Сабақ:

Мектеп: «Елтай атындағы орта мектебі Сарыбұлақ бастауыш мектебімен» КММ-сі

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Д.К Нуршанова

Сынып: 5

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:0

Сабақтың

тақырыбы:

Ежелгі көшпелілердің материалдық мәдениеті

Зерттеу сұрағы: Көшпелілер баспанасының ерекшелігі?

Сабақ негізделген оқу мақсаты

5.2.2.3 көшпелілердің қолданбалы өнер ерекшеліктерін сипаттау

Сабақтың мақсаттары

Барлық оқушылар істей алады: Көшпелілердің баспаналарының атын атай алады

Оқушылардың көпшілігі істей алады: Көшпелілердің баспаналарының ерекшеліктерін сипаттайды

Кейбір оқушылар істей алады: Көшпелілердің қолданбалы өнер ерекшеліктерін сипаттай отырып көшпелілердің баспаналары туралы тұжырым жасайды

Ойлау дағдыларының деңгейлері

Білу, түсіну

Бағалау критерийлері

1. Киіз үйдің құрылысы іші-сыртының үш бөліктен тұратынын біледі

2. Киіз үйдің ішкі құрылысы (оң қанат, сол қанат, төр ұғымдарының мәнін ашады

3. Шаңырақтың мәні мен мағынасын зерттеп және қазіргі күнмен байланысын зерттейді

4. Көшпелілердің қолданбалы өнер ерекшеліктерін сипаттайды

5. Көшпелілердің баспаналары туралы тұжырым жасайды

Пәнаралық байланыс

Дүниежүзі тарихы, қазақ әдебиеті

Құндылықтармен байланыс

Құндылықтар:

- патриотизм

- отансүйгіштік

- өз халқы үшін мақтаныш

- ұлттық сана – сезім (Мәңгілік Ел)

Тілдік мақсат

Негізгі сөздер мен тіркестер (пәнге арналған сөздік және терминология):

Киіз үй, қанат, шаңырақ, қолданбалы өнер, кепе, жертөле

Сыныптағы диалог/ жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер:

Көшпелі мал шаруашылығы адам өмірін өзгертті/өзгертпеді себебі....

Киіз үйдің мынадай түрлері болады.....

Біздің топтың ойынша

Мен келесі өзгерістерді байқадым....

Алдыңғы білім

Оқушылар көшпелілердің шаруашылығы, тұрмысы мен мәдениеті туралы біледі, себебі, олар ерте темір дәуіріндегі тайпалардың өмірін қарастырған болатын.

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығулар (төменде жоспарланған жаттығулармен қатар ескертпелерді жазыңыз

Ресурстар

Басы

5 мин

Ұйымдастыру кезеңі

Қызығушылығын ояту: Амандасу. Жағымды психиологиялық ахуал туғызу

Мысалы, Өз есімдерінің бірінші әріптерінен жақсы сөзбен ұйқастыру

Алдыңғы тақырыпты пысықтау
«Сұрақ-жауап» доп лақтыру арқылы

1. Түркілердің негізгі кәсібі не болды?/мал шаруашылығы/

2. Мал шаруашылығы қаншаға бөлінді /көшпелі және жартылай көшпелі мал шаруашылығы/

3. Негізгі өсірілген мал түрлері? /қой, жылқы, түйе/

4. Көктем. жаз, күз мезгілінде жайылымның ыңғайына қарай жылжып көшіп отырған жерлерді атандар? /қыстау, жайлау, күзеу/

5. Мал шаруашылығынан кейінгі орын алған кәсібі?

6. Отырықшы-егіншілік мәдениеті дамыған аймақтар?

