңімді, жеңілдігіне қарай жоғары бағалайды? (жылқы)

10. Қай жастағы түйенің етінен шұжық дайындайды? (19-20)

Жеке жұмыс

Өтілген тақырыптар бойынша сұрақ - жауап

Әр дұрыс жауап-1 ұпай

4.

5 мин

Жаңа сабақтың ашылуы. Ой қозғау.

«Гүл сыйлау» стратегиясы

Талқылауға арналған сұрақтар.

• Адам өмір сүру үшін қандай табиғи жағдайлар қажет?

• Қолайлы табиғи жағдайларды ата.

• Қолайсыз табиғи жағдайларды ата.

• Мысал келтір.

• Өз өлкең туралы не білесің?

• Қала ауылға не береді? Ауыл қалаға не береді?
  
  

Сонымен біздің басты байлығымыздың бірі – халқымыздың мақтанышына айналған қаймағы бұзылмаған қазақ ауылы екенін естен шығармайық.
Ендеше, ойланайық «Ауыл» дегенде көздеріне не елестейді?

Топтық жұмыс.

Оқушылар  өз  пікірлерін айтады. Ауыл туралы білімдерінің қай дәрежеде екенін көрсетеді.

.

5.

 4 мин

 ІІІ. Қолдану. Біз не білеміз?

«Ауыл өркендесе – ел гүлденеді» деген сөз де бекерге айтылмаған.
Оқы және есте сақта:

Мәтінмен жұмыс.(жеке жұмыс)

А) Мәтінді түсініп оқы.

Ә) Топта талқылау. Дескриптор

1. Жеке оқи алады;1балл.

2. Мәтін мазмұны бойынша сұрақ құрастыра алады; 1балл.

3. Сұраққа жауап бере алады; 1балл.

Қ.Б» Бас бармақ»

Оқушылар оқып, түсінеді. Тақтаның беті жабылып, түсінгені сұралады.

Жауап берген оқушыға 2 ұпай беріледі.

 6.

2 мин

 Сергіту сәті. «Мен суретшімін»

Төрт түлік суретін салу

Оқушылар музыкамен жүріп жүріп, арқаларына бекітілген қағазға өздері қалаған түлік суретін салады.

7.

15 мин

Топтық жұмыс.

• Балалар, біздің жергілікті жерімізде қай шаруашылықтар дамыған деп ойлайсыңдар?

Қадамдар:

Бизнес-жоспарды мына қадамдар арқылы жасайды:

1.Мен қай шаруашылықпен айналысамын?

2. Ол несімен пайдалы?

3. Қанша адамды жұмысқа қамтуға болады?

4. Ол қай жерде орналасу керек?

5. Жарнамасы (Қайда? Қалай?)

6. Ол шаруашылықты қалай қаржыландырамын?

7. Логотип, аты

8. Қандай қиындыққа кездесуім мүмкін? Оны қалай шешемін?

9. Шаруашылығымның жұмысы күшеюі үшін не қажет?

Әр топ өздері атаған шаруашылық түрінің бизнес-жоспарын құрады.

9-қадамды өздері жазады.

Қолдарын көтеріп жауап берген оқушыға ұпай беріледі.

Жұмысына қарай ұпай санымен бағаланады.

8.

10 мин

ІV. Талдау.

• Мал және егін шаруашылығында қандай мамандықтар жұмыс істейді?

Егін: Агроном, фермер, лаборант-эколог,селекционер

Фермер мамандық иесі қандай жұмыспен айналысады?
Жауап: Фермер құылыс жұмыстары, ауылшаруашылығы
техникасымен жұмыс істеу және оны жөндеу; мал 
шаруашылығында қарамағындағы малды көбейту және емдеу; жер
шаруашылығында көкөніс, жеміс-жидек және дәнді дақылдарды
өсіру, тарату; 

Лаборант-эколог мамандық иесі қандай жұмыспен айналысады?
Жауап: Су, жер, ауа, өсімдік жағдайын зерттейді.