7. Негізгі өсірген дақылдарын ата?/арпа, бидай, тары/

Бағалау: «Мадақтау»

Топқа бөлу: асық (асықтын түсіне қарай үш топқа бөлінеді)
1-топ: Оң қанат
2-топ: Сол қанат

3-топ: Төр

Әр топ жетекшісін тағайындау, бағалау парағын тапсыру

Оқулық, кесте, суреттер

Ортасы

2 мин

5 мин

10 мин

5 мин

10 мин

«Ой түрткі» әдісі

1. Мәдениет дегеніміз не ?

1.Суретте не көріп тұрмыз?

2. Қандай баспаналар?

3. Баспаналар мәдениеттін қай түріне жатады?

Бағалау Мадақтау

Яғни, біздің бүгінгі сабағымызыдың тақырыбы қандай болуы мүмкін /Ежелгі көшпелілердің материалдық мәдениеті/

Оқу мақсаты: 5.2.2.3 көшпелілердің қолданбалы өнер ерекшеліктерін сипаттау

Тыңдалым және жазылым дағдысы бойынша жұмыс «Стоп кадр»

Бейнематериалды көріп:

1. Бейнематериалда не туралы айтылғанын есте сақтаймыз, жазамыз.

Оқушылардың назарына "Ғажайып туынды" – Киіз үй атты бейнематериал. Оқушыларды жаңа тақырыпқа жетелейтін сұрақтар қойыңыз:

1. Бейнебаянда не туралы баяндалады?

2. Не себепті киіз үй көшпелілер үшін ең қажетті баспана болып есептелді?

3. Киіз үйдің ерекшелігі неде?

Тапсырма

Ж/Т Зерттеу мен талдау

• 1 топ - киіз үйдің құрылысы (іші-сыртының неше бөліктен тұратынын анықтап, мағынасын ашу керек).

• 2 топ - киіз үйдің ішкі құрылысы (оң қанат, сол қанат, төр ұғымдарының мәнін ашу).

• 3 топ - киіз ішінде тұратын дүниелердің жасалуын және қолдануын зерттеу.

• 4 топ - шаңырақтың мәні мен мағынасын зерттеп және қазіргі күнмен байланысын табу.

Жұмысты қорғап болған соң, әр топ бір – бірін бағалайды

Тапсырма

Топтық жұмыс

• «Киіз үй - көшпелілердің киелі баспанасы» макетінжасап қорғау (презентация/плакат/модель түрінде болуы мүмкін)

Критерийлері:

• Макеттің көркемделуі (дизайны)

• Мазмұндылығы

• Қазіргі отбасы өмірімен байланысы

Жұмысты қорғап болған соң, әр топ бір – бірін бағалайды

Тапсырма

ТҰЖЫРЫМ ЖАСА:
Деректерді мұқият оқып шығып, бір – екі сөйлем көлемінде тұжырым жасандар.

Гильом де Рубрук: «олар тұратын үйлер ағаш кеспектерден құрастырылып, бұтақтармен шабақталған, төбесінде жоғары қарай мойын созып, ықшамдана түсетін оттықтікі сияқты дөңгелек түтігі бар арба үстіне орналастырылады да, үнемі аппақ болып жарқырап тұруы үшін жүнге әк, ақ топырақ, сүйек үгіндісін қосып басқан киізбен қапталады екен. Осындай үйлі арбаға 22 өгіз жегіледі екен»

С. Руденко: «Қазақтың киіз үйі құрылымдық жағынан осы уақытқа дейін көшпелі халықтардың бірде-біреуі асып түсе алмаған, жылжымалы баспананың ең жетілдірілген түрі болып табылады»

А.Сейдімбек: «Киіз үй көшпелі өмір салтының негізгі алғышарттарының бірі болғандықтан ұдайы жетіліп, ұдайы шыңдалып, ұдайы сәулеттеніп отырды. Бұл ретте, киіз үйді көшпелілердің ғасырлар бойғы өмірлік тәжірибесінің, ой өрісінің, талғам – танымының және шеберлік – шалымының ең жарқын айғағы деуге болады»

Кері байланыс: «Басбармақ арқылы»

Бағалау: Смайл арқылы

Интербелсенді тақта

Презентация

"Ғажайып туынды"

- Киіз үй

https://www.youtube.com/watch?v=5vTC7isnZCU

А3 қағаз, маркерлер

Қазақстан тарихы 5 сынып

Жалпы білім беретін мектептің 5 сыныбына арналған оқулық

https://yandex.kz/images/search?text=темір%20дәуірі%20тайпалары%20карта&img_url

Соңы

3 мин

Бағалау критерийлері

1. Мазмұнын аша білуі

2. Баяндаушеберлігі

3. Безендірілуі

Ой талқы:

Бағыттаушы сұрақтар:

• - Бүгінгі күні киіз үйді қай жерден көруге болады?

• - Қазіргі күні киіз үйдің қажеттілігі бар ма?

• - Қазіргі заманғы сәулет өнерінде киіз үйдің элементтерін қолдануға бола ма?

• - Әлемнің мәдени жетістіктеріндегі көшпелілер баспанасының алар орны қандай?

1. Оқушылар сабақ мақсатымызға оралайықшы.

2. Бүгінгі сабақ мақсатымызға жеттік па?

Рефлексия

Алдымыздағы көшпелілердің баспанасы киіз үйдін төрінде, керегесінде және босағасында 3 қоржын ілініп тур. Сол қоржындарға асықты тастаныздар.

Бағалау /кесте арқылы/ қорытындысы

Үйге тапсырма: & Мал өсіруші тайпалардың қолөнері мен саудасы.

Баспаналарды кешегі және бүгінгі деп екі топқа топтастырып, дәптерлеріңізге екі мысал келтіре жазыңыздар.

Киіз үй макеті, асықтар

Қосымша ақпарат

Саралау – Сіз қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Сіз қабілеті жоғары оқушыларға тапсырманы күрделендіруді қалай жопарлайсыз?

Бағалау – Оқушылардың үйренгенін тексеруді қалай жоспарлайсыз?

Қауіпсіздік және еңбекті қорғау ережелері, денсаулық, АКТ-мен байланыс.

Жеке, жұппен, топпен жұмыс істеу арқылы оқушыларға өзара қолдау, көмек көрсету жүзеге асырылады.

Белсенді оқытуда қабілетті оқушылардың тақырыптағы мәліметтерді пайдалану арқылы өз ойларын еркін зерделеп айтуға, тақырыпты өз бетінше меңгеруге мүмкіндік жасай отырып, әртүрлі әдіс-тәсілдерді қолдану арқылы оқушыларды оқу мақсаттарына жетуге ықпал етемін.

Ортақ мәселені шешуде ынтымақтаса жұмыс жасау арқылы нәтижеге жетуге тырысады. Топтық жұмыстың нәтижесін «Бас бармақ» арқылы өзара бағалайды, топтық жұмыстан кейін кері байланыс жүргізіледі. Саралау тапсырмалары «Таңда да таста» арқылы оқушының сабақ бойы нені меңгергенін байқаймын.

Интербелсенді тақтаны пайдаланғандықтан қауіпсіздік ережесін сабақ басында ескертемін.

Рефлексия

Төмендегі бос ұяшыққа сабақ туралы өз пікіріңізді жазыңыз. Сол ұяшықтағы Сіздің сабағыңыздың тақырыбына сәйкес келетін сұрақтарға жауап беріңіз.

- Сабақ/оқу мақсаттары шынайы ма?

- Бүгін оқушылар не білді?

- Сыныптағы ахуал қандай болды?

- Мен жоспарлаған саралау шаралары тиімді болды ма?

- Мен берілген уақыт ішінде үлгердім бе?

- Мен өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?

Қорытынды бағамдау

Қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуды да оқуды да ескеріңіз)?

1.

2.

Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да оқуды да ескеріңіз)?

1.

2.

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды жетілдіруге көмектесетін не білдім?