Агроном мамандық иесі қандай жұмыспен айналысады?

Ауылшаруашылық жұмыстарын жоспарлау және ұйымдастырумен айналысады, өсімдіктерді зертхана жағдайында және егістік жағдайында зерттейді. Жер ресурстарын рациональды пайдалануға және қоршаған ортаны қорғауға қатысатын маман иесі қалай аталады? Агроном 

Селекционер маманы қандай шаруамен айналысады?
Жауап: Өсімдіктердің жаңасорттарын шығарумен және ауылшаруашылығы жұмыстарын жобалы түрде жүргізумен айналысады.

Мал шаруашылығына қатысты мамандықтар:

Мал дәрігері
Лаборант – эколог
Зооинженер – селекционер
Оператор
1.Оператор мамандығы неліктен мал өсіретін фермаларда және сүт бағытындағы кешендерде ең кең таралған?
Жауап: Себебі қазіргі кездегі ферма жұмысшыларынан талап етілетін нәрсе, ол әр түрл іжабдықталған машиналармен, микро климатты басқарып отыру үшін автоматты құрылғылармен, сондай -ақжарықтандыру аппататтарымен жұмыс істей білу. Мысалы, бұзауларды шипалық және профилактикалық сәулелендіру, Жемді дайындау және бөліп беру, көңтазалау, сумен қамтамасыз ету жүйелері де техниканың тілін білетін жұмысшыны қажет етеді. 

2. Мал шаруашылығына неліктен зооинженер-селекционер мамандығы қажет?
Жауап: Себебі,бұл мамандықтың иесі тірі организімдердің конструкторына айналады, олардың жағдайын одан әрі жақсарту мақсатында тынымсыз еңбек етеді. Ол – жүйелі түрде жемшөпті өңдеуші. Жемнің пайдалы әсерін арттырып, коэффициентін көтереді, биологиялық өнімділігін жетілдіріп отырады.

3. Мал дәрігерлері жан-жануарлардың ауруларын емдейді, әртүрлі аурудың алдын алу үшін екпе салып, қажет болғанда ота жасайды, малдан алынған ет, сүт, т.б. өнімдерге бақылау жүргізіп, осы өнімдердің жарамды-жарамсызын айырады.

Әр топ берілген тапсырманы орындап айтады.

Жауабына қарай ұпай беріледі.

9.

7 мин

Жинақтау

Егер саған ауылшаруашылық мамандығының біреуін таңдауға тура келсе қандай мамандықты таңдар едің?

Оқушылар ойлары тыңдалады.

10.

2 мин

VІ. Бағалау  

Топтық жұмыста белсенділігін бағалау

0 балл – тапсырманы орындауға мүлдем қатыспаса

1 балл – берілген тапсырмаға аз да болса өз үлесін қосса

2 балл – жұмысты орындауда белсенділік көрсетіп, бірақ мазмұндай алмаса

3 балл – белсенді қатысып, толық ашып айта алса

11.

2 мин

Рефлексия. «Бес саусақ»

Оқушылар параққа алақандарын қойып, оны жиегін қаламмен айналдырып сызады. Содан соң сабақ туралы мынандай сұрақтарға жауап беріп, салынған саусақтарына жазады

Бас бармақ-басты мәселе. Бүгінгі сабақта ең құнды мәселе не болды?

Балаң үйрек-бірлесу. Мен топта/жұпта қалай жұмыс жасадым? Кімге көмек бердім?

Ортан терек-ойлану. Мен бүгін қандай білім мен тәжірибе алдым?

Шылдыр шүмек-шынайылық. Сабақ маған ұнады ма? Неліктен?

Кішкене бөбек-көңіл-күй ахуалы. Мен сабақта өзімді қалайша сезіндім?

-Балалар, мамандықтың бәрі жақсы. Ең бастысы, өзіміздің дұрыс таңдауымызды жасап, елімізге қызмет ету, көркейту

Үйге тапсырма

Оқушылар тақырыпты  түсінгендері немесе түсінбеген сұрақтары жайлы стикерге жазады